สลากดิจิทัล 80 บาท มาแล้ว ใครได้ ใครเสีย
วิธีแก้เกม “หวย” แพงล่าสุดของรัฐบาล ด้วยโครงการสลากดิจิทัล 80 บาท งวดแรก 16 มิถุนายน 2565 ได้รับความสนใจอย่างมาก บรรดาคอหวยคนเสี่ยงโชคแห่กันเข้าไปซื้อสลากกว่า 5 ล้านฉบับบนแอปฯเป๋าตัง หมดเกลี้ยงแผงภายใน 5 วัน
ตรงกันข้ามกับผู้ค้ารายย่อยตามแหล่งค้าใหญ่ หรือกระทั่งคนที่ปั่นจักรยานหรือเดินขายตามแหล่งชุมชน กลุ่มคนเหล่านี้ได้รับผลกระทบโดยตรง ยอดขายตก กำไรหดหาย แม้จะเป็นช่วง 1-2 วันก่อนออกรางวัล ซึ่งแตกต่างจากงวดก่อนหน้าอย่างสิ้นเชิง
“ประชาชาติธุรกิจ” ลงพื้นที่สำรวจบริเวณสี่แยกคอกวัว ถนนราชดำเนิน อีกหนึ่งแหล่งรวมเหล่าผู้ค้าลอตเตอรี่รายย่อยไว้หลายสิบแผง พบว่า แม้จะใกล้วันออกรางวัล และสลากดิจิทัล 80 บาท หมดไปแล้วก็ตาม แต่บรรยากาศยังคงเงียบเหงา
จากการสอบถามผู้ค้าสลากฯ บางแผง ให้ข้อมูลว่า ได้รับผลกระทบอย่างมากจากสลากดิจิทัล 80 บาท เพราะปกติแล้ว สลากที่ทุกแผงได้รับมาต้นทุนก็จะเกิน 80 บาท ทำให้ต้องขายในราคาที่สูงกว่า
หวย 80 บาท ดีต่อรัฐ ?
“ตุ่ย” ผู้ค้าสลากฯรายย่อยที่ปั่นจักรยานขายอยู่บริเวณบางกรวย และถนนจรัญสนิทวงศ์ เล่าว่า ประกอบอาชีพนี้มา 7 ปีแล้ว โดยจะไปรับสลากฯมาจากสี่แยกคอกวัว หรือสนามบินน้ำ แต่งวดนี้หลังมีสลากฯ ราคา 80 บาทจากรัฐบาลออกมา ทำให้ขายได้ยากมาก เพราะถึงอย่างไร ก็ขายราคา 80 บาทไม่ได้ เพราะรับมาในต้นทุนที่สูงกว่า
“มันก็มีกระทบต่อรายย่อย แต่คงจะดีต่อรัฐบาลมั้ง แต่ชาวบ้านอย่างพวกเราเนี่ย รากย่อยอย่างพวกเราเนี่ย ไม่ดีเลยค่ะ”
ขณะเดียวกันรัฐบาลก็ได้เปิดโอกาสให้ผู้ค้ารายย่อยได้ลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการสลากดิจิทัลร่วม 2 แสนราย เมื่อช่วงเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา เพื่อรับสลากฯในต้นทุนที่ต่ำกว่า และนำมาขายได้ในราคา 80 บาท ซึ่งตุ่ย ก็บอกว่า ตนได้ลงทะเบียนไป แต่ไม่ได้สิทธิ ขณะที่คนอื่นได้
“คนอื่นได้หรือไม่ได้ เราก็ไม่รู้ แต่เราเงียบไม่เห็นได้”
เธอยังเล่าว่า ปัจจุบันลูกค้าที่มาซื้อสลากฯ ส่วนใหญ่จะเป็นผู้สูงอายุ เนื่องจากไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยี ซึ่งสลาก 80 บาท น่าจะดีแค่เฉพาะกับคนที่ทันโลกโซเซียลมากกว่า
อย่างไรก็ตาม ผลกระทบที่เกิดขึ้นดังกล่าวกับผู้ค้ารายย่อย หรือผู้ค้าที่ไม่ได้รับสิทธิเข้าร่วมโครงการสลากดิจิทัล 80 บาท อาจไม่ได้ผิดเพี้ยนไปจากการคาดเดาของใครหลายคนเท่าไรนัก แล้วผู้ค้าที่เข้าร่วมโครงการสลากดิจิทัล 80 บาท จะมีเสียงสะท้อนออกมาอย่างไร
ผู้ค้าโควตา ยัน คอหวยยึดหลัก เลขที่ใช่
ผู้ค้าที่ได้รับสิทธิเข้าร่วมโครงการสลากดิจิทัลรายหนึ่ง มองว่า สลากฯ 80 บาท อาจจะกระทบกับคนอื่น แต่ตนไม่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากเน้นขายราคาถูก โดยส่วนใหญ่จะยึดที่ราคา 80 บาท
“ขายถูกเนี่ย ราคามันก็เหลื่อมกันนิดหน่อย ก็อาจจะไม่มีผลเท่าไร เราไม่ได้ขายประเภทโหด ๆ ขายแพง ๆ ไม่ใช่ ส่วนใหญ่เราก็ยืน 80 เป็นหลัก”
อีกทั้งยังมองว่า ความจริงแล้วราคาอาจไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการตัดสินใจเลือกซื้อสลากฯเท่าไรนัก เพราะคนที่ต้องการซื้อจริง ๆ จะให้ความสำคัญกับตัวเลขที่ต้องการ และชื่นชอบมากกว่า หากในแพลตฟอร์มขายหมดแล้ว คนก็จะมาหาซื้อสลากฯ ตามแผงขายอยู่ดี
“คนซื้อนะ เขาซื้อเลข เขาไม่ใช่ว่าเลขอะไรก็ได้ ถ้าเลขอะไรก็ได้ ก็ขายดีสิ ถูกไหม จริงไหม อย่างไปซื้อดิจิทัลเนี่ย เลขอะไรก็ได้ มันไม่มีทางหรอก”
นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นว่า การซื้อในแพลตฟอร์มออนไลน์อาจเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เพราะความที่เข้าถึงได้เร็ว ทำให้คนเข้าไปซื้อได้เร็ว ผู้ซื้อบางรายเลือกสลากที่เลขเหมือนกันครั้งละ 400-500 ใบ ทำให้คนที่รอคิวอยู่อาจไม่ได้ซื้อ เนื่องจากไม่ได้มีการกำหนดโควตาในการซื้อ
สรุปแล้ว สลากดิจิทัล 80 บาท แก้ปัญหาสลากฯ เกินราคา ได้จริงหรือไม่ หากรัฐบาลยังเดินหน้าต่อไป จะขยายสิทธิลงทะเบียนเพิ่มขึ้น หรือจะเยียวยาผู้ค้าสลากฯรายย่อย ที่ไม่ได้รับสิทธิอย่างไรได้บ้าง