ชีวิตในถ้ำ คน-นกนางแอ่น-เจ้าของสัมปทาน

*ของขวัญสำหรับคนที่รักและห่วงใยชิ้นแรกๆ ที่คิดถึงกันหนีไม่พ้นรังนก *

เพราะเป็นตำรับอาหารบำรุงร่างกายชั้นเยี่ยมที่สืบทอดกันมาตามความเชื่อของชาวจีนนับพันปี ซึ่งก็คือการส่งต่อความปรารถนาดีผ่านสุดยอดอาหารที่ประณีตตั้งแต่กรรมวิธีการผลิตเพื่อให้ได้มาซึ่งคุณประโยชน์สูงสุด

น้อยคนนักที่จะได้รู้ถึงกระบวนการผลิตรังนกซึ่งเริ่มต้นมาจากการทำสัมปทานรังนกที่เป็นมากกว่าการให้ที่อยู่อาศัยเพื่อก่อกำเนิดรังนกตามธรรมชาติ แต่นั่นหมายถึงเรื่องสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้รับสัมปทานต้องลงมือทำ คือการดูแลรักษาระบบนิเวศของพื้นที่เกาะรังนกอย่างเข้มงวด นอกจากเป็นการอนุรักษ์สภาพแวดล้อมพื้นที่อาศัยของนกแล้ว ยังเป็นการดูแลและอนุรักษ์นกนางแอ่นในเวลาเดียวกัน

คนเก็บผู้เชี่ยวชาญ

กำเนิดของรังนกเกิดขึ้นมาจากภูมิปัญญาด้านการเก็บรังนกจากถ้ำธรรมชาติ ที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นสืบต่อกันมา จากอดีตที่ต้องใช้ความชำนาญในการปีนป่ายถ้ำ ซึ่งเป็นลักษณะภูมิประเทศแบบสุดขีด ต้านแรงโน้มถ่วงของโลก สานต่อมาถึงปัจจุบัน ที่การเก็บรังนกถูกคิดค้นให้สะดวกต่อทั้งมนุษย์และนกนางแอ่น การเก็บรังนกก็ทำได้ทั้งการเดินแทง ด้วยการใช้ไม้ยาวติดเหล็กงุ้มด้านบนที่เรียกว่า ตาจอบ แซะรังนกออกจากถ้ำ ซึ่งเหมาะกับรังนกในถ้ำที่ไม่สูงมาก โดยคนเก็บต้องตรวจสอบให้แน่ชัดว่า ไม่มีนกนางแอ่นอยู่ในรังขณะเก็บ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายกับนกนั่นเอง

ส่วนอีกแบบที่ต้องใช้ความชำนาญขั้นพิเศษ คือการเก็บโดยใช้แสก อุปกรณ์รูปร่างคล้ายกระเช้าสำหรับดึงรอกคนเก็บรังนกขึ้นไปยังจุดที่ต้องการ ซึ่งวิธีนี้จะใช้กับรังนกที่เกาะอยู่บนผนังถ้ำที่สูงมากๆ หลังจากใช้พลังกายแล้ว ก็ถึงขั้นตอนที่ต้องใช้พลังความเชี่ยวชาญเฉพาะตัวคือการเก็บรังนกเพื่อให้ได้สภาพสมบูรณ์มากที่สุด ด้วยตาจอบ โดยต้องระวังไม่ให้มือสัมผัสกับรังนกและผนังถ้ำโดยตรง เพราะกลิ่นกายของมนุษย์จะติดกับสิ่งแวดล้อมในนั้นจนทำให้นกผิดกลิ่นไม่กลับมาทำรังอีก

ธรรมชาตินกนางแอ่น

การอยู่อาศัยร่วมกันต้องเอาใจเขามาใส่ใจเรา เช่นเดียวกันกับมนุษย์ที่ต้องเข้าใจธรรมชาติของนกนางแอ่น เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อมของถ้ำให้เหมาะสมกับความเป็นอยู่ของนกนางแอ่นมากที่สุด

เรื่องที่อ่อนไหวมากที่สุดสำหรับนกนางแอ่นคือเรื่องกลิ่น อย่างที่เล่าไปข้างต้นว่า คนเก็บรังนกจะต้องระวังไม่ให้กลิ่นกายของตัวเองติดกับพื้นผิวใดๆ ในถ้ำแม้แต่จุดเดียว ถอยออกมามองในภาพรวมใหญ่ๆ อย่างการสร้างสภาพแวดล้อมของถ้ำให้สมบูรณ์คงสภาพเดิมให้ได้มากที่สุด ปลอดขยะและสิ่งปฏิกูลใดๆ แม้ขยะเหล่านั้นจะกองอยู่บนพื้นถ้ำ ห่างจากจุดที่นกนางแอ่นทำรังอย่างบนผนังถ้ำก็ตาม แต่นกก็จะไม่กลับมาทำรังที่ถ้ำแห่งนั้นอีก

การดูแลพื้นที่อยู่อาศัยของนกนางแอ่นที่เป็นไปตามธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ ย่อมมอบรังนกนางแอ่นคุณภาพดีกลับคืนมาให้กับผู้บริโภค โดยแสดงออกผ่านทางสีของรังนกที่แตกต่างหลากหลายตามสารอาหารและแหล่งที่อยู่ ซึ่งรังนกเกาะหรือรังนกถ้ำที่ดีที่สุดจะมีสีเหลืองทอง มีเนื้อรังนกสะอาดและหนา อุดมไปด้วยสารอาหารที่มากกว่ารังนกชนิดอื่นๆ

เจ้าของต้องดูแล

การจะได้มาซึ่งรังนกคุณภาพนั้น แสดงถึงความใส่ใจที่เจ้าของสัมปทานมีให้กับสิ่งแวดล้อมและชีวิตของนกนางแอ่น 

ด้วยการเก็บรังนกโดยไม่รบกวนตัวนกแม้แต่น้อย ซึ่งใน 1 ปีทำได้เพียง 3 ช่วงเท่านั้น ครั้งแรกในช่วงปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งการเก็บครั้งนี้จะได้รังนกที่มีคุณภาพดีที่สุด ครั้งที่ 2 คือช่วงกลางเดือนมีนาคม

จากนั้นจะปล่อยให้นกทำรังและวางไข่ ก่อนมาถึงการเก็บครั้งสุดท้ายในช่วงเดือนกรกฎาคมเมื่อลูกนกโตเต็มที่และพร้อมที่จะออกจากรังไปพร้อมกับพ่อแม่ แล้วนกเหล่านี้จะบินกลับมาอีกครั้งในเดือนธันวาคมของทุกปีเป็นวัฎจักรของระบบนิเวศ

หน้าที่สำคัญของผู้รับสัมปทานรังนกจึงเป็นเรื่องความเข้มงวดในการดูแลพื้นที่เพื่อเอื้อให้นกนางแอ่นเข้ามาอาศัยได้อย่างสบายใจ ดังนั้นใครที่กังวลว่าการรับประทานรังนกจะเป็นการทำลายนกนางแอ่นก็หมดห่วงได้ เพราะอีกด้านหนึ่งก็นับเป็นการอนุรักษ์นกนางแอ่น เนื่องจากรังนกจะถูกเก็บเฉพาะช่วงเวลาที่เหมาะสม แล้วปล่อยให้นกวางไข่ในครั้งสุดท้าย เพื่อเพิ่มประชากรของนกนางแอ่นในปีถัดไป

สิ่งล้ำค่าจากฝีมือธรรมชาติ

ความสัมพันธ์อย่างไม่มีที่สิ้นสุดภายในถ้ำได้นำพาสิ่งล้ำค่าที่ธรรมชาติสร้างขึ้นอย่างรังนกแท้สีเหลืองทอง รังนกที่มีคุณภาพดีที่สุดและได้รับความนิยมมากในประเทศไทย เป็นสุดยอดอาหารบำรุงสุขภาพที่สืบทอดความเชื่อถือจากชาวจีนมานานนับพันปีจวบจนปัจจุบัน รังนกแท้ สีเหลืองทอง ก็ยังเป็นอาหารบำรุงสุขภาพที่คนไทยให้ความมั่นใจ เพราะงานวิจัยสมัยใหม่ได้ตอบคำถามในเรื่องสารประกอบทางชีวเคมีที่มีคุณค่าต่อร่างกายมนุษย์ ทั้งร่างกายที่แข็งแรงจากการกระตุ้นเม็ดเลือดขาวให้ต่อต้านเชื้อโรค และกรดไซอะลิกบำรุงระบบทางเดินหายใจให้บรรเทาจากอาการหวัดและภูมิแพ้ โดยเฉพาะส่วนผิวพรรณ จากสารอาหารสำคัญ EGF ช่วยในการซ่อมสร้างและกระตุ้นความเจริญของเซลล์เยื่อบุผิว ผิวพรรณจึงสดใส ดูอ่อนกว่าวัย เช่นเดียวกับการดื่มสก๊อต รังนกแท้ รอเยลโกลด์ ซึ่งมาพร้อมสรรพคุณ - สิ่งล้ำค่าทั้งมวลที่รังนกแท้ สีเหลืองทอง จากถ้ำธรรมชาติได้มอบให้กับมนุษย์

Content by Nathanich Chaidee

Illustration by Krittaporn Tochan