ทำไมคนเวียดนามส่วนใหญ่นามสกุล ‘เหงวียน’ ?
พูดถึงนามสกุลเหงวียน (Nguyễn) เชื่อว่า คุณจะต้องนึกถึงนามสกุลของคนเวียดนามหรือคนที่มีเชื้อสายเวียดนาม เพราะนามสกุลเหงวียนเป็นนามสกุลที่มีสัดส่วนมากที่สุดของเวียดนาม โดยคิดเป็น 40% ของประชากรทั้งหมด
จุดเริ่มต้นของนามสกุลเหงวียน อาจย้อนกลับไปในยุคราชวงศ์เหนือใต้ของจีน (420-589) เมื่อชาวจีนที่หนีภัยสงครามได้อพยพลงมาทางตอนใต้ โดยชาวจีนเหล่านี้ก็มีคนที่มีนามสกุลหรือแซ่หร่วน (阮 Ruǎn) หรือที่เวียดนามอ่านว่าเหงวียน โดยหร่วนมาจากชื่อเครื่องดนตรีประเภทสายแบบหนึ่งของจีน
แล้วแซ่หร่วนของจีนหรือเหงวียนของเวียดนาม กลายเป็นนามสกุลที่มีสัดส่วนมากที่สุดของเวียดนามได้อย่างไร ในอดีตเวียดนามถูกปกครองโดยราชวงศ์ต่าง ๆ ที่ผลัดเปลี่ยนไปมา
ประเด็นน่าสนใจคือ เมื่อใดก็ตามที่ราชวงศ์ใหม่ของเวียดนามโค่นล้มราชวงศ์เก่าได้ ราชวงศ์ใหม่จะบังคับให้คนของราชวงศ์เก่าเปลี่ยนนามสกุลเป็นเหงวียน
ตัวอย่างเช่น เมื่อราชวงศ์เจิ่น (陳 Trần) ครองอำนาจในปี 1232 ราชวงศ์เจิ่นก็บังคับให้คนตระกูลลี๊ (李 Lý) ซึ่งเป็นราชวงศ์เดิม เปลี่ยนมาใช้นามสกุลเหงวียน แต่เมื่อราชวงศ์เจิ่นถูกโค่นโดยราชวงศ์โห่ (胡 Hồ) ในปี 1400 คนตระกูลเจิ่นก็เปลี่ยนนามสกุลเป็นเหงวียน
หรือจะเป็นในปี 1592 เมื่อราชวงศ์หมัก (莫 Mạc) แพ้ให้กับราชวงศ์เล (黎 Lê) คนตระกูลหมักก็เปลี่ยนนามสกุลเป็นเหงวียน
ส่วนเหตุผลที่ว่า ทำไมต้องเป็นนามสกุลเหงวียน เอาเข้าจริง ๆ ก็ยังหาเหตุผลได้ไม่ชัดเจน แต่ที่มั่นใจก็คือ ที่ต้องเปลี่ยนนามสกุล ก็เพื่อไม่ให้ถูกราชวงศ์ใหม่กวาดล้าง ยังไม่รวมชาวบ้านทั่วไปที่ต้องเปลี่ยนนามสกุลเพื่อไม่ให้ซ้ำกับนามสกุลของราชวงศ์ก่อนด้วย
พอถึงปี 1802 เมื่อราชวงศ์เหงวียนครองอำนาจในเวียดนาม คนที่มีส่วนต่อการก่อตั้งราชวงศ์เหงวียนก็จะได้รับพระราชทานนามสกุล และนามสกุลเหงวียนก็เป็นนามสกุลยอดนิยมที่ชาวเวียดนามอยากใช้ เพราะกฎหมายในสมัยนั้น คนที่มีนามสกุลเหงวียนจะได้รับสิทธิประโยชน์ แม้แต่นักโทษก็อยากมีนามสกุลเหงวียนเพื่อจะใช้ลดโทษของตน
พอถึงยุคที่เวียดนามเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส ก็มีชาวเวียดนามอีกจำนวนมากที่ยังไม่มีนามสกุล ดังนั้นนามสกุลที่คนกลุ่มนี้จะได้ใช้ ก็หนีไม่พ้นนามสกุลเหงวียน กลายเป็นว่ายิ่งทำให้คนเวียดนามมีนามสกุลเหงวียนเพิ่มมากขึ้น จนกลายเป็นนามสกุลที่มีสัดส่วนมากที่สุดของเวียดนามจนถึงปัจจุบัน
อ้างอิง
• มิวเซียมสยาม. "เหงวียน" สกุลเวียดนามนี้มีที่มา. https://www.museumsiam.org/museumcore_Nguyen
• ThoughtCo. The Meaning and Origin of Nguyen. https://www.thoughtco.com/nguyen-last-name-meaning-and-origin-1422578