ฟ้าทะลายโจร ติดเชื้อโควิดลงปอดยังป้องกันได้หรือไม่

หมอเลี๊ยบ โพสต์ชี้แจงข้อสงสัย “ฟ้าทะลายโจร” ยังเชื่อถือและป้องกันได้หรือไม่? หลังมีข่าวผู้วิจัยขอถอนรายงานวิจัย จากความผิดพลาดในการวิเคราะห์ผล

วันที่ 8 สิงหาคม 2564 ผู้สื่อข่าวรายงาน นพ.สุรพงษ์ สืบวงศ์ลี หรือ หมอเลี๊ยบ อดีตรองนายกรัฐมนตรี และ รมช.สาธารณสุข ผู้ประสานกลุ่มแคร์ โพสต์เฟซบุ๊กชี้แจงประเด็นเกี่ยวกับสมุนไพร “ฟ้าทะลายโจร” ว่ายังเชื่อถือได้แค่ไหน หลังมีข่าวผู้วิจัยขอถอนรายงาน เนื่องจากมีความผิดพลาดในการวิเคราะห์ผล ดังนี้

ชีวสถิติ 101 งานวิจัยฟ้าทะลายโจรยังเชื่อถือได้แค่ไหน

1.วันนี้มีข่าวว่า ผู้วิจัยฟ้าทะลายโจรด้วยวิธี Randomized Controlled Trial (RCT) ขอถอนรายงานวิจัยออกไปจาก Preprint เพราะมีความผิดพลาดในการวิเคราะห์ผล

คำถามที่ตามมาทันทีคือ ยังควรใช้ฟ้าทะลายโจรในการรักษาผู้ป่วยโควิดหรือไม่

2.ผู้วิจัยแจ้งว่า ที่ขอถอนมาก่อนเพราะความผิดพลาดในการลงค่า p-value ซึ่งบอกความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่าง “กลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้กินฟ้าทะลายโจรทั้งหมด 28 คนแล้วเกิดปอดบวม 3 คน” กับ “กลุ่มผู้ป่วยที่กินฟ้าทะลายโจรทั้งหมด 29 คนแล้วไม่มีใครเป็นปอดบวมเลย” โดยรายงานเดิม (ก่อนถอน) ลงค่า p-value เป็น 0.039 แทนที่จะเป็น 0.11 จากการมาทบทวนคำนวณใหม่

อ่านถึงตรงนี้ ผู้ที่ไม่ได้เรียนสถิติหรือชีวสถิติอาจงุนงงว่า p-value คืออะไร มีความหมายอย่างไร

3.ในทางสถิติ ค่า p-value แปลง่ายๆคือ ตัวเลขที่บอกเราว่า ผลลัพธ์ที่ออกมาแตกต่างระหว่าง 2 กลุ่มที่ทดลองนั้น มีโอกาสสรุปผิดหรือไม่เกิดขึ้นจริงตามนั้นกี่เปอร์เซ็นต์ 

โดยทั่วไป นักสถิติมองว่า ถ้าผลลัพธ์นั้นมีโอกาสเกิดซ้ำๆเหมือนเดิม 95% ขึ้นไปถือว่าข้อสรุปถูกต้องและยอมรับได้ (กล่าวคือ เชื่อว่าจะเป็นไปตามข้อสรุปนั้นทุกครั้ง หรือ 100%) ดังนั้น นักสถิติจึงตั้งค่า p-value ที่ยอมรับกันไว้ที่ไม่เกิน 0.05 (น้อยกว่าหรือเท่ากับ 5/100 หรือ 5%) เช่น ถ้าความแตกต่างระหว่างอาการป่วยของกลุ่มทดลอง 2 กลุ่ม (ในงานวิจัยนี้คือ “กลุ่มที่ไม่กินฟ้าทะลายโจรแล้วเป็นปอดบวม 3 คนใน 28 คน” กับ “กลุ่มที่กินฟ้าทะลายโจรแล้วเป็นปอดบวม 0 คนใน 29 คน) มีโอกาสเกิดแบบนี้ซ้ำๆถึง 95% และมีโอกาสไม่เกิดแบบนี้บ้าง แต่ก็ไม่เกิน 5% ก็ยอมรับได้ว่า การกินฟ้าทะลายโจรรักษาผู้ป่วยโควิดไม่ให้เป็นปอดบวมได้ดีกว่าไม่กินฟ้าทะลายโจรอย่างมีนัยสำคัญ

ค่า p-value ยิ่งน้อยเท่าไร ก็ยิ่งมั่นใจได้ว่า ข้อสรุปมีโอกาสถูกต้องมากขึ้นเท่านั้น เช่น ถ้าค่า p-value เท่ากับ 0.01 แสดงว่า ข้อสรุปมีโอกาสถูกต้องถึง 99%

4.ในกรณีงานวิจัยนี้ ซึ่งผู้วิจัยขอถอนมาแก้ค่า p-value ใหม่ จาก 0.039 เป็น 0.11 แปลได้ว่า ข้อสรุปที่ว่า “การกินฟ้าทะลายโจรรักษาผู้ป่วยโควิดที่ไม่มีอาการหรืออาการน้อยไม่ให้เกิดปอดบวมได้” มีโอกาสผิดพลาดเพิ่มขึ้นจาก 3.9% เป็น 11% 

จากข้อมูลข้างต้น เราไม่สามารถด่วนสรุปฟันธงจากงานวิจัยนี้ว่า “ฟ้าทะลายโจรรักษาผู้ป่วยโควิดไม่ได้” เพียงแต่สรุปได้ว่า “ฟ้าทะลายโจรอาจรักษาผู้ป่วยโควิดไม่ให้มีปอดบวมได้ แต่ยังเชื่อมั่นไม่ได้ 100%” ถ้าจะให้โอกาสในการหาข้อสรุปที่มีโอกาสผิดพลาดลดลงน้อยกว่า 5% (p-value น้อยกว่าหรือเท่ากับ 0.05) ตามหลักชีวสถิติก็ต้องใช้จำนวนกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาให้มากกว่านี้จนเพียงพอ 

และถ้าทดลองในขนาดกลุ่มตัวอย่างที่มากเพียงพอแล้ว แต่ผลลัพธ์ก็ยังไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญอีก (p-value ยังมากกว่า 0.05) เราจึงจะสามารถสรุปได้อย่างมั่นใจว่า ฟ้าทะลายโจรไม่สามารถรักษาโควิดได้

5.อนึ่ง จากงานวิจัยเดียวกันนี้ มีการวัดค่า CRP ว่าสูงผิดปกติหรือไม่ (สูงกว่า  10 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งบ่งบอกการอักเสบในร่างกาย) ในวันที่ 5 หลังเริ่มการทดลอง พบว่า ในกลุ่มที่กินฟ้าทะลายโจรไม่พบค่า CRP สูงเลยแม้แต่คนเดียว (0/29) ส่วนกลุ่มที่รับยาหลอกพบ 5 คน (5/28) และ 3 คนใน 5 คนนี้มีอาการปอดบวมในเวลาต่อมา ค่า p-value ของข้อสรุปนี้ เท่ากับ 0.023 หมายความว่า ผลลัพธ์นี้จะเกิดขึ้นซ้ำๆแบบนี้ 97.7% จึงสรุปได้ว่า กลุ่มที่กินฟ้าทะลายโจรมีค่า CRP ต่ำกว่า 10 มิลลิกรัมต่อลิตร ดีกว่ากลุ่มที่ไม่กินอย่างมีนัยสำคัญ

6.จากการอ่านงานวิจัยนี้ ผมสรุปกับตัวเองว่า ภายใต้สถานการณ์การระบาดของโควิดอย่างรุนแรง และผู้ป่วยไม่สามารถเข้าถึงการรักษามาตรฐานได้รวดเร็วทันการณ์ ผมยังจะแนะนำให้ญาติสนิทมิตรสหายที่มาขอคำแนะนำในการดูแลตนเองว่า ถ้าป่วยเป็นโควิดที่ไม่มีอาการหรือมีอาการน้อย หรือเป็นผู้สัมผัสใกล้ชิดเสี่ยงสูง ให้กินฟ้าทะลายโจรที่มี Andrographolide 180 มิลลิกรัมต่อวันทันที  และกินติดต่อกันจนครบ 5 วัน เพื่อไม่ให้โควิดลงปอดจนอาการหนักและเสียชีวิต

7.โควิดไม่เคยรอช้า และเห็นแก่หน้าใคร จึงต้องกินฟ้าทะลายโจร ให้เร็วและให้พอ เพราะเมื่อโควิดลงปอดแล้ว บอกไม่ได้ว่า ในที่สุด…ชีวิตเราจะเป็นอย่างไร

รอตรวจ รอเตียง อย่ารอตายสู้โควิดด้วยฟ้าทะลายโจรอย่างถูกวิธี

https://www.facebook.com/100045051471048/posts/362695878575458/