สงขลา “โพรโพลิส” หมื่นบาทต่อลิตร สกัดจากขี้ชันโรงต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ฯ เจ้าแรกในไทย

สงขลา-สะเดา ชันโรงแมลงตัวจิ๋วสร้างมูลค่าเพิ่มสุดอึ้ง เจ้าของฟาร์มสเตย์ผึ้งและชันโรงในอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา นำกากชันโรงที่มูลค่าเป็นศูนย์มาสกัดเป็นสาร “โพรโพลิส” ( Propolis ) ราคาลิตรละหมื่น ต่อยอดเป็นส่วนผสมของผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับการดูแลสัตว์เลี้ยง เช่นสุนัขและแมว ที่จัดว่าเป็นเจ้าแรกในประเทศไทย

“ชันโรง”หลายๆอาจไม่คุ้นว่าคือตัวอะไร หากเป็นผึ้งจิ๋วก็ต้องร้องอ๋อ ส่วน “อุง” ซึ่งอาจได้ยินบ่อยๆเป็นภาษาท้องถิ่นใต้ ในที่นี้จะเรียกว่าชันโรงเพื่อความเข้าใจตรงกัน นับว่าเป็นสัตว์ที่คล้ายผึ้งแต่ขนาดเล็กกว่าผึ้งหลายเท่า ไม่มีเหล็กใน แต่อาจทำร้ายศัตรูด้วยการกัด ผึ้งช่วยผสมเกสรดอกไม้ ชันโรงก็เช่นกัน แต่ด้วยขนาดที่เล็กกว่ามากจึงสามารถผสมเกษรดอกไม้ต่างๆได้ทุกชนิดดีกว่าผึ้ง รวมทั้งคุณสมบัติของน้ำผึ้งหรือน้ำหวานที่ว่ากันว่าเด็ดกว่าน้ำผึ้งทั่วๆไปอีกด้วย

ฟาร์มสเตย์ผึ้งและชันโรง

“บอล” นางสาวพนิตพิชา ปัจฉิมศิริ ร่วมกับคุณแม่ได้เลี้ยงชันโรงไว้ในสวน 196/1 หมู่ที่ 8 บ้านหัวถนน ตำบลปริก อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นบริเวณใกล้ๆที่ทำเป็นห้องพักโฮมสเตย์เนื้อที่ประมาณ 3.5 ไร่ มีต้นมะพร้าว ต้นมะขาม และไม้ดอกอื่นๆ รวมทั้งสวนยางพาราโดยรอบ

เลี้ยงชันโรงมานานแค่ไหน จำนวน

ทางฟาร์มเลี้ยงชันโรงมาปีนี้เป็นปีที่ 4 มีจำนวนประมาณ 120 ลัง ซึ่งกว่าชันโรงจะให้ผลผลิตหรือเก็บน้ำผึ้งได้ จะใช้เวลาประมาณ 1 ปี (ต่อลัง) สำหรับสายพันธุ์ที่เลี้ยงจะมีพันธุ์ขนเงิน (ตัวเล็ก ) เป็นหลัก ส่วนพันธุ์ปากหมูซึ่งมีขนาดใหญ่หน่อยจะมีอยู่ประมาณ 5 ลัง ซึ่งเก็บน้ำหวานได้ง่ายกว่าพันธุ์ขนเงินที่มีขนาดเล็กกว่า เพราะไม่ค่อยดุ

การดูแลหรือเลี้ยง เราจะปลูกต้นไม้ ไม้ดอกไว้ให้ชันโรงหากินตามธรรมชาติ ทั้งนี้จะไม่ใช้สารเคมีภายในสวน และชันโรงซึ่งบินออกมาหากินได้ระยะทางประมาณ 200 เมตร ส่วนศัตรูของชันโรงมักจะเป็นพวกจิ้งจก และแมลงขนาดใหญ่ที่กินแมลงขนาดเล็ก เช่นต่อ หรือแมลงภู่ รวมทั้งเชื้อราที่เกิดจากความชื้นโดยธรรมชาติ ต้องหมั่นคอยดูแลให้สม่ำเสมอ

เพิ่มมูลค่าจากชันโรงได้อย่างไร

นอกจากน้ำหวานที่เก็บได้ (ในฟาร์มจะเป็นน้ำหวานที่มาจากต้นมะพร้าวเป็นหลักจะมีรสชาติหอม หวาน ราคาขาย 100 ซีซี คือ 200 บาท จากนั้นเราได้นำกากหรือรังของชันโรงที่เหลือใช้และทิ้งมูลค่าเป็นศูนย์ มาสกัดเป็นสาร“โพรโพลิส” ที่มีมูลค่าสูงถึง 1 หมื่นบาท / ลิตร “สกัดด้วย เครื่องสกัดด้วยคลื่นไมโครเวฟ สถาบันวิจัยและนวัตกรรมอาหาร คณะอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ตรวจหาค่าของสารสกัดโพรโพลิส ชันโรง โดยสำนักเครื่องมือ วิทยาศาสตร์และการทดสอบ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่”

โดยของเราได้รับนวัตกรรมใหม่คือการสกัดที่ใช้เวลาน้อยลงจากเดิม 80-90 เปอร์เซ็นต์ และนำมาเป็นส่วนผสมของผลิตภัณฑ์ซึ่งที่ฟาร์มจะเน้นเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงเช่นสุนัขและแมว ตอนนี้มีเช่น น้ำยาล้างแผล ครีมอาบน้ำ น้ำยาเอนกประสงค์ แต่ตอนนี้ที่เป็น“ซิกเนเจอร์” (Signature) ในตอนนี้และกำลังเข้าแข่งขันของโครงการนวัตกรรมแห่งชาติคือสเปรย์อาบน้ำแห้ง แม้ตัวนี้ในตลาดจะมีเยอะมาก แต่ของเราที่แตกต่างจากคู่แข่งคือมีสารสกัดจาก“โพรโพลิส” ( Propolis ) ที่มาจากชันโรง และจากการสำรวจตลาดตอนนี้ถือว่าเป็นเจ้าแรกในประเทศไทย ซึ่งผลิดจากชันโรงบ้านเรา

ในส่วนของฟาร์มตอนนี้เราได้ เจ เอ พี มะพร้าว คือต้นมะพร้าวเป็นแหล่งอาหารหลักๆของชันโรง ถ้ามะพร้าวปลอดสารแน่นอนอยู่แล้วว่าน้ำผึ้งที่เราได้จะปลอดสารพิษ ซึ่งกากของชันโรงที่เรานำมาสกัดหรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “ขี้ชัน” ก็ปลอดสารร้อยเปอร์เซ็นต์ นอกจากนั้นยังมีผลวิจัยจากห้องแล็บต่างๆมารองรับว่า ปลอดสารพิษ ไม่มีสารตกค้างและใช้กับสัตว์เลี้ยงและเห็นผลจริง

มุมมองเลี้ยงชันโรงกับความคุ้มทุน

การเลี้ยงชันโรงหากมองว่าคุ้มทุนมั๊ย หากมองในมุมนักวิชาการหรือคนที่รักสุขภาพบอกเลยว่าคุ้ม เพราะเราได้น้ำผึ้งที่ไม่มีสารพิษซึ่งดีต่อสุขภาพ แต่หากมองในมุมนักธุรกิจ“โครตจะเจ๊งค่ะ” เพราะปีนึงเก็บได้แค่ครั้งเดียวและรังนึงได้ไม่เยอะประมาณ 200 ซีซี ปีนึงเดินไปเดินมาดูแลเค้าได้แค่ 200 บาทต่อรัง

จนมาถึงจุดที่ว่าเลี้ยงแล้วปีนึงมันต้องได้มากกว่า 200 เลยเป็นที่มาหรือต่อยอดมาสู่การสกัดสาร“โพรโพลิส” ( Propolis ) ออกมาและสร้างคุณค่าด้วยผลิตภัณฑ์ต่างๆ ซึ่งตอนนี้นอกจากของเดิมที่ใช้เกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง ในอนาคตจะนำมาใช้กับคนแบ่งเป็นเวชสำอางค์เครื่องสำอาง และภาคการเกษตรที่เกี่ยวกับยาฆ่าแมลงที่ไม่มีสารเคมีเลย และสิ่งทีขาดไม่ได้คือสารตั้งต้นอย่าง“โพรโพลิส” ( Propolis ) ซึ่งตอนนี้เราได้รับการสนับสนุนจาก NIA สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ว่าจะผลักดันให้เราเป็นผู้ผลิตสารตัวนี้ขายในอนาคต

ไม่ธรรมดาเลยสำหรับ ฟารมสเตย์ผึ้งและชันโรงของคุณบอลกับแม่ ซึ่งจริงๆก็เป็นวิสาหกิจชุมชน ส่วนผลิตภัณฑ์ที่ต่อยอดจากชันโรงในเเบรนด์BEE BUDDY ก็อยู่ภายใต้วิสาหกิจชุมชนนวัตกรรมชันโรง ซึ่งใน อ.สะเดามีเพียง 2 แห่ง นอกจากนี้ฟาร์มสเตย์ผึ้งและชันโรงของคุณบอล ยังเป็นเเหล่งถ่ายทอดความรู้แก่ผู้ที่สนใจ รวมทั้งจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ได้จากชันโรง ใครที่มีความสนใจก็โทรติดต่อได้ที่เบอร์ 087 632 2649 และ 064 889 4251 หรือคลิกดูได้ที่https://www.facebook.com/share/1Mx282LgfH/?mibextid=wwXIfr