ใบข่อยแก้อาการปวดฟัน
"ข่อย" หรือ ตองขะแหน่ (กาญจนบุรี) กักไม้ฝอย (ภาคเหนือ) ส้มพอ (เลย) เป็นไม้ต้น แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มทึบ กิ่งก้านคดงอ เปลือกต้นบาง ขรุขระเล็กน้อย สีเทาอมเขียว มียางสีขาวข้น ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงเวียน รูปรี กว้าง 2-4 เซนติเมตร ยาว 4-8 เซนติเมตร โคนใบสอบ ปลายใบแหลม ขอบใบหยัก แผ่นใบสีเขียว สากมือ เนื้อใบหนาค่อนข้างกรอบ ดอก ออกเป็นช่อสั้นตามซอกใบ ดอกย่อยเล็กมาก ดอกแยกเพศ ดอกเพศผู้รวมกันเป็นช่อกลม ก้านดอกสั้น ดอกเพศเมียช่อหนึ่งมีดอกย่อย 2 ดอก ก้านดอกยาว ผล รูปทรงกลม ผลมีเนื้อ ผนังผลชั้นในแข็ง เมื่ออ่อนสีเขียว สุกเป็นสีเหลืองใส เมล็ดเดี่ยว แข็ง กลม
++ การเตรียมยาสมุนไพรแก้อาการปวดฟันจากใบข่อย ++
ส่วนที่ใช้เป็นยา เปลือกต้นสด ถากเอาจากต้นที่เจริญเติบโตเต็มที่แล้ว
วิธีทำ :
โดยใช้เปลือกต้นสด ขนาดประมาณ 1 ขีด สับเป็นชิ้น ต้มกับน้ำพอสมควร ใส่เกลือให้มีรสเค็มเล็กน้อย ต้มนาน 10-15 นาที เอาน้ำขณะที่ยังอุ่นๆ มาอมบ่อยๆ จะช่วยคลาย และหายจากอาการปวดฟัน
ซึ่งนอกจากจะรักษาอาการปวดฟันได้แล้ว ยังมีสรรพคุณรักษาพยาธิผิวหนัง หรือใช้ต้มใส่เกลือให้เค็มเป็นยาอมรักษารำมะนาด ใช้เปลือกต้มกับน้ำรับประทาน แก้บิด แก้ท้องเสีย แก้ไข้ ใช้เปลือกต้นมวนสูบ แก้ริดสีดวงจมูก โดยใช้เมล็ด รับประทาน และต้มน้ำอมบ้วนปาก ฆ่าเชื้อโรคในช่องปาก และทางเดินอาหาร เป็นยาอายุวัฒนะ นำใบมาคั่วให้แห้ง ชงน้ำรับประทาน บรรเทาอาการปวดของมดลูกระหว่างมีประจำเดือนได้อีกด้วย