นักวิทย์พบวาฬหัวคันศร ซ่อม DNA ไม่ให้เป็นมะเร็งได้ ทำให้อายุยืนมากสุด 211 ปี
วาฬหัวคันศร (Bowhead whales) อาจมีพลังพิเศษไว้ต่อสู่กับมะเร็ง นั่นคือพลังในการซ่อมแซม DNA ของตัวเอง ช่วยให้มันเป็นสัตว์ที่อายุยืนที่สุดในโลกและตายด้วยโรคมะเร็งน้อยที่สุด ตัวที่อายุมากที่สุดที่เคยบันทึกไว้คือ 211 ปี ความรู้นี้จะช่วยรักษาโรคร้ายของมนุษย์ในอนาคต
โรคมะเร็งเป็นหนึ่งในภัยร้ายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของมนุษย์ มันคือเซลล์ที่แบ่งตัวเองอย่างควบคุมไม่ได้และไร้ทิศทางก่อตัวเป็นก้อนที่เราเรียกมันว่า เนื้องอก นั่นหมายความว่า ยิ่งเรามีเซลล์มากเท่าไหร่ ก็มีโอกาสเสี่ยงเป็นมะเร็งมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะยิ่งมีอายุมากขึ้น
แต่เรื่องกลับไม่เป็นตามนั้น เมื่อนักวิทยาศาสตร์พบว่า ช้างหรือวาฬที่เป็นสัตว์ใหญ่บนโลก กลับแทบไม่เป็นมะเร็งเลย ทั้ง ๆ ที่พวกเขามีเซลล์มากกว่ามนุษย์หลายเท่า ความย้อนแย้งนี้ถูกเรียกกันในชื่อ ‘ข้อขัดแย้งของเพโต’ (Peto's Paradox) มันเป็นความลับทางวิทยาศาสตร์ที่งุนงงกันมาหลายสิบปี
แต่ในตอนนี้ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยโรเชสเตอร์ ในเมืองนิวยอร์ก ประเทศสหรัฐอเมริกาเสนอคำตอบของปัญหานี้ว่า วาฬหัวคันศร สัตว์ที่มีอายุยืนยาวที่สุดในโลก มีความสามารถพิเศษคือการซ่อมแซม DNA ที่เสียหายในเซลล์ได้ จนทำให้มันมีอัตราการเป็นมะเร็งที่ต่ำมาก
“จากการศึกษาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่สามารถรักษาสุขภาพของมันและหลีกเลี่ยงการตายด้วยโรคมะเร็งมานานกว่าสองศตวรรษ” นักชีววิทยา Denis Firsanov และเพื่อนร่วมงานเขียนในรายงาน ทำให้ “เราได้เห็นเบื้องหลังของวิวัฒนาการในการทดลองที่ทดสอบเพิ่มเติม”
พวกเขาศึกษาเซลล์จากเนื้อเยื่อของวาฬหัวคันศร มนุษย์ วัว และหนู ซึ่งพบว่าเซลล์ของวาฬซ่อมแซม DNA ที่เสียหายได้ดีกว่าเซลล์อื่น ๆ “อย่างมีประสิทธิภาพและความแม่นยำสูงเป็นพิเศษเมื่อเทียบกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดอื่น”
เซลล์ของวาฬทำได้โดยไม่มีข้อผิดพลาด โดยมีโปรตีนที่ชื่อว่า ‘CIRBP’ ทำหน้าที่นั้นอยู่ ทุกครั้งที่เซลล์แบ่งตัว DNA เกลียวคู่จะถูกฉีกออก ซึ่งมีโอกาสเสียหายให้ และความเสียหายนั้นจะสะสมไปเรื่อย ๆ จนกลายเป็นมะเร็ง แต่ CIRBP ในวาฬจะเข้ามาซ่อมแซมทุกครั้ง ทำให้ DNA ยังคงสมบูรณ์
พูดให้ง่ายที่สุด วาฬหัวคันศร สามารถซ่อมแซม DNA ตัวเองได้และดีกว่ามนุษย์มาก สิ่งนี้อาจเป็นเคล็ดลับความปลอดภัยจากมะเร็งและทำให้อายุยืนของพวกมัน ช่างเป็นพลังที่น่าทึ่ง และนักวิทยาศาสตร์หวังว่าจะนำมาปรับปรุงใช้กับมนุษย์ได้ในอนาคต (แต่มันจะไม่เป็นเรื่องง่ายแน่นอน)
“ทุกครั้งที่เราค้นพบกลไกที่เป็นไปได้ในการยับยั้งมะเร็ง ก็มีโอกาสที่เราจะพบเป้าหมายการรักษาและวิธีการใหม่ ๆ ในช่วยชีวิตมนุษย์” Marc Tollis นักพันธุศาสตร์แห่ง Northern Arizona University กล่าว “แต่ไม่ต้องสงสัยเลยว่ามันจะต้องใช้ความพยายามอย่างมาก”
ที่มา
งานวิจัย : https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2023.05.07.539748v1
https://www.sciencenews.org/…/bowhead-whales-cancer-dna…
https://www.sciencealert.com/mysterious-paradox-of-how…
https://polarjournal.ch/…/bowhead-whales-have-a-lower…/
https://www.lifespan.io/…/how-superior-dna-repair…/
Photo : Brian Skerry