พบหลุมดำใจกลางทางช้างเผือก กินบางอย่างเมื่อ 200 ปีก่อน ไม่ได้อยู่เฉยๆ อย่างที่เคยเชื่อกัน

นักดาราศาสตร์เผยงานวิจัยใหม่ที่บอกว่า หลุมดำมวลมหาศาลใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกของเราไม่ได้อยู่เฉย ๆ อย่างที่เราคิด โดยเมื่อ 200 ปีแล้วสัตว์ร้ายตัวนี้ตื่นขึ้นมาแล้วกลืนกินวัตถุในอวกาศใกล้เคียง ก่อนที่จะกลับมานอนหลับนิ่งสงบจนถึงทุกวันนี้

หลุมดำมวลมหาศาลที่อยู่ใจกลางทางช้างเผือกของเรานี้มีชื่อว่า ‘Sagittarius A*’ ซึ่งเราจะเรียกมันอย่างย่อ ๆ ว่า Sgr A* มันมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ถึง 4 ล้านเท่า และอยู่ห่างจากโลก 27,000 ปี และนักดาราศาสตร์มักจะมองว่าเป็นหลุมดำที่อยู่เฉย ๆ

แต่นักวิทยาศาสตร์จากทีมวิจัยนานาชาติพบว่าเมื่อราวปลายศตวรรษที่ 19 Sgr A* ออกมาจากการหลับใหลและกินอะไรบางอย่างที่มันเอื้อมถึง เหตุการณ์นี้อาจกินเวลาหลายเดือนจนถึง 1 ปี และทำให้มันสว่างกว่าปัจจุบันอย่างน้อย 1 ล้านเท่า

“ลองนึกภาพหมีเข้าสู่โหมดจำศีลหลังจากกินทุกสิ่งรอบตัว” Frederic Marin นักวิจัยจาก Strasbourg Astronomical Observatory ของฝรั่งเศสกล่าวเปรียบเทียบหลุมดำกับหมี

พวกเขาใช้หอสังเกตการณ์อวกาศ IXPE (Imaging X-ray Polarimetry Explorer) ของ NASA ติดตามแรงเอ็กซ์เรย์ ซึ่งสว่างขึ้นในเมฆโมเลกุลของสิ่งที่อยู่ใกล้เคียง และพบว่าแสงเหล่านั้นชี้ตรงกลับมาที่หลุมดำ ซึ่งมันบ่งบอกถึงกิจกรรมที่ผ่านมาคล้ายกับเสียงสะท้อน

พูดให้ง่ายขึ้น เมื่อ Sgr A* กินวัตถุ ก็เกิดร่องรอยในเมฆโมเลกุลรอบ ๆ และนักวิทยาศาสตร์ก็สังเกตร่องรอยนั้นได้ การแผ่ขยนายของแสงเอ็กซ์เรย์นั้น เหมือนกับว่า “ถ้าหนอนเรืองแสงตัวเดียวที่ซ่อนอยู่ในป่า มันก็สว่างเท่ากับดวงอาทิตย์” รายงานระบุ

แต่อะไรทำให้หลุมดำมวลมหาศาลของเราตื่นขึ้นมาจากการจำศีลชั่วคราวนั้นยังไม่ชัดเจน จะเป็นดาวฤกษ์ เมฆก๊าซ หรือฝุ่นที่อาจเข้าไปใกล้ นักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถตอบได้

พวกเขาหวังว่าการสังเกตเพิ่มเติมจะช่วยให้เข้าใจความลับนี้ได้ดีขึ้น และอาจเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับต้นกำเนิดของหลุมดำมวลมหาศาลของเรา

ที่มา

งานวิจัย : https://www.nature.com/articles/s41586-023-06064-x.epdf…

https://www.sciencealert.com/the-black-hole-at-the-heart…

https://phys.org/…/2023-06-galaxy-black-hole-sleepy…

https://www.nasa.gov/…/milky-way-s-central-black-hole…

Photo : ETH