ยาต้านไวรัส ‘แพกซ์โลวิด’ ใครมีสิทธิได้ ต่างจาก ‘โมลนูพิราเวียร์’ อย่างไร
The Bangkok Insight
อัพเดต 14 เม.ย. 2565 เวลา 07.12 น. • เผยแพร่ 14 เม.ย. 2565 เวลา 07.12 น. • The Bangkok Insightผู้ป่วยโควิดต้องรู้ ข้อบ่งใช้ยาแพกซ์โลวิด สำหรับผู้ป่วยกลุ่มไหน ต่างจากยาโมลนูพิราเวียร์ อย่างไร อ่านรายละเอียดที่นี่
นพ.สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า กรมการแพทย์ได้ร่วมกับบริษัท ไฟเซอร์ฯ ลงนามสัญญา จัดซื้อ ยาแพกซ์โลวิด 5 หมื่นคอร์สการรักษา หรือรักษาในผู้ป่วย 5 หมื่นคน พร้อมให้องค์การเภสัชกรรมจัดเก็บและกระจายยา รองรับสถานการณ์ช่วงหลังสงกรานต์ที่อาจมีผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้น
ทั้งนี้ หลังจากรับมอบเสร็จ และจะกระจายส่งตาม รพ.ใหญ่ ๆ แต่ให้ทางผู้ตรวจราชการกระทรวงฯ เป็นผู้พิจารณาตามเขตเอง ซึ่งหลักการไม่ได้ให้ทุกคน อยู่ที่การพิจารณาของแพทย์ ซึ่งยาตัวนี้จะให้เฉพาะกลุ่มที่มีอาการเล็กน้อย หรือเริ่มมีอาการถึงปานกลาง
สำหรับยาดังกล่าว เป็นยาต้านไวรัสชนิดเม็ด ออกฤทธิ์โดยยับยั้งเอนไซม์โปรตีเอส (protease) ทำให้เชื้อไวรัสโควิดไม่สามารถสร้างโปรตีนที่จำเป็นต้องใช้ในการเพิ่มจำนวนได้
สารสำคัญในยา ประกอบด้วย ยา Nirmatrelvir (150 มก.) จำนวน 2 เม็ด และยา Ritonavir (100 มก.) จำนวน 1 เม็ด รับประทานวันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 5 วัน (ใช้ Nirmatrelvir 20 เม็ด และ Ritonavir 10 เม็ด/คน
ข้อควรระวังคือการใช้งานในสตรีมีครรภ์ สตรีให้นมบุตร ผู้ที่ใช้ยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม ผู้ที่การทำงานของตับหรือไตบกพร่อง รวมถึงผู้ที่ใช้ยาบางชนิด
ด้านพญ.เปี่ยมลาภ แสงสายัณห์ หัวหน้ากลุ่มงานอายุรศาสตร์ปอด สถาบันโรคทรวงอก เปิดเผยว่า ยาดังกล่าวจะใช้ในคนไข้ที่มีโรคร่วม และร่วมกับมีประวัติการฉีดวัคซีนป้องกันโควิดไม่ครบ 3 เข็ม
เนื่องจากหลักการเมื่อได้รับวัคซีนแล้วจะไปกระตุ้นภูมิคุ้มกันป้องกันโควิด ทำให้การติดเชื้อต่ำลง ซึ่งหากไม่ได้รับครบ 3 เข็ม โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่รับวัคซีนไม่ครบจะเสี่ยง และควรได้รับยาตัวนี้ตามข้อบ่งชี้ แต่หากใครรับประทานยาบางตัวก็จะไม่สามารถรับยาตัวนี้ได้ โดยแพทย์จะเป็นผู้พิจารณา
ที่สำคัญคือ จะใช้ในกลุ่มอาการรุนแรงไม่ได้ เพราะเวลาอาการรุนแรง ปอดอักเสบ จะเกิดหลังไวรัสเข้าไปแล้ว 5-10 วันขึ้นไป ซึ่งยาฆ่าเชื้อไวรัสต้องเน้นเร็ว เหมือนยาฟาวิพิราเวียร์มีประโยชน์ลดอาการ อย่างเจ็บคอ ให้เร็วลดอาการทันที ซึ่งตัวไวรัสจะเพิ่มมากที่สุดในช่วงเริ่มมีอาการต้น ๆ ส่วนปอดอักเสบจะเกิด 5-10 วันขึ้นไป
การทานยาต้านไวรัส ไม่ได้ประโยชน์ช่วยลดปอดอักเสบ การทานยาต้านไวรัสจึงไม่ได้ประโยชน์ เพราะตอนนั้นไวรัสเริ่มลดแล้ว เพียงแต่ร่างกายเราโต้ตอบกับการอักเสบ ทำให้เกิดการอักเสบ ปอดอักเสบเพิ่มขึ้น ๆ จนรุนแรง ดังนั้น เมื่อปอดอักเสบแล้ว จะมียาลดการอักเสบตามมาตรฐานการรักษา
พร้อมกันนี้ จะมีการปรับแนวทางเวชปฏิบัติใหม่เป็นฉบับปรับปรุงที่ 22 ซึ่งจะออกมาในเร็ว ๆ นี้ เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์และยาที่นำมารักษา
พญ.เปี่ยมลาภ กล่าวถึงความแตกต่างระหว่าง แพกซ์โลวิด กับ โมลนูพิราเวียร์ว่า เป็นแอนตี้ไวรัสเหมือนกัน ต้องให้เร็วภายใน 5 วัน โดยกำหนดว่า ต้องเป็นกลุ่มเสี่ยง อย่างไม่ได้รับวัคซีน หรือรับไม่ครบโดส โดยเฉพาะกลุ่มอายุมาก โรคประจำตัว เป็นต้น
แต่บางเคสเป็นผู้ป่วยที่รับประทานยาบางชนิด ที่กินยาแพกซ์โลวิดไม่ได้ ก็ต้องไปทานยาโมลนูพิราเวียร์ ทั้งนี้ ข้อบ่งชี้ในงานวิจัยที่เหมือนกันคือ ทั้งคู่ใช้ในรายที่มีอาการไม่รุนแรง ปอดอักเสบไม่เยอะ
อ่านข่าวเพิ่มเติม