เพิ่มปุ๋ยในนาข้าว ด้วยการปลูกต้นก้ามปูล้อมแปลงนา

ต้นก้ามปู เรียกอีกชื่อว่าต้นจามจุรี หรือต้นฉำฉา เป็นไม้โตเร็ว จัดอยู่ในพืชวงศ์เดียวกับพืชตระกูลถั่ว ประโยชน์ของการปลูกไม้โตเร็วอย่างต้นก้ามปู มีอยู่หลายด้าน เกษตรกรจะปลูกต้นก้ามปูไว้เพื่อเป็นร่มเงา ใช้เลี้ยงครั่งและเป็นเชื้อเพลิงเสียส่วนใหญ่ แต่สำหรับ อ.เปรียวจันทร์ ต๊ะต้นยาง หัวหน้าศูนย์เรียนรู้ครูเกษตรกรบ้านสันทราย ตำบลเชียงเคี่ยน อ.เทิง จ.เชียงราย มีความเห็นว่า ยังมีเกษตรกรส่วนน้อยที่ยังไม่ทราบว่า ต้นก้ามปู สามารถปลูกไว้สำหรับเป็นปุ๋ยบำรุงดินได้อย่างดี ทางศูนย์เรียนรู้ฯจึงได้ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกต้นก้ามปูสำหรับบำรุงต้นข้าวในนา โดยมีแปลงสาธิตให้กับผู้ที่สนใจศึกษา

มีรายละเอียดวิธีปลูกต้นก้ามปูบำรุงต้นข้าวในนา ดังนี้
-เตรียมพื้นที่ในการปลูกต้นก้ามปู โดยใช้คันนาขนาดใหญ่กว้างประมาณ 1.5-2 เมตร ปลูกแถวเดียวห่างระหว่างต้น 3 เมตร โดยคำนึงให้กิ่งก้านของต้นก้ามปูแผ่เข้าไปในแปลงนา
-ต้นก้ามปูปลูกง่ายโตเร็ว ช่วงที่เหมาะสมสำหรับการปลูกคือช่วงต้นฤดูฝน การปลูกจะขุดหลุมปลูกเหมือนไม้ยืนต้นทั่วไป รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอก 5-10 กิโลกรัม หมั่นกำจัดวัชพืช ทำแนวกันไฟช่วงฤดูแล้ง
-ต้นก้ามปูจะเติบโตอย่างรวดเร็ว เมื่อถึงฤดูแล้ง ต้นก้ามปูจะแตกกิ่งใหม่และผลัดใบเองตามธรรมชาติ กิ่งแห้งและใบจะร่วงหล่นบนแปลงนา ให้เกษตรปล่อยทิ้งไว้จนกระทั่งถึงช่วงฤดูทำนา จากนั้นให้ทำการไถกลบให้หมด ซึ่งจะกลายเป็นปุ๋ยอย่างดี
-เมื่ออายุครบ 3-5 ปี (สามารถใช้เลี้ยงครั่งได้) ให้ตัดแต่งกิ่งต้นก้ามปูในช่วงหลังเก็บเกี่ยวข้าวในนาและปล่อยให้ใบและกิ่งต้นก้ามปูตกลงในแปลงนา เกษตรกรอาจจะเกลี่ยใบและกิ่งให้ปูจนทั่วแปลงนา ปล่อยให้เน่าเปื่อยพุพังเป็นปุ๋ยจนกระทั่งถึงช่วงฤดูทำนาให้เกษตรกรทำการไถกลบให้ทั่ว การปลูกครั้งเดียวสามารถใช้ประโยชน์ได้หลายสิบปี
ประโยชน์ของต้นก้ามปูบำรุงต้นข้าวในนา
- ต้นก้ามปูพืชวงศ์เดียวกับพืชตระกูลถั่ว ใบและกิ่งของต้นก้ามปูที่ร่วงล่นและย่อยสลายในนาข้าวจะมีธาตุไนโตรเจนสูงกว่าใบและกิ่งของต้นไม้อื่นๆทั่วไป ช่วยปรับสภาพดินให้ร่วนซุย เป็นปุ๋ยอินทรีย์อย่างดีในนาข้าว ช่วยลดปัญหาวัชพืชในนาข้าว เป็นการลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีในนาข้าว ช่วยให้เกษตรกรประหยัดต้นทุนในการทำนาข้าวอย่างเห็นผลได้ชัดเจน
แหล่งที่มาของข้อมูล : ศูนย์ทางด่วนข้อมูลทางการเกษตร*1677 สถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.เชียงราย