“ตลาดพันธบัตรสหรัฐ” ปั่นป่วนหนัก ส่อวิกฤตซ้ำรอยโควิด-19 จากพิษภาษีทรัมป์
ตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ เผชิญแรงเทขายรุนแรง หลังนักลงทุนแห่ถอนตัวหนีความเสี่ยงจากนโยบายภาษีของทรัมป์ คล้ายกับวิกฤต “เร่งถือเงินสด” ช่วงโควิด-19 กองทุนโดนบีบหนี Margin Call
วันที่ 9 เมษายน 2568 เวลา 12.04 น. สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า ตลาดพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ มูลค่า 29 ล้านล้านดอลลาร์ เผชิญแรงเทขายรุนแรงในช่วงต้นสัปดาห์ ส่งผลให้เกิดความกังวลว่าอาจกำลังสะท้อนความเปราะบางในตลาดพันธบัตรที่ใหญ่ที่สุดในโลก คล้ายกับช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่นักลงทุนแห่ถอนเงินและถือเงินสดเพื่อความปลอดภัย
ก่อนหน้านี้พันธบัตรเคยพุ่งขึ้นต่อเนื่องจากแรงซื้อของนักลงทุนที่หนีหุ้นในภาวะเสี่ยง (risk-off) ที่เกิดจากมาตรการภาษีของสหรัฐ แต่ในวันจันทร์ (7 เม.ย.68) แม้ว่าตลาดหุ้นยังคงอยู่ในภาวะกดดัน พันธบัตรกลับถูกขายอย่างรุนแรง จนทำให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตร (บอนด์ยีลด์) อายุ 10 ปี พุ่งขึ้น 0.17% ในวันเดียว และเคลื่อนไหวในกรอบ 0.35% ซึ่งถือเป็นหนึ่งในความผันผวนที่รุนแรงที่สุดในรอบ 20 ปี การเทขายยังดำเนินต่อในวันอังคาร (8 เม.ย.68) แม้จะเบาลง โดยอัตราผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 10 ปีกลับขึ้นไปเกินระดับ 4% อีกครั้ง
นักลงทุนบางรายเชื่อว่า การเคลื่อนไหวของตลาดพันธบัตรและการหดตัวของ swap spread อย่างเฉียบพลัน สะท้อนว่านักลงทุน โดยเฉพาะ hedge funds อาจจำเป็นต้อง ขายสินทรัพย์สภาพคล่องสูง เช่น พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐ เพื่อนำเงินไปจ่าย Margin Call หลังขาดทุนจากสินทรัพย์หลายประเภท ขณะที่บางกองทุนยังถูกบีบให้เทขายหุ้นจากสถานะที่ใช้เงินกู้
Jan Nevruzi นักกลยุทธ์อัตราดอกเบี้ย TD Securities ในนิวยอร์ก กล่าวว่า “แรงเทขายเกิดจากการคลายสถานะ (unwind) หลังตลาดเคลื่อนไหวแรงทุกสินทรัพย์”
นักลงทุนและนักวิเคราะห์มองว่า เหตุการณ์ล่าสุดคล้ายกับช่วง “dash for cash” เมื่อเดือนมีนาคม 2563 ในช่วงโควิด-19 ระบาดใหม่ ๆ ซึ่งทำให้ตลาดพันธบัตรแทบหยุดนิ่ง และธนาคารกลางสหรัฐต้องอัดฉีด 1.6 ล้านล้านดอลลาร์เข้าซื้อพันธบัตร
จุดร่วมของทั้งสองช่วง คือ การคลี่คลายของ “basis trade” ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่นักลงทุน โดยเฉพาะ hedge funds นิยมใช้เพื่อทำกำไรจาก ส่วนต่างราคา (spread) ระหว่างพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐในตลาดเงินสด และฟิวเจอร์สของพันธบัตร ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุที่เร่งความรุนแรงของวิกฤตปี 2563
กลยุทธ์ basis trade นี้ถูกจับตาโดยหน่วยงานกำกับดูแล เพราะหากถูก unwind อย่างรวดเร็วจาก leverage ที่สูง อาจทำให้ตลาดขาดสภาพคล่อง โดยเฉพาะตลาดพันธบัตรสหรัฐที่ถือเป็นรากฐานของระบบการเงินโลก
Torsten Slok หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์จาก Apollo Global Management ประเมินว่า ปัจจุบัน basis trade มีขนาดประมาณ 800,000 ล้านดอลลาร์ โดยกองทุนเหล่านี้มักกู้เงินจากตลาด repo เพื่อนำมาซื้อพันธบัตร แล้วใช้พันธบัตรนั้นเป็นหลักประกัน แต่เมื่อราคาพันธบัตรตกลง ก็ทำให้หลักประกันมีมูลค่าน้อยลง นำไปสู่การเรียก margin เพิ่มเติม
David Rolley ผู้จัดการพอร์ตจาก Loomis Sayles กล่าวว่า “ช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา มีการ unwind basis trade จำนวนมาก และบางรายโดน margin call จากธนาคาร”
อีกความเป็นไปได้คือ ตลาดพันธบัตรเริ่มมองว่าภาษีทรัมป์อาจเป็นแรงกดดันเงินเฟ้อ ซึ่งจะจำกัดความสามารถของธนาคารกลางในการลดดอกเบี้ย แม้เศรษฐกิจจะเริ่มชะลอSpencer Hakimian CEO จาก Tolou Capital Management กล่าวว่า “จะมีใครกล้าซื้อพันธบัตร ถ้าอีก 2 เดือนข้างหน้าเงินเฟ้อกลับไปที่ 4%”
Andrew Brenner จาก National Alliance Capital Markets กล่าวว่า ตลาดพันธบัตรยังมีปัญหาสภาพคล่องที่แย่มานานหลายปี และว่า basis trade ที่ leverage ได้สูงถึง 100 เท่า ถล่มตลาดพันธบัตรในวันจันทร์ (7 เม.ย.68)
นอกจาก yield ที่พุ่งสูง นักลงทุนยังชี้ไปที่การเปลี่ยนแปลงของ swap spreads (ส่วนต่างระหว่างอัตราแลกเปลี่ยนดอกเบี้ยคงที่กับพันธบัตร) ว่าเป็นหลักฐานว่า Treasuries ถูกขายเฉพาะเจาะจง ไม่ใช่แค่การสะท้อนแนวโน้มดอกเบี้ยในภาพรวม
Jonathan Cohn หัวหน้าฝ่ายกลยุทธ์อัตราดอกเบี้ย Nomura กล่าวว่า “การที่ Treasuries underperform เมื่อเทียบกับ swaps เป็นสัญญาณของการขายจากนักลงทุนต่างชาติ”
นักวิเคราะห์จาก Citi กล่าวว่า การเทขายในวันจันทร์สะท้อนถึงภาวะคล้าย “dash for cash” และอาจเป็นสัญญาณของการทำลายดีมานด์ (demand destruction) สำหรับพันธบัตรสหรัฐ พร้อมเสริมว่า หากการค้าระหว่างประเทศลดลงจากภาษี นั่นหมายถึง เงินดอลลาร์สำรองทั่วโลกลดลง และจะส่งผลกระทบต่อความต้องการ Treasuries ในระยะยาว
อ้างอิง : reuters.com