เปิดที่มา 7-Eleven ในไทย ตอนแรกเจ้าของแบรนด์ไม่ขายให้ แต่เจ้าสัวธนินท์ก็พยายามจนได้มา
เปิดเรื่องราวก่อนที่เครือ ซี.พี.จะซื้อสิทธิการใช้เครื่องหมายการค้า 7-Eleven (เซเว่น-อีเลฟเว่น) มาเปิดสาขาแรกในประเทศไทยได้เมื่อ 30 กว่าปีก่อน ซึ่งเป็นจุดเริ่มธุรกิจร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย และจุดเริ่มต้นของ 7-Eleven ที่มีกว่า 14,000 สาขาในปัจจุบันนี้
เมื่อ 30 กว่าปีก่อน ธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานอาวุโสเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ตำแหน่งปัจจุบัน) สนใจกิจการร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven (เซเว่น-อีเลฟเว่น) ของบริษัทในสหรัฐอเมริกาชื่อ เซาธ์แลนด์ คอร์ปอเรชั่น (Southland Corporation-เปลี่ยนชื่อเป็น 7-Eleven, Inc. ในปี 1999)
จุดเริ่มต้นความสนใจมาจาก ณ เวลานั้น เจ้าสัวธนินท์สังเกตว่า คนรุ่นใหม่ไม่อยากทำงานแบบไม่มีวันหยุดเหมือนคนรุ่นก่อน ซึ่งหมายความว่ากิจการร้านค้าโชห่วยแบบเดิมส่วนหนึ่งจะไม่มีทายาทสืบทอดกิจการ เจ้าสัวธนินท์จึงมองหาธุรกิจที่จะคว้าโอกาสจากบริบทสังคมที่เปลี่ยนไป
จากโจทย์นี้ทำให้ธนินท์สนใจธุรกิจร้านสะดวกซื้อแบรนด์ 7-Eleven
เจ้าสัวธนินท์คิด ณ เวลานั้นว่าเมืองไทยถึงเวลาแล้วที่จะมี 7-Eleven
…แต่เจ้าของกิจการ 7-Eleven กลับไม่คิดเช่นนั้น
“คุณธนินท์ เมืองไทยยังไม่ถึงเวลา” คือ คำตอบจากเจ้าของ 7-Eleven เมื่อธนินท์ติดต่อไปขอซื้อสิทธิ์ในการใช้เครื่องหมายการค้า
เจาสัวอธิบายว่า เพราะฝั่งนั้นเขาประเมินความเหมาะสมจากรายได้เฉลี่ยต่อหัว (GDP per capita) ซึ่งตอนนั้นรายได้ต่อหัวของคนไทยยังไม่ถึงเกณฑ์ที่เขากำหนด
เจ้าสัวธนินท์ไม่ล้มเลิก พยายามต่อไปโดยเชิญสองพี่น้องเจ้าของ 7-Eleven มาเมืองไทย แต่คำตอบที่ได้ก็ไม่ต่างจากเดิม
“คุณธนินท์ ผมขอพูดด้วยความหวังดีคำสุดท้าย ผมว่าเมืองไทยยังไม่พร้อม ถ้าคุณลงทุนไปอาจจะขาดทุน นี่เป็นความหวังดี แต่ถ้าคุณยอมขาดทุน ผมก็จะยอมให้คุณ และไม่เปลี่ยนแปลงแล้ว แต่ผมขอเตือนคุณว่า ตามสถิติตัวเลขรายได้ของคนไทยยังไม่พอ” ธนินท์เล่าถึงคำพูดของสองเจ้าของ 7-Eleven
“ภาพที่ผมเห็นกลับแตกต่างออกไป” เจ้าสัวธนินท์บอก แล้วอธิบายเหตุผลว่า “ฝรั่งคิดแต่ค่าครองชีพ รายได้ จีดีพี แล้วบอกว่าไทยไม่พร้อม แต่ผมไม่ได้มองเฉพาะจีดีพี ผมมองในมุมอื่น ๆ ด้วย”
“ก่อนที่จะตัดสินใจ ผมไปนับด้วยตัวเองที่เขตพระโขนงก่อนว่าคนจะผ่านร้านกี่คน ร้านที่สหรัฐ คนเข้าน้อยเพราะเขาไม่ได้อยู่กันหนาแน่น ส่วนไทยมีรายได้ต่ำกว่าเขาก็จริง แต่มีคนอยู่หนาแน่นในที่ที่เจริญ คนจึงเข้ามาร้านเยอะ ถ้าสหรัฐคนเข้าร้าน 1 คน ในไทยคนจะเข้าร้าน 10 คน เมืองไทยคนเข้าร้านมากกว่าสหรัฐถึง 10 เท่า แม้ว่าคนไทยรายได้น้อยกว่าก็จริง แต่เมื่อรวมหลาย ๆ คนแล้ว ยอดขายก็ไม่แพ้เหมือนกัน แถมลงทุนต่ำกว่าสหรัฐอีก เพราะที่ดินเมืองไทยถูกกว่า ค่าจ้างแรงงานก็ถูกกว่า…” ประธานอาวุโส ซี.พี.อธิบายเพิ่มเติมถึงเหตุผลที่ทำให้มั่นใจว่า ถ้าเปิด 7-Eleven ในกรุงเทพฯแล้วจะไม่เจ๊งอย่างที่นักธุรกิจชาวอเมริกันบอก
“มองอะไรอย่ามองมุมเดียว ถ้าศึกษาอย่างลึกซึ้ง มองมุมอื่น ๆ ให้รอบด้าน เราจะเห็นอะไรที่แตกต่าง และกล้าที่จะลงมือทำ เห็นก่อน ทำก่อน ซี.พี.ตัดสินใจลงทุนในธุรกิจที่มีอนาคตก่อนที่ใครจะเห็น” ประธานอาวุโสเครือเจริญโภคภัณฑ์แนะนำ
วันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 ซี.พี. โดยบริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ที่ก่อตั้งขึ้นมาใหม่ได้ลงนามซื้อสิทธิ์การใช้เครื่องหมายการค้า 7-Eleven นับเป็นเจ้าแรกที่เริ่มกิจการร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย
ต่อมาในปี 2532 ซีพี ออลล์ เปิด 7-Eleven สาขาแรกในประเทศไทยที่ซอยพัฒน์พงษ์ ซึ่งเหตุผลที่เลือกทำเลที่ตั้งตรงนั้นก็เพราะว่า “อยู่ติดกับถนนสีลม มีผู้คนสัญจรผ่านทั้งกลางวันและกลางคืน โดยเฉพาะชาวต่างชาติที่คุ้นเคยกับแบรนด์ 7-Eleven อยู่แล้ว”
ในช่วงแรก ๆ ของการทำธุรกิจร้าน 7-Eleven เจ้าสัวธนินท์บอกว่า “ล้มลุกคลุกคลานไม่น้อย คนออกก็เยอะ ของหายก็เยอะ เปิดอยู่ 27 แห่ง ขาดทุนทุกแห่ง”
กระทั่งมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญคือ การหาผู้บริหารคนใหม่มาดูแล 7-Eleven ซึ่งคนคนนั้นก็คือ ก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ แม่ทัพของ ซีพี ออลล์
“ผมต้องยกย่องคุณก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ที่ทำให้ร้าน 7-Eleven มาไกลถึงวันนี้” เจ้าสัวธนินท์กล่าว
เจ้าสัวธนินท์บอกว่าตัวเขาเองได้เรียนรู้อะไรมากมายจากการทำ 7-Eleven สิ่งที่เด่นชัดที่สุดคือเรื่อง “คน” การขาดทุนของร้าน 7-Eleven ในช่วงเริ่มธุรกิจในเมืองไทยนั้น ไม่ใช่เพราะธุรกิจนี้แย่ แต่เป็นเพราะบริหารไม่ดี
“…เวลานั้น ในฐานะผู้นำ ผมจึงตัดสินใจเปลี่ยนผู้บริหาร และเมื่อเปลี่ยนแล้วก็ส่งเสริมสนับสนุนให้เขาทำงานได้อย่างเต็มที่ ในที่สุดคนที่ผมเลือก คุณก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ ก็สามารถพลิกสถานการณ์ของ 7-Eleven จากขาดทุนมาเป็นกำไร และสร้าง 7-Eleven ให้เติบโตอย่างมั่นคงมาได้จนถึงทุกวันนี้”
“ผู้นำต้องรู้จักเลือกคนที่เหมาะสม ให้โอกาสคน และกล้าเปลี่ยนแปลง”
นี่คือสิ่งที่เจ้าสัวธนินท์บอกทิ้งท้ายบทที่มีชื่อว่า 7-Eleven พลิกชีวิตใหม่ด้วย “คน”ในหนังสือที่เจ้าตัวเขียนบอกเล่าเส้นทางการสร้างธุรกิจและถ่ายทอดวิธีคิดการบริหาร ซึ่งมีชื่อว่า ความสำเร็จ ดีใจได้วันเดียว ตีพิมพ์ครั้งแรก โดยสำนักพิมพ์มติชน ในเดือนกันยายน 2561