“การยืนขึ้น” ของประธานสภา หมายถึงอะไร?
ทำความเข้าใจ “การยืนขึ้น” ของประธานสภา เพื่อยุติความวุ่นวายในสภา จะมีผลทำให้ผู้ที่อภิปรายต้องหยุดพูดและนั่งลงทันที ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก
“การยืนขึ้น” ของประธานสภา หมายถึง การให้สัญญาณในการควบคุมการประชุมของประธานสภา โดยการยืนขึ้น และเป็นวิธีการควบคุมการประชุมของประธานในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร วุฒิสภา รัฐสภา แล้วแต่กรณี “การยืนขึ้น” จะมีผลทำให้ผู้ที่อภิปรายต้องหยุดพูดและนั่งลงทันที นอกจาก “ยืนขึ้น” แล้วยังมีการ “เคาะค้อน” ที่มีความหมายเดียวกับ “การยืนขึ้น” ของประธานสภา
ดังนั้น เมื่อประธานยืนขึ้นก็ย่อมหมายความว่า สมาชิกทุกคนที่อยู่ในห้องประชุมต้องนั่งลง และผู้ที่กำลังพูดหรืออภิปรายอยู่ในขณะที่ประธานเคาะค้อนจะต้องหยุดพูด แล้วนั่งลงทันที ปัจจุบันมีการนำสัญญาณเสียงมาใช้ในที่ประชุมสภา การใช้ค้อนของประธานจึงกำหนดไว้เพียงควบคุมการประชุม ดังนั้น การรักษาระเบียบในที่ประชุมสภา โดยประธานใช้วิธีการเคาะค้อนนั้น ในภาษาอังกฤษ เรียกว่า gavel rule
“การยืนขึ้น” มีกำหนดไว้ในข้อบังคับการประชุมสภามาโดยตลอด รวมถึงข้อบังคับการประชุมสภาในฉบับปัจจุบันทั้ง ๓ ฉบับ คือ
ข้อบังคับการประชุมรัฐสภา พ.ศ. ๒๕๖๓ในข้อ ๕๓ กำหนดว่า “ถ้าประธานให้สัญญาณด้วยการเคาะค้อนหรือยืนขึ้น ให้ผู้ที่กำลังพูด หยุดพูดและนั่งลงทันที”
ข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ ในข้อ ๗๗ กำหนดว่า “ถ้าประธานให้สัญญาณด้วยการเคาะค้อนหรือยืนขึ้น ให้ผู้ที่กำลังพูด หยุดพูดและนั่งลงทันที”
ข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๖๒ ในข้อ ๖๓ กำหนดว่า “ถ้าประธานของที่ประชุมให้สัญญาณด้วยการเคาะค้อนหรือยืนขึ้น ให้ผู้ที่กำลังพูดอยู่ หยุดพูดและนั่งลงทันที และให้ทุกคนนั่งฟังประธานของที่ประชุม”
“การยืนขึ้น” ของรัฐสภาไทย ไม่ค่อยเกิดขึ้นบ่อยนัก สภาผู้แทนราษฎรชุดก่อน สมัยนายชวน หลีกภัย เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร (ปี ๒๕๖๒ - ๒๕๖๖) ก็ไม่เคยเกิดเหตุการณ์วุ่นวายจนประธานต้อง “ยืนขึ้น” หรือ “เคาะค้อน” เท่าที่จำได้เหตุการณ์แบบนี้ครั้งล่าสุดเกิดขึ้น สมัยนายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ เป็นประธานสภาผู้แทนราษฎร (ปี ๒๕๕๔ - ๒๕๕๖) คือ ประธานสภา “เคาะค้อน” เพื่อยุติความวุ่นวายในสภา ส่วนในสมัยนี้ นายภราดร ปริศนานันทกุล รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ ๒ ได้ “ยืนขึ้น” เพื่อยุติความวุ่นวายในสภา ในญัตติการอภิปรายไม่ไว้วางใจ นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี