Beijing 2022 โอลิมปิกฤดูหนาว ‘สุดหนาว’ ยุคจีนใหญ่สะเทือนโลก

หลังจีนยุคประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ประสบความสำเร็จในการพัฒนาประเทศ “แดนมังกร” ก็โตไม่หยุดในทุกๆ ด้าน ตั้งแต่เศรษฐกิจ การค้า เทคโนโลยี การลงทุนในต่างประเทศ และบทบาทในเวทีโลก

แต่จีนก็ยังไม่ละความพยายามในการทำให้โลกยอมรับ จนนำมาสู่แผนผลักดันเป็นการเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูหนาวในกรุงปักกิ่ง เพื่อทำให้เมืองหลวงของประเทศสร้างประวัติศาสตร์ เป็นเมืองแรกในโลกที่เป็นทั้งเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูร้อนและฤดูหนาว

ปี 2015 จีนสมหวัง โดยระหว่างการประชุมชาติสมาชิกคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) กรุงปักกิ่งเอาชนะเมือง Almaty ของคาซัคสถาน ได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกปี 2022

ทว่าหลังจากนั้นจีนก็ทำให้โลกสะเทือน จนชาติมหาอำนาจอย่างสหรัฐ รวมไปถึงกลุ่มพันธมิตรตะวันตกกังวลต่ออิทธิพลของจีนหลายด้านที่เพิ่มขึ้น

นี่จึงนำมาสู่มาตรการมากมายเพื่อจำกัดอิทธิพลพลของจีน เช่นคว่ำบาตรทางการค้าของรัฐบาลสหรัฐชุดก่อนในสมัยของอดีตประธานาธิบดี Donald Trump ซึ่งประธานาธิบดี Joe Biden ก็ยังคงไว้แต่ลดความโฉ่งฉ่างลง   

ส่วนยุโรปก็พยายามต้านอิทธิพลจีนเช่นกัน ชัดเจนที่สุดคือการตั้งโครงการ Global Gateway ขึ้นมาสู้กับ One Belt One Road ที่พาดเข้ามาในยุโรป

นอกจากนี้จีนยังเดินหน้าจัดระเบียบทุกวงการในประเทศ จนมีส่วนทำให้ปัญหาละเมิดสิทธิมนุษยชนรุนแรงขึ้นและชาติตะวันตกโดยเฉพาะที่ใช้ระบอบประชาธิปไตย ยกขึ้นมาอ้างเพื่อคว่ำบาตร 

สถานการณ์ดังกล่าวถูกจับตามองมากยิ่งขึ้น หลังชาติตะวันตกนำโดยสหรัฐประกาศคว่ำบาตรพิธีเปิดฤดูหนาวในกรุงปักกิ่ง ด้วยการไม่ส่งเจ้าหน้าที่ระดับสูงหรือตัวแทนรัฐบาลเข้าร่วม

อย่างไรก็ตาม “ปักกิ่ง เกมส์ 2022” ครั้งนี้ก็คงยังน่าสนใจในหลายๆด้าน

Putin นำทีมเพื่อนจีนในพิธีเปิด

แม้สหรัฐและกลุ่มชาติตะวันตก ประกาศคว่ำบาตรพิธีเปิดโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้ เพื่อประท้วงปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนในจีน ชนกลุ่มน้อยชาวมุสลิมอุยกูร์ในมณฑลซินเจียง แต่จีนก็ไม่เหงา เพราะหลายประเทศ เช่น รัสเซีย ซาอุดิอาระเบีย อียิปต์ โปแลนด์ เซอร์เบีย เอกวาดอร์และสิงคโปร์ ยังส่งตัวแทนรัฐบาลมาชมพิธีเปิด

ผู้นำประเทศจากทีมเพื่อนจีนในพิธีเปิดวานนี้ (4 กุมภาพันธ์) ที่ถูกจับมามองที่สุดคือ ประธานาธิบดี Vladimir Putin ของรัสเซีย นี่จะถือเป็นการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับรัสเซียให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น ในเวลาที่ทั้งสองประเทศต่างถูกสหรัฐและชาติพันธมิตรกดดัน และต้องการแรงหนุนจากอีกฝ่าย

สำหรับรัสเซียเกิดขึ้นในช่วงที่มีการตรึงกำลังทหารบริเวณพรมแดนติดกับยูเครน เพราะไม่พอใจที่สหรัฐและพันธมิตรยุโรปช่วยเหลือทางการทหารกับยูเครนมากเกินไป

นี่ทำให้ประชาคมโลกต้องจับตามองสถานการณ์อย่างใกล้ชิดว่ารัสเซียจะส่งกำลังทหารเข้าไปยึดยูเครน จนบานปลายเป็นสงครามและวิกฤตพลังงานหรือไม่ เพราะรัสเซียเป็นแหล่งก๊าซธรรมชาติและน้ำมันที่สำคัญของยุโรป

มหกรรมกีฬาฤดูหนาวที่สปอนเซอร์ต้องรอบคอบ

แม้ผู้ชมอาจไม่มากเท่าฟุตบอลโลกและโอลิมปิกฤดูร้อน แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า โอลิมปิกฤดูหนาวก็ถือเป็นมหกรรมกีฬาที่มีผู้ชมทั่วโลก ทว่าครั้งนี้จัดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์การเมืองโลกที่ตึงเครียด

และจีนในฐานะเจ้าภาพมีปัญหาละเมิดสิทธิมนุษยชน นอกจากนี้ยังเป็นที่รู้กันว่าจะดำเนินมาตรการเด็ดขาดกับใครก็ตามที่วิจารณ์ ดังที่แสดงให้ต่อเนื่องจากมาตรการจัดระเบียบ

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้เกิดกระแสวิจารณ์ว่า โอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้ เหมือนโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1936 ในเยอรมนีที่จัดในยุคพรรคนาซีเรืองอำนาจ โอลิมปิกจึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อ ผสมกับโอลิมปิกฤดูร้อนในอดีตสหภาพโซเวียตปี 1980 ที่สหรัฐไม่ส่งนักกีฬาเข้าร่วมเพื่อประท้วงที่เจ้าภาพส่งทหารบุกอัฟกานิสถาน

เมื่อเป็นเช่นนี้แบรนด์ใหญ่ๆที่เป็นสปอนเซอร์ในโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้ โดยเฉพาะแบรนด์อเมริกัน อย่าง Coca-Coca Airbnb และ Intel ต้องโฆษณาอย่างระมัดระวัง

ทั้งเพื่อไม่ให้ถูกมองว่าตกเป็นเครื่องมือของรัฐบาลจีน แต่ก็จะแอนเอียงไปสหรัฐและชาติตะวันตกมากเกินไปจนจีนไม่พอใจก็ไมได้อีก ดังนั้นจึงต้องเป็นกลางเข้าไว้และเงียบที่สุด

ยกกำแพงเมืองจีนสกัดโควิดในโอลิมปิก

สถานการณ์โควิดปี 2020 ทำให้ญี่ปุ่นเจองานยากในการจัดโอลิมปิก จนต้องเลื่อนมาจัดในปี 2021 และพลาดโอกาส กระตุ้นเศรษฐกิจ การท่องเที่ยวและฟื้นภาพลักษณ์ความเป็นชาติชั้นนำในเวทีโลกตามที่หมายมั่นปั้นมือ ทั้งที่เตรียมการมาเป็นอย่างดี ถึงขนาดสั่งย้ายตลาดปลาสึกิจิที่มีประวัติยาวนาน

ตลอดราว 2 สัปดาห์ของการแข่งขันญี่ปุ่นความลำบากมากมาย จนข่าวการระบาดในหมู่นักกีฬามีออกมาอยู่บ่อยๆ ควบคู่ไปกับ การคว้าเหรียญรางวัลของนักกีฬาชาติต่างๆ และเรื่องประทับใจ รวมถึงสีสันอีกพอสมควร  

มาถึงโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้แม้จำนวนนักกีฬาที่มาร่วมแข่งขันจะน้อยกว่าโอลิมปิกฤดูร้อน แต่จีนก็เผชิญงานยากไม่แพ้กันในการสกัดโควิดที่กลายพันธุ์เป็นสายพันธุ์โอไมครอน  

รัฐบาลจีนและฝ่ายดูแลจัดการ การแข่งขันได้ใช้มาตรการ Bubble and Seal เพื่อสกัดการระบาดในพื้นที่ปิด ตั้งแต่นักกีฬาต่างชาติเดินทางเข้ามาในประเทศ จัดรถไฟวิ่งตรงเข้าสู่หมู่บ้านนักกีฬา และห้ามนักกีฬาออกนอกหมู่บ้านนักกีฬาเด็ดขาด

โลกจับตาดูการสกัดโควิดระบาดในโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้อย่างใกล้ชิด โดยสาเหตุหนึ่งมาจากจีนเป็นต้นต่อการระบาดตั้งแต่ปลายปี 2019 ส่วนถ้าจีนจัดการให้ทุกอย่างให้ลุล่วงไปด้วยดี ก็จะถือเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จและความภาคภูมิใจของยุคที่ขึ้นมาเป็นขั้วอำนาจใหม่อีกด้วย

สปอร์ตแบรนด์จีนเฮรับขาขึ้นการเป็นเจ้าภาพ

หลังจีนพัฒนาจากประเทศโรงงานรับจ้างผลิตสู่โรงงานโลกเต็มตัว แบรนด์จีนก็มีอยู่ในทุกตลาดและผลิตภัณฑ์ โดยในส่วนของวงการกีฬา จีนมี ANTA และ Li Ning ให้ภาคภูมิใจ แม้ไม่ดังและครองส่วนแบ่งตลาดมหาศาลเหมือน Nike และ Adidas แต่ทั้งสองแบรนด์ก็มีวางจำหน่ายอยู่ในหลายประเทศ

มาโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้ที่จัดในจีน  ANTA และ Li Ning ต่างก็ได้รับประโยชน์ไปเต็มๆ เพราะกระแสนิยมแบรนด์จีนพุ่งสูงขึ้น จนเป็นที่ต้องการของชาวจีนมากขึ้น และแน่นอนส่งผลสืบเนื่องให้หุ้นทั้งสองแบรนด์ปรับขึ้น

วานนี้ (4 กุมภาพันธ์) หุ้นของ ANTA ในตลาดหลักทรัพย์ฮ่องกง ขึ้นมา 5.2% มากสุดนับตั้งแต่ 20 มกราคม ส่วนหุ้นของ Li Ning ที่ซื้อขายอยู่ตลาดหลักทรัพย์แห่งเดียวกันขึ้นมา 6.6% มากสุดนับตั้งแต่ 3 พฤศจิกายน

ขาขึ้นครั้งนี้อาจเป็นการโหมโรงเท่านั้น เพราะโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งนี้ยังดำเนินไปจนถึง 20 กุมภาพันธ์ และถ้าทัพนักกีฬาจีนทำได้ดี หุ้นของทั้งสองแบรนด์ก็จะทยานขึ้นได้อีก

จับตาสกีสาวจีนลูกครึ่งและสีสันจากแดนเร็กเก้

ในโอลิมปิกทุกครั้งย่อมมีนักกีฬาหรือทีมชาติที่ต้องจับตามอง สำหรับครั้งนี้คนแรกที่น่าจะถูกจับตามองพอสมควรโดยเฉพาะในหมู่แฟนๆ กีฬาฤดูหนาวชาวจีนคือ Eileen Gu นักสกีสาวลูกครึ่งอเมริกัน-จีนวัย 18 ปี ที่เคยคว้าเหรียญในนามทีมชาติสหรัฐมาแล้ว

แต่เธอย้ายมาเล่นให้ทีมชาติจีน ตั้งแต่ปี 2019 และทำได้ดีเสียด้วย ดังนั้นในโอลิมปิกครั้งนี้ เธอจึงเป็นความหวังของทีมชาติจีน

ความน่าสนใจในตัว Eileen Gu ไม่หยุดแค่ที่ลานสกี เพราะเธอยังเป็นนางแบบของ IMG บริษัท Modelling ระดับโลก และเธอก็พยายามวางตัวเป็นสะพานเชื่อมความเข้าใจระหว่างจีนกับสหรัฐ แต่กลายเป็นว่าต้องมาแข่งในช่วงที่ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองประเทศตึงเครียด

อีกสีสันหนึ่งที่น่าจะถูกจับตามอง โดยเฉพาะกับแฟนๆ หนังยุค 90 คือการที่จาไมก้า ประเทศเขตร้อน ยังคงพยายามส่งทีมรถเลื่อนหิมะลงแข่งในกีฬาฤดูหนาวมาอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็น Cool Runnings หนังกีฬาเรื่องดังยุค 90

ปีนี้ทีมรถเลื่อนหิมะจาไมก้าหวังสานต่อตำนาน Cool Runnings หลังผ่านเข้ามาแข่งในโอลิมปิกฤดูหนาวได้สำเร็จเป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี 1998

Matthew Wekpe 1 ใน 4 สมาชิก รถเลื่อนหิมะจาไมก้า กล่าวว่า “คนทั่วโลกรู้จักและชื่นชมทีม Cool Runnings เราเป็นประเทศเล็กๆ ที่อยากแสดงให้โลกได้รู้ว่านักกีฬาทุกคนสามารถคว้าเหรียญได้ ไม่ว่ามาจากประเทศไหนก็ตาม”

ส่วน Nimroy Turgott สมาชิกอีกคนในทีมกล่าวทิ้งท้ายได้อย่างน่าประทับใจว่า “เราไม่ได้แค่ไปเข้าร่วม แต่เราไปลงแข่ง และอยากแสดงให้โลกได้รู้ว่าประเทศเขตร้อนอย่างจาไมก้า ก็สามารถคว้าเหรียญในกีฬาฤดูหนาวได้” / cnn, bbc, wikipedia, theguardain, cna