แมวจะนวดให้กับคนที่ชอบในบ้าน ทำไมแมวถึงนวด?

ทำไมเจ้าเหมียวถึง ‘นวด’ นักวิทยาศาสตร์ชี้หากแมวของใครทำท่านี้ แสดงว่าพวกเขากำลังมีความสุข

ทาสแมวทั้งหลายคนเคยเห็นพฤติกรรมนี้ผ่านหน้าผ่านตากันบ้าง เจ้าเหมียวตัวหนึ่งยืนอยู่บนตัวของมนุษย์แล้วจ้องมองมาด้วยสายตาที่ไม่อาจรู้ได้ว่าสิ่งมีชีวิตตัวนั้นคิดอะไรอยู่ แต่แล้วเจ้าตัวร้ายก็ขยับอุ้งเท้าของมันเบา ๆ สลับไปมาทั้งสองข้าง ราวกับกำลัง ‘นวด’ อะไรบางอย่าง

พฤติกรรมนี้ในภาษาอังกฤษเรียกว่า ‘kneading’(แปลว่าการนวด) หรือกลุ่มทาสแมวในต่างประเทศจะเรียกกันว่าแมวตัวนั้นกำลัง ‘Making Biscuits’ พร้อมกับส่งเสียงครางเบา ๆ แต่ทำไมเจ้าเหมียวเหล่านั้นถึง ‘นวด’? ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่านี่เป็นสัญญาณที่ดีซึ่งอาจเริ่มต้นตั้งแต่แรกเกิด

“วิธีที่พฤติกรรมนี้เริ่มต้นคือ พวกเขา(ลูกแมว)นวดต่อมน้ำนมของแม่เพื่อดูดนมจริง ๆ” Leticia Fanucchi นักวิทยาศาสตร์พฤติกรรมสัตว์จากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐโอคลาโฮมา กล่าว เธออธิบายว่าพฤติกรรมไม่ได้เกิดจากการเรียนรู้ แต่เป็นการทำตามสัญชาตญาณ

การนวดของลูกแมวจะกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำนมในตัวแม่ แต่ไม่เพียงเท่านั้นมันก็อาจปล่อยฮอร์โมนออกซิโตซินด้วยเช่นกัน ซึ่งเป็นฮอร์โมนแห่งความผูกพันทางสังคมของสิ่งมีชีวิต การ Making Biscuits ทำให้ทั้งคู่รู้สึกดี สัญญาณทางเคมีเหล่านี้เป็นผลให้แม่แมวและลูกแมวทั้งคู่ต่างมีความสุข

“มันเป็นพฤติกรรมที่น่าพึงพอใจ” Danielle Gunn-Moore ศาสตราจารย์ด้านการแพทย์แมวที่มหาวิทยาลัยเอดินบะระ กล่าวเสริม “สิ่งนี้เทียบเท่ากับการดูดนิ้วหัวแม่มือในมนุษย์ (เด็กทากรที่ดูดนิ้วเนื่องจากเป็นการฝึกการดูดน้ำนมจากแม่)”

โดยทั่วไปแล้วลูกแมวจะเริ่มหย่านมเมื่อประมาณ 4 สัปดาห์ เจ้าตัวเล็กเหล่านี้จะเปลี่ยนจากการดูดน้ำนมเป็นอาหารแข็ง แต่แม่แมวบางตัวก็ปล่อยให้ลูกดูดนมต่อไปอีกสักพัก และนั่นทำให้บางตัวคงพฤติกรรมการ ‘นวด’ ต่อไปและติดการทำแบบนั้นโดยไม่รู้ตัว

ไม่ใช่เรื่องแปลกที่สัตว์เลี้ยงในบ้านจะรักษาลักษณะความเป็นเด็กเหล่านี้ไว้แม้จะโตเต็มที่แล้วก็ตาม นักวิทยาศาสตร์เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า neoteny ซึ่งเป็นปรากฏการณ์เดียวกันว่าทำไมสุนัขบ้านจึงมีหน้าตาและทำตัวเหมือนลูกหมาป่ามากกว่าหมาป่าแท้ ๆ ที่โตเต็มวัยแล้ว

เช่นกันปรากฏการณืนี้ก็เกิดขึ้นในแมวโตเต็มวัยบางตัวที่ยังคงนวดอยู่ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วมักจะนวดบนสิ่งนุ่ม ๆ และบ่อยครั้งก็เกิดขึ้นกับมนุษย์หรือเพื่อนสัตว์เลี้ยงตัวโปรดในบ้าน

“เป็นไปได้ว่าพฤติกรรมของลูกแมวบางส่วนที่เคยมุ่งเป้าที่แม่(แมว) ตอนนี้มุ่งเป้าไปที่เจ้าของแล้ว” Kristyn Vitale นักพฤติกรรมสัตว์ประยุกต์ที่ผ่านการรับรองจาก Unity Environmental University กล่าว “แมวจะนวดกับคนที่ชอบในบ้านหรือคนที่มันชอบ ดังนั้นการนวดจึงเป็นพฤติกรรมทางสังคมที่เชื่อมโยงกันและช่วยสร้างสายพันธ์ได้”

แน่นอนว่าแมวที่โตเต็มที่ที่กระโดดขึ้นมาบนตัวคุณแล้วเริ่ม Making Biscuits ไม่ได้หวังว่าจะมีน้ำนมไหลออกมา แต่การนวดเหล่านั้นมักจะมีความหมายว่าแมวตัวดังกล่าวกำลังรู้สึกมีความสุข สายใจ รู้สึกเป็นมิตร และปลอดภัย ตามที่ Vitale อธิบาย พฤติกรรมนี้อาจเกิดขึ้นกับเพื่อนแมวที่ป่วยหรือบาดเจ็บได้ด้วยเช่นกันเพื่อปลอบใจ

นอกจากจะมีประโยชน์ทางจิตใจแล้ว การนวดนี้ยังเป็นประโยชน์ต่อร่างกายแมวด้วยเช่นกัน เมื่อแมวนวด กล้ามเนื้อของแมวจะได้ขยับและกระตุ้นการทำงานของต่อมกลิ่นในอุ้งเท้าให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่บางครั้งเจ้าของบางคนก็รายงานว่า พฤติกรรมนี้อาจเลอะเทอะเล็กน้อย เช่น บางตัวก็น้ำลายไหลออกมาขณะที่นวด

“แมวบางตัวอาจอย่างถูกลูบหัวขณะที่พวกเขานวดคุณ แมวบางตัวก็อาจแค่อยากมีคนคุยด้วย หรือแมวบางตัวก็อาจแค่อยากนวดแต่ไม่ได้อยากมีปฏิสัมพันธ์กับคุณ” Vitale กล่าว “มีความแตกต่างกันไปในแต่ละตัว”

แต่พฤติกรรมเหล่านี้ต่างแสดงถึงความสัมพันธ์เชิงบวดและเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาตตั้งแต่กำเนิด ผู้เชี่ยวชาญระบุว่าเจ้าของควรหลีกเลี่ยงการลโทษพฤติกรรมดังกล่าว และแม้ว่าบางครั้ง เล็บของแมวอาจทำให้คุณเจ็บ (ผิวหนังมนุษย์บอบบางกว่าผิวหนังแม่แมว)

แต่ก็สามารถแก้ได้ด้วยการตัดเล็บอย่างสม่ำเสมอ (แต่อย่าถอดเล็บสัตว์เลี้ยงอออก เพราะอันตรายกับน้องมาก) หรือไม่ก็ใช้ผ้าห่มนุ่ม ๆ มากันตัวไว้แทน

“พยายามอย่าเหนื่อยหน่ายกับการนวดเลย เพราะมันแสดงให้คุณเห็นถึงความรักของแมวจริง ๆ” Susan Nelson สัตวแพทย์จากมหาวิทยาลัยรัฐแคนซัสกล่าว

ขณะที่ Vitale เสริมว่า “ถ้าแมวของคุณไม่ได้นวด นั่นก็ไม่ได้หมายความว่ามันไม่มีความผูกพันกับคุณ แต่อาจมีพฤติกรรมอื่น ๆ ที่พวกเขามีส่วนร่วมเช่น การครางหรือการถูตัวกับคุณ หรือแม้แต่นั่งข้างคุณ” เธอกล่าว “สิ่งเหล่านี้ต่างก็แสดงให้เห็นว่าแมวมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคุณเช่นเดียวกัน”

ที่มา

https://www.scientificamerican.com/…/why-do-cats-knead…/

https://www.popsci.com/environ…/why-do-cats-make-biscuits/

https://www.kut.org/…/why-do-cats-knead-with-their-paws

Photo : ピットン/Flickr