จีนต่ออายุลดภาษี EV กระตุ้นยอดขาย แต่คงไม่พอกระตุ้นเศรษฐกิจ
รัฐบาลจีนเพิ่งประกาศต่ออายุแพ็กเกจลดหย่อนภาษีสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์พลังงานใหม่ (NEV) อื่น ๆ ที่จะหมดอายุในปลายปีนี้ออกไปอีก 4 ปี วงเงิน 520,000 ล้านหยวน ถือเป็นมาตรการลดหย่อนภาษีสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ครั้งใหญ่ที่สุดที่เคยมีมา
กระทรวงการคลังของจีนแถลงรายละเอียดเมื่อ 21 มิถุนายน 2023 ว่า คนจีนที่ซื้อรถยนต์พลังงานใหม่ในปี 2024-2025 จะได้รับการยกเว้นภาษีซื้อสูงถึงคันละ 30,000 หยวน หรือประมาณ 146,000 บาท และหากซื้อในปี 2026-2027 จะได้รับการยกเว้นภาษีคันละ 15,000 หยวน หรือประมาณ 73,000 บาท เนื่องจากการเติบโตของยอดขายรถยนต์ในจีนชะลอตัวลง ทำให้เกิดความกังวลว่าจะส่งผลกระทบต่อการเติบโตของเศรษฐกิจจีน
แม้ภาคเอกชนจะคาดหวังมาตรการกระตุ้นเพิ่มขึ้น แต่ “ซุย ตงซู” เลขาธิการสมาคมรถยนต์นั่งส่วนบุคคลของจีนกล่าวว่า การขยายมาตรการออกไป 4 ปีนั้นเกินความคาดหมาย
จีนเริ่มใช้มาตรการกระตุ้นตลาด EV ครั้งแรกในปี 2014 และมีการขยายวงเงินถึง 3 เท่าในการประกาศมาตรการครั้งต่อมาปี 2022 ซึ่งมาตรการทางภาษีมีบทบาทอย่างมากในการผลักดันการเติบโตของอุตสาหกรรมอีวีและเศรษฐกิจจีน
นักวิเคราะห์มองว่า การต่อมาตรการยกเว้นภาษีอีวีครั้งล่าสุดจะช่วยผลักดันการเติบโตของตลาดอีวีราคาถูกของบริษัทจีน มากกว่ารถยนต์พรีเมี่ยมของต่างประเทศ
ซูซาน โจ่ว รองประธานบริษัทวิจัย “ริสตัด เอเนอร์จี” คาดว่ายอดขาย EV ในจีนจะเพิ่มขึ้น 30% ในปี 2024 เติบโตในอัตราเร่งขึ้นจากปีนี้ที่คาดการณ์โต 15%
นอกจากมาตรการของรัฐบาลกลางแล้ว ยังมีแรงเสริมจากรัฐบาลท้องถิ่นบางแห่งที่ได้ประกาศมาตรการกระตุ้นยอดขาย EV ด้วย
อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมอีวีจีนยังเผชิญความท้าทายจากการใช้จ่ายของผู้บริโภคจีนที่เฉื่อยชา สะท้อนจากยอดค้าปลีกในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาเติบโตต่ำกว่าคาด การกระตุ้นตลาดรถอีวีอาจไม่เพียงพอที่จะช่วยยกระดับการเติบโตของเศรษฐกิจจีน เนื่องจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจในภาพรวมนั้นถูกวิจารณ์ว่า “น้อยเกินไป”
นักวิเคราะห์ของบริษัทหลักทรัพย์โนมูระกล่าวว่า แม้ว่ารัฐบาลจีนเปิดตัวมาตรการบางอย่างเพื่อรักษาเสถียรภาพการเติบโตของเศรษฐกิจ แต่น่าผิดหวังที่เป็นมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจแบบค่อยเป็นค่อยไป และเน้นความสำคัญเรื่องความมั่นคง
หากมองในระยะยาว ตลาดอีวีในจีนยังมีความท้าทายด้านโครงสร้างพื้นฐาน คือยังมีสถานีชาร์จน้อยมาก ซึ่งเป็นเหตุผลให้ยอดขายรถอีวียังเพิ่มขึ้นไม่มาก หากเทียบสัดส่วนประชากรจีนกว่า 1,400 ล้านคน
“เครก เฉิง” ประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายการเงิน “ออโต้โฮม” ผู้ให้บริการขายรถออนไลน์วิเคราะห์ว่า การชาร์จไฟรถอีวีในจีนยังค่อนข้างลำบาก เพราะจุดชาร์จมีน้อย อีกทั้งที่อยู่อาศัยในจีนมีที่จอดรถไม่มากนัก โดยเฉพาะในกรุงปักกิ่งที่คนอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์ หากต้องการมีที่จอดรถของตนเอง อาจต้องจ่ายค่าที่จอดรถเกือบ 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน หรือมากกว่าค่าเช่าอพาร์ตเมนต์
เฉิงวิเคราะห์ว่า ในสภาพแวดล้อมเช่นนี้ เมื่อคนซื้อรถอีวีมากขึ้น ปัญหาก็จะชัดเจนขึ้น ซึ่งจะยิ่งส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อรถอีวีในอนาคตมากขึ้น
ทั้งนี้ รายงานแนวโน้มรถยนต์ไฟฟ้าปี 2023 ขององค์การพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุว่า เครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าแบบชาร์จเร็วที่ตั้งอยู่ในพื้นที่สาธารณะในประเทศจีนนั้น สัดส่วนมากกว่า 70% ของทั้งหมด ตั้งอยู่ใน 10 มณฑลเท่านั้น ซึ่งนั่นคิดเป็นเพียงราว 1 ใน 3 ของประเทศจีนที่มีทั้งหมด 34 มณฑล
รายงานของ IEA ระบุอีกว่า การเติบโตของยอดขาย EV จะยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อความต้องการจุดชาร์จไฟฟ้าได้รับการตอบสนองอย่างทั่วถึงในราคาย่อมเยา ไม่ว่าจะเป็นการชาร์จที่บ้าน-ที่ทำงาน หรือสถานีชาร์จสาธารณะ