จรรยาบรรณธุรกิจ ..... เครื่องมือสร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจ

ทุกบริษัทควรจัดทำจรรยาบรรณธุรกิจ (Code of Conduct) ให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์และพันธกิจขององค์กร เพื่อเป็นแนวทางให้กรรมการ ผู้บริหารและพนักงานได้ถือปฏิบัติ ซึ่งเป็นการส่งเสริมการดำเนินธุรกิจอย่างมีคุณธรรม โปร่งใส รวมถึงมีความรับผิดชอบต่อเศรษฐกิจและสังคมโดยรวม

“จรรยาบรรณธุรกิจ” หมายถึง ความประพฤติปฏิบัติที่ดีในการประกอบธุรกิจที่กำหนดไว้ให้กลุ่มบุคคลในองค์กรได้นำไปปฏิบัติ ซึ่งบริษัทควรกำหนดจรรยาบรรณธุรกิจให้ครอบคลุมนโยบายและมาตรการที่เกี่ยวข้องกับประเด็นด้านการกำกับ ดูแลกิจการที่ดีและความยั่งยืนที่สำคัญ

“การจัดทำจรรยาบรรณธุรกิจ” ต้องจัดทำเป็นลายลักษณ์อักษรและได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริษัท จัดทำโดยคำนึงถึงวัฒนธรรมองค์กรและคุณค่าที่องค์กรให้ความสำคัญ ขนาดและลักษณะธุรกิจ ความคาดหวังในการปฏิบัติต่อการดำเนินธุรกิจ สภาพแวดล้อมทางธุรกิจ ตลอดจนความเสี่ยงของธุรกิจ ต้องใช้ภาษาที่เข้าใจได้ง่ายและเป็นเชิงบวกในการส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติได้จริงมากกว่าลักษณะการบังคับหรือเป็นข้อห้าม

เมื่อบริษัทจัดทำจรรยาบรรณธุรกิจเสร็จแล้วและได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการบริษัทแล้ว ให้สื่อสารจรรยาบรรณธุรกิจนั้นให้เป็นที่รับทราบโดยทั่วกันทั่วทั้งองค์กร พร้อมทั้งจัดอบรมผู้บริหารและพนักงานทุกคนเพื่อสร้างความเข้าใจในแนวทางและสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ รวมทั้งจัดทดสอบความรู้ความเข้าใจภายหลังการอบรม โดยบริษัทต้องจัดให้มีการทบทวนหรือปรับปรุงจรรยาบรรณธุรกิจอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้ทันสมัยสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และเมื่อมีการปรับปรุงจรรยาบรรณก็ต้องสื่อสารให้ทราบทั่วทั้งองค์กรเช่นกัน

“หัวข้อสำคัญ ๆ ที่ควรจัดทำเป็นจรรยาบรรณธุรกิจ” ประกอบด้วย การต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน การป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ การแจ้งเบาะแสและข้อร้องเรียน การไม่เลือกปฏิบัติ การใช้ข้อมูลภายในเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลสารสนเทศ การรักษาความลับทางธุรกิจและปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา การคำนึงถึงความปลอดภัยอาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน การเปิดเผยข้อมูล การกำกับดูแลบริษัทย่อยและบริษัทร่วม การปฏิบัติและความรับผิดชอบต่อผู้มีส่วนได้เสียกลุ่มต่าง ๆ เช่น ผู้ถือหุ้น พนักงาน คู่ค้า ลูกค้า เจ้าหนี้ คู่แข่ง เป็นต้น

“การติดตามการปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจ” เป็นอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่บริษัทต้องกำหนดไว้เพื่อให้เกิดการปฏิบัติอย่างจริงจังเป็นรูปธรรมและมั่นใจได้ว่าบุคลากรของบริษัทมีการปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจอย่างสม่ำเสมอ โดยกระบวนการติดตามการปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจ ประกอบด้วย

• ขั้นตอนการรับข้อร้องเรียนจากช่องทางที่ให้ผู้มีส่วนได้เสียทั้งภายในและภายนอกสามารถแจ้งเบาะแสกรณีถูกละเมิดสิทธิหรือพบเห็นการกระทำที่ฝ่าฝืนจรรยาบรรณธุรกิจของบริษัทหรือมีการทุจริต
• กระบวนการและมาตรการจัดการข้อร้องเรียนหรือการฝ่าฝืน เพื่อให้มีการปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจ ซีงต้องมีการกำหนดบทลงโทษกรณีมีการฝ่าฝืนจรรยาบรรณธุรกิจนั้น
• กระบวนการแก้ไขป้องกันไม่ให้เกิดกรณีฝ่าฝืนดังกล่าวซ้ำ
• การรายงานผลการติดตามการปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจต่อคณะกรรมการบริษัท เช่น กรณีการฝ่าฝืนจรรยาบรรณธุรกิจ เป็นต้น
• เพื่อความโปร่งใสในการดำเนินการ บริษัทควรเปิดเผยกรณีฝ่าฝืนจรรยาบรรณธุรกิจในประเด็นจำนวนกรณีฝ่าฝืนจรรยาบรรณธุรกิจ จำนวนกรณีที่อยู่ระหว่างการแก้ไขและ/หรือจำนวนกรณีที่ได้รับการแก้ไขเรียบร้อยแล้ว

การปฏิบัติตามจรรยาบรรณธุรกิจเป็นองค์ประกอบสำคัญในการกำกับดูแลกิจการที่ดีเพื่อลดความเสี่ยงจากการทำธุรกิจและความเสี่ยงด้านการกำกับดูแลกิจการขององค์กร บริษัทจึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่ต้องกำหนดจรรยาบรรณธุรกิจโดยครอบคลุมทั้งนโยบายและมาตรการที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสำคัญทางธุรกิจ เพื่อสร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจและสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้ลงทุนตลอดจนผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้อง