ทำไมหลายคนถึงชอบ ‘เสียงฝนตก’? ประโยชน์ของเสียงฝนที่เราอาจไม่รู้ตัว

ทำไมหลายคนถึงชอบ ‘เสียงฝนตก’ โดยเฉพาะเวลาตอนนอน เสียงของธรรมชาติชนิดนี้มีประโยชน์บางอย่างที่เราอาจไม่รู้ตัว

ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูฝนอีกครั้งซึ่งทำให้หลายพื้นที่มีฝนตกหนัก บางที่ก็ตกเช้าไม่ก็ตกเย็นโดยเฉพาะช่วงเวลาเร่งรีบที่ทำให้มนุษย์ต้องหงุดหงิดใจ แต่กลับมีช่วงเวลาหนึ่งที่หลายคนชอบให้ฝนตกและบางคนก็ชื่นชอบมากจนขอให้ตกหนัก ๆ นั่นคือเวลากลางคืนช่วยเข้านอน

แต่ทำไมเราหลายคนถึงชอบ ‘เสียงฝนตก’? หรือพูดให้เจาะจงยิ่งกว่านั้น ทำไมเราหลายคนชอบเสียงคลื่น เสียงลำธาร เสียงฝนที่ตกกระทบกับหินกรวด หรือไม่ก็เสียงเกี่ยวกับน้ำ คำตอบนั้นอยู่ที่การตีความของสมองเรา

“เสียงที่ดังช้า ๆ เหล่านี้เป็นสียงของสิ่งที่ไม่ใช่ภัยคุกคาม ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมเสียงเหล่านี้จึงทำให้ผู้คนสงบลง” Orfeu Buxton ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านชีวพฤติกรรมศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัย Pennsylvania State กล่าว “มันเหมือนกับว่าพวกเขากำลังบอกว่า ‘ไม่ต้องกังวล’”

#เสียงที่คุกคาม

โดยทั่วไปแล้ว เสียงดังมักจะทำให้เราหลับยากกว่าปกติมาก ซึ่งเราทุกคนต่างเคยมีประสบการณ์ในด้านนี้ แต่สิ่งที่น่าสนใจยิ่งกว่าระดับเสียงคือ ลักษณะของเสียงบางเสียงสามารถกระตุ้นระบบเฝ้าระวังของสมองที่เรียกว่า ‘ตื่นตัวเมื่อถูกคุกคาม’ และทำให้เราสะดุ้งตื่นจากการนอนหลับ

เสียงเหล่านั้นเช่น เสียงกรีดร้อง นาฬิกาปลุกดัง ๆ หรือเสียงรถมอเตอร์ไซต์ที่เพิ่งบิดผ่านไปสามารถทำให้สมองของเราสั่งให้ร่างกายลุกขึ้นมาอย่างรวดเร็วจากการนอนหลับ ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วเสียงประเภทนี้มักจะเป็นเสียงที่ดังขึ้นจนสุดในเกือบจะทันที

“ประเภทของเสียงจะกำหนดว่าคุณจะตื่นหรือไม่ โดยจะขึ้นอยู่กับระดับเสียง เนื่องจากข้อมูลเสียงจะถูกประมวลผลโดยสมองของเราแตกต่างกันไป” Buxton กล่าว “เมื่อกรีดร้องหรือตะโกนเสียงดังขึ้นจุดแบบ ‘ไม่มีเสียง’ จากนั้นจะดังขึ้นเป็นเสียงแหลมทันที”

ในด้านตรงข้าม เสียงบางเสียงเช่นเสียงฝนตกนั้นมีระดับที่แตกต่างจากเสียงคุกคาม โดยจะดังอย่างสม่ำเสมอหรือไม่ก็เพิ่มเสียงขึ้นอย่างช้า ๆ และค่อยเป็นค่อยไป ความแตกต่างนี้ได้รับการยืนยันจากงานวิจัยในปี 2012

รายงานระบุเอาไว้ว่า เสียงอุปกรณ์จากโรงพยาบาลที่แม้จะดังเพียง 40 เดซิเบล(เท่ากับเสียงกระซิบ) ก็สามารถปลุกกลุ่มตัวอย่างให้ตื่นจากการนอนหลับตื้นได้มากถึง 90% และยังสามารถปลุกคนได้ครึ่งหนึ่งในการนอนหลับลึก ซึ่งเปรียบเหมือนเสียงที่จู่ ๆ ก็ดังขึ้นจากจุดที่ไม่มีเสียง

ขณะเดียวกัน เสียงเฮลิคอปเตอร์และเสียงจราจรที่ดังสม่ำเสมอ แม้จะเร่งระดับขึ้นถึง 70 เดซิเบล(เท่ากับการตะโกน) ก็ยังปลุกผู้เข้าร่วมการศึกษาบ่อยเท่ากับเสียงนาฬิกาปลุก หรือเสียงโทรศัพท์ดัง ซึ่งเสียงจราจรเหล่านั้นเปรียบเหมือนเสียงที่ดังอยู่แล้วสม่ำเสมอ

ผลลัพธ์เหล่านี้เหมือนกำลังบอกว่า ในทางชีววิทยาแล้วมนุษย์อย่างเราถูกสร้างมาให้ตอบสนองต่อเสียงที่ดังออกมาจากที่ไหนไม่รู้และกระทันหัน เพราะเสียงนั้นอาจเป็นข่าวร้าย

“พวกเราเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม โดยเฉพาะพวกเราที่เป็นไพรเมต” Buxton บอก “ไพรเมตจะส่งเสียงร้องเพื่อเตือนฝูงของพวกมันเกี่ยวกับภัยคุกคาม” หรือเปรียบในสถานการณ์ของมนุษย์ยุคดึกคำบรรพ์ในป่า “เสียงกรีดร้องอาจเป็นเสียงของใครบางคนในเผ่าที่ถูกกิน”

ดังนั้นไม่ว่าจะกรณีใดก็ตาม เสียงดังกระทันนั้นก็เป็นเหตุผลที่ดีที่จะหยุดกิจกรรมที่ดำเนินอยู่ และดูว่าเกิดอะไรขึ้น

#เสียงของธรรมชาติ

ด้วยเหตุนี้เสียงฝนที่ถือว่าเป็นเสียงจากธรรมชาติ ซึ่งดังอย่างสม่ำเสมออยู่เรื่อย ๆ จึงสร้างบรรยากาศที่ทำให้สมองตีความว่าไม่เป็นอันตราย (แต่เสียงฟ้าร้องยังคงน่ากลัวอยู่) ไม่เพียงเท่านั้นเสียงฝนยังกลบเสียงอื่น ๆ ที่อาจกระตุ้นสัญญาณเตือนของระบบเฝ้าระวังในร่างกายได้

“การมีเสียงที่สามารถกลบเสียงยังช่วยปิดกั้นเสียงอื่น ๆ ที่เราไม่สามารถควบคุมได้ ไม่ว่จะเป็นเสียงที่ใครบางคนกำลังกดชักโครกในส่วนอื่นของบ้าน หรือมีรถแท็กซี่ที่วิ่งอยู่ข้างนอก ไม่ว่าเสียงนั้นจะดังแค่ไหนก็ตาม” Buxton กล่าว

นอกจากนี้งานวิจัยจำนวนเผยให้เห็นว่าเสียงจากธรรมชาติทั้งเสียงฝนตก เสียงลม เสียงคลื่น หรือเสียงใบไม้ ทำให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลายได้อย่างยอดเยี่ยม ลดทั้งความวิตกกังวลและความเครียด ด้วยทั้งหมดนี้จึงเป็นเหตุผลที่ว่า ทำไมหลายคนชอบเวลาฝนตก โดยเฉพาะตอนนอน เพราะทำให้สบายทั้งกายและใจ

อย่างไรก็ตามความชื่นชอบนี้แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล เสียงฝนตกเบา ๆ อาจทำให้บางคนนอนหลับได้ยากขึ้น หรือไม่ก็ทำให้รู้สึกปวดฉี่มากขึ้น อีกทั้ง Buxton ยังเตือนว่า การใช้แอปพลิเคชั่นในโทรศัพท์เพื่อเปิดเสียงช่วยนอนหลับ ก็อาจขัดขว้างการหลับได้ในหลาย ๆ คน

“โทรศัพท์ไม่ปกป้องความเป็นส่วนตัวและความเงียบสงบของคุณเลย” เขากล่าว “คุณอาจคิดว่าได้ปิดแจ้งเตือนทุกอย่างแล้ว ปิดเสียงและการสั่นทุกครั้งที่มีข้อความส่งมา กระนั้นก็มีโอกาสสูงที่จะถูกรบกวนโดยไม่ตั้งใจอยู่ดี”

ดังนั้นในบางเวลาที่ฝนตกและพรุ่งนี้คุณไม่มีธุระต้องไปไหน ลองปิดโทรศัพท์แล้วนอนฟังเสียงฝนพร้อมกับเพลิดเพลินไปกับเสียงของธรรมชาติ

“ผมชอบฝนปรอย ๆ และฟ้าร้องในระยะกลางมาก” Buxton บอก “ผมนอนหลับสบายมาก”

ที่มา

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5821317/

https://www.livescience.com/53403-why-sound-of-water…

https://www.theguardian.com/…/white-noise-as-sleep-aid…

Photo : thanyapatm/Envato