26 วันป่าชายเลนโลก อีกแหล่งกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ที่สำคัญของโลก
26 กรกฎาคม วันอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าชายเลนสากาล (International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem) หวังสร้างความตระหนักในความสำคัญ การจัดการ การใช้ประโยชน์ และอนุรักษ์อย่างยั่งยืน
ป่าชายเลนเป็นอีกหนึ่งทรัพยากรและระบบนิเวศที่มีความสำคัญมากมาย เป็นแหล่งอาหารที่สำคัญของสัตว์น้ำ เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน เป็นที่หลบภัยและที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ นานาชนิด ป่าชายเลนช่วยรักษาความสมดุลของระบบนิเวศชายฝั่งและใกล้เคียงโดยเฉพาะหญ้า ทะเลและปะการัง
ป่าชายเลนช่วยป้องกันดินพังทลายชายฝั่งทะเล เป็นพื้นที่สำหรับดูดซับสิ่งปฏิกูลต่างๆ ช่วยปกป้องชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนที่อาศัยบริเวณชายฝั่งจากภัยธรรมชาติ เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจและแหล่งศึกษาธรรมชาติ และช่วยลดปริมาณก๊าชคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ ช่วยลดภาวะโลกร้อนอีกด้วย
ป่าชายเลน เกิดจากตะกอนที่มากับแม่น้ำสะสมรวมตัวกันเป็นหาดเลนกว้าง บริเวณรอยต่อ ของทะเลกับพื้นดิน ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำและสัตว์บก ป่าชายเลน (Mangrove Forest) เป็นบริเวณที่เต็มไปด้วยพืชหลากชนิดและหลายตระกูล โดยเฉพาะไม้ใบที่เขียวตลอดปี เป็นศูนย์รวมของพืชที่ขึ้นอยู่ตามบริเวณชายฝั่งทะเล ปากแม่น้ำ หรือปากอ่าว ทะเลสาบ และเกาะ ป่าชายเลน ในเมืองไทยมีประมาณ 73 ชนิด เช่น โกงกาง โปรง ลำพู ตะบูน เหงือกปลาหมอ จาก ตาตุ่มทะเล หงอนไก่ เป็นต้น โดยจะมีการแบ่งเขตการแพร่กระจายกันอย่างชัดเจน ซึ่งกลายเป็นแหล่งอนุบาลของตัวอ่อนของสัตว์น้ำ เป็นที่อาศัยของปลาตีน กุ้งดีดขัน ปูก้ามดาบ ปูเปี้ยว หอยเม็ดบัว หอยนางรม นกยางกรอก ค้างคาว ลิงกัง และยังเป็นแหล่งรวมของเต่า จระเข้ และสัตว์เลื้อยคลาน กิ้งก่า งู แมลงหลากหลายชนิด อีกทั้งยังมีประโยชน์มนุษย์ โดยเป็นแหล่งอาหาร แหล่งเชื้อเพลิง แหล่งเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เป็นต้น
นอกจากนั้นป่าชายเลนยังคอยเกื้อหนุนต่อทรัพยากรทางทะเล เช่น เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อนชนิดต่างๆ เป็นแหล่งอาหารของสัตว์น้ำนานาพันธุ์ ช่วยป้องกันการพังทลายชายฝั่งจากคลื่นลมและทำหน้าที่รักษาสมดุลของระบบนิเวศชายฝั่ง ที่เกื้อกูลต่อพันธุ์สัตว์และพรรณพืช รวมถึงลดมลภาวะทางอากาศและสิ่งปฏิกูลต่างๆ เป็นต้น ดังนั้นป่าชายเลนจึงถือว่ามีคุณค่าอย่างยิ่งต่อชุมชนและประเทศชาติของเรา อีกทั้งยังเป็นแหล่งกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เราปล่อยออกไป
ประโยชน์ของการอนุรักษ์ป่าชายเลน
- เป็นแหล่งอาหาร แหล่งอนุบาลสัตว์ที่อยู่อาศัยในบริเวณนั้น
- เป็นส่วนสำคัญในการป้องกันหน้าดินพังทลายชายฝั่ง
- ช่วยลดปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มออกซิเจนในบรรยากาศ
- ช่วยรักษาความสมดุลของระบบนิเวศทะเลและชายฝั่ง
- เป็นตัวกรองของเสียที่เกิดจากโรงงานอุตสาหกรรม
แนวทางการอนุรักษ์ป่าชายเลน
- ให้ชุมชนมามีส่วนร่วมตั้งแต่เริ่มต้นของการฟื้นฟู
- นำองค์ความรู้ดั้งเดิมและวิถีชีวิตของชุมชนมาประยุกต์ใช้ในการฟื้นฟูและจัดการทรัพยากรป่าชาเลน
- สร้างจิตสำนึกและเสริมสร้างแรงจูงใจต่างๆ ให้กับชุมชน
- ให้ความรู้และประสบการณ์ต่างๆ แก่ชุมชนในการฟื้นฟูและจัดการทรัพยากรป่าชายเลน
- สร้างผู้นำและเครือข่ายเพื่อให้องค์กรชุมชนมีความเข้มแข็ง
- จัดกิจกรรมเกี่ยวกับป่าชายเลน เช่น การปลูกป่าชายเลน การอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าชายเลน
โดยปัจจุบันป่าชายเลนถูกรุกล้ำ ทำลาย จากการปรับเปลี่ยนพื้นที่ ทําให้ ระบบนิเวศต่าง ๆ เสียไป วันอนุรักษ์ระบบนิเวศป่าชายเลนสากล หวังที่จะสร้างความตระหนักในความสำคัญของระบบนิเวศที่พิเศษและเปราะบางอย่างป่าชายเลน และผลักดันการจัดการ อนุรักษ์ และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
ที่มา