แผ่นเปลือกโลกอินเดีย อาจกำลังถูกแยกเป็น 2 ส่วน ส่งผลให้ที่ราบสูงทิเบตสูงมาก

แผ่นเปลือกโลกอินเดียอาจกำลังฉีกออกเป็น 2 ส่วน หากทฤษฎีใหม่ถูกต้อง เขาหิมาลัยจะอยู่เหนือเครื่องปอกเปลือกที่ใหญ่ที่สุดในโลก

เทือกเขาหิมาลัยทอดยาวในหลายประเทศโดยเกิดจากกระบวนการที่ทรงพลังที่สุดในโลกนั่นคือ ‘แผ่นเปลือกโลกเคลื่อน’ สร้างเป็นภูมิประเทศที่โดดเด่นรวมถึงยอดเขาเอเวอเรสต์ด้วยเช่นกัน นักวิทยาศาสตร์เห็นพ้องต้องกันว่าสิ่งเหล่านี้เป็นผลมาจากการที่ แผ่นเปลือกโลกอินเดีย เคลื่อนเข้าสู่ แผ่นเปลือกโลกยูเรเชีย

ในกว่า 60 ล้านปีที่ผ่านมา แผ่นอินเดียได้เคลื่อนเข้าไปช้า ๆ ด้วยความเร็ว 1-2 มิลลิเมตรต่อปี การเคลื่อนไหวเช่นนี้จะทำให้ภูเขาสูงขึ้นเรื่อย ๆ แต่รายละเอียดของมันยังคงเป็นที่ถกเถียงว่าจริง ๆ แล้ว แผ่นอินเดียเบาเกินกว่าจะจมลง มันเลยเลื่อนไปใต้แผ่นยูเรเชียและทำให้เกิดพื้นที่ราบสูงทิเบต

หรือ! เป็นแผ่นอินเดียเองที่กำลังโก่งงอขึ้นเหมือนกระดาษที่ถูกดันเข้ามาทั้งสองด้าน และที่ราบสูงทิเบตก็เกิดจากกระบวนการนี้ แต่ในการประชุมสมาคมธรณีวิทยาอเมริกันครั้งล่าสุดมีทางเลือกที่ 3 ให้

“เราไม่รู้ว่าทวีปต่าง ๆ จะมีพฤติกรรมเช่นไรได้บ้าง และสำหรับวิทยาศาสตร์โลกแล้ว สิ่งนี้ถือเป็นพื้นฐานที่ค่อนข้างสำคัญ” (ว่ามันเกิดจากกระบวนการใดกันแน่) ศาสตราจารย์ Douwe van Hinsbergen นักธรณีพลศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Utrecht กล่าว

พวกเขาเสนอว่า แผ่นดินเดียกำลัง ‘แยกส่วน’ เป็น 2 ส่วน โดยส่วนบนจะเคลื่อนเข้าไปใต้แผ่นยูเรเชียขึ้นไปค้ำจุนทิเบต และส่วนล่างจะถูกแยกออกจมลงไปด้านล่างที่เนื้อโลก ราวกับว่าแผ่นยูเรเชียมีมีดปอกเปลือกติดอยู่ด้านใต้ แล้วเฉือนแผ่นอินเดียออกจากกัน

ผู้เสนอกล่าวว่าส่วนที่ลอยอยู่นั้นหนาพอที่จะอธิบายความสูงที่สูงมากของทิเบตได้ ในขณะเดียวกันส่วนล่างก็มีลักษณะตามปกติที่จมไปเนื้อเลือก โดยแต่ละชั้นหนาราว 100 กิโลเมตร แน่นอนว่าไม่มีใครเห็นด้วยทั้งหมด นักวิทยาศาสตร์หลายคนถามหาหลักฐาน พวกเขาจึงเสริมว่า ฮีเลียมที่เป็นฟองขึ้นมาจากน้ำพุทิเบตอาจเป็นสิ่งที่พิสูจน์ได้

ฮีเลียม-3 นั้นเป็นสิ่งหาได้ยากยิ่งบนผิวโลก มันเป็นของที่หลงเหลือมาจากกระบวนการก่อตัวเป็นดาวเคราะห์ และติดอยู่ใต้โลก ดังนั้นหากเราตรวจพบพวกมันบนพื้นผิวก็เป็นไปได้ว่าจะสนับสนุนทฤษฎีนี้ (ฮีเลียมแทรกซึมอยู่แผ่นเปลือกโลกที่ปกติจะจมลงไปเนื้อโลก หากแผ่นอินเดียถูกเฉือนเป็น 2 สองส่วนจริง ฮีเลียมที่อยู่ส่วนด้านบนก็มีโอกาสจะหลุดรอดขึ้นมาตามน้ำพุได้)

Simon Klemperer นักธรณีฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ผู้เขียนรายงานจึงลงพื้นที่สำรวจน้ำพุกว่า 200 แห่งในระยะทาง 1,000 กิโลเมตร พวกเขาพบว่าแผ่นเปลือกโลกยังไม่ได้แยกออกจากกัน แต่กลับมีตำแหน่งเดียวคือใกล้กับ ภูฏาน ที่ตรวจพบ ฮีเลียม-3 นั่นทำให้เป็นไปได้ว่าแผ่นเปลือกโลกตรงจุดนั้นถูกเฉือนแล้ว แต่แน่นอนว่าต้องหาหลักฐานเพิ่มเติมต่อไปเพื่อยืนยัน

“มันเป็นงานประเภทที่เราจำเป็นต้องเดินหน้าต่อไปอย่างแน่นอน” Fabio Capitanio นักธรณีวิทยาจากมหาวิทยาลัย Monash กล่าว

ที่มา

https://essopenarchive.org/…/essoar.170000377.75686509/v1

https://www.iflscience.com/the-indian-tectonic-plate…

https://www.science.org/…/tectonic-plate-under-tibet…

https://www.livescience.com/…/massive-tectonic…

Photo : Galyna_Andrushko/Envato