Rocket Media Lab ชวนสำรวจระบบเตือนภัยพิบัติในประเทศไทย
Rocket Media Lab ชวนสำรวจระบบเตือนภัยพิบัติในประเทศไทย พบ #เชียงราย มีทั้งหมด 183 สถานี ในพื้นที่ภัยพิบัติตอนนี้พบ อ.แม่สายมีสถานีครอบคลุม 7 หมู่บ้าน, อ.แม่ฟ้าหลวงครอบคลุม 71 หมู่บ้าน และอ.เมือง 84 หมู่บ้าน #ทั้งประเทศ ครอบคลุมเพียง 5,954 หมู่บ้าน จาก 75,142 หมู่บ้าน
จากข้อมูลของกรมทรัพยากรน้ำพบว่า ปัจจุบัน ไทยมีสถานีเตือนภัยล่วงหน้า (Early Warning) ใน 63 จังหวัดทั่วประเทศ โดยมีทั้งหมด 2,159 สถานี ครอบคลุม 5,954 หมู่บ้าน (ประเทศไทยมี 75,142 หมู่บ้าน)
โดยจังหวัดที่ไม่พบสถานีเตือนภัยล่วงหน้าในระบบของกรมทรัพยากรน้ำก็คือ ชัยนาท นครปฐม นนทบุรี บึงกาฬ ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา พิจิตร ร้อยเอ็ด สมุทรปราการ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สิงห์บุรี อ่างทอง และอำนาจเจริญ
หลักการของระบบเตือนภัยนั้นจะแสดงผลเป็น 3 แบบคือ
1. เฝ้าระวัง (สัญญาณไฟสีเขียว จะดังขึ้นทุก 20 นาที แต่ละครั้งดังนาน 10 วินาที)
-ให้เฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์
-คอยฟังประกาศจากหอกระจายข่าว
2. เตือนภัย (สัญญาณไฟสีเหลือง จะดังขึ้นทุก 15 นาที แต่ละครั้งดังนาน 10 วินาที)
-ให้เตรียมพร้อมรับสถานการณ์
-เก็บรวบรวมสิ่งของที่จำเป็น
รอฟังประกาศและสัญญาณครั้งต่อไป
3. อพยพ (สัญญาณไฟสีแดง จะดังขึ้นทุก 3 นาที แต่ละครั้งดังนาน 10 วินาที)
-ให้เคลื่อนย้ายไปยังพื้นที่ปลอดภัย ที่ได้มีการแจ้งให้ทราบ
#เชียงรายกับสถานีเตือนภัยล่วงหน้า
จากข้อมูลของกรมทรัพยากรน้ำ พบว่าจังหวัดเชียงรายมีสถานีเตือนภัยล่วงหน้า 183 สถานี 623 หมู่บ้าน ใน 79 ตำบล และ 3 เทศบาลตำบล โดยเหตุการณ์น้ำท่วมฉับพลันที่เกิดขึ้นที่ #อำเภอแม่สาย ในตอนนี้ (10 กันยายน 2567) พบว่ามีสถานีเตือนภัยล่วงหน้าครอบคลุมเพียง 7 หมู่บ้าน ใน 3 ตำบล ประกอบไปด้วย ตำบลโป่งงาม 2 ที่บ้านผาฮี้ (อาข่า) และบ้านผาฮี้ (ลาหู่) ตำบลเวียงพางคำ 4 ที่บ้านผาหมี บ้านดอยงาม บ้านป่ายางผาแตก และบ้านห้วยน้ำริน ตำบลโรงช้าง 1 ที่บ้านแม่สาย (บ้านถ้ำผาจม)
อีกหนึ่งอำเภอที่ได้รับผลกระทบเช่นเดียวกันก็คือ #อำเภอแม่ฟ้าหลวง พบว่ามีสถานีเตือนภัยล่วงหน้าครอบคลุม 71 หมู่บ้าน ใน 4 ตำบล คือ แม่สลองใน 26 หมู่บ้าน แม่สลองนอก 11 หมู่บ้าน แม่ฟ้าหลวง 17 หมู่บ้าน และเทอดไทย 17 หมู่บ้าน
ในขณะที่ #อำเภอเมืองเชียงราย พบว่ามีสถานีเตือนภัยล่วงหน้าครอบคลุม 84 หมู่บ้าน ใน 13 ตำบลคือ ห้วยชมภู 12 หมู่บ้าน สันทราย 6 หมู่บ้าน แม่ยาว 15 หมู่บ้าน แม่ข้าวต้ม 4 หมู่บ้าน แม่กรณ์ 11 หมู่บ้าน ป่าอ้อดอนชัย 3 หมู่บ้าน บ้านดู่ 2 หมู่บ้าน นางแล 8 หมู่บ้าน ท่าสุด 4 หมู่บ้าน ท่าสาย 5 หมู่บ้าน ดอนฮาง 10 หมู่บ้าน ดอนลาน 3 หมู่บ้าน และทต.นางแล 1 หมู่บ้าน
โดยในคืนวันที่ 10 กันยายน 2567 ระบบเตือนภัยล่วงหน้าที่แสดงผลผ่านเว็บไซต์ https://ews.dwr.go.th/ews/index.php ของกรมทรัพยากรน้ำนั้น เตือนภัย (สีแดง) 27 หมู่บ้านเข้าขั้นวิกฤตให้อพยพ ซึ่งปรากฏเป็นหมู่บ้าน 13 หมู่บ้านในตำบลแม่ฟ้าหลวง อำเภอแม่ฟ้าหลวง 2 หมู่บ้านในอำเภอเมืองเชียงราย 4 หมู่บ้านในอำเภอพบพระ จังหวัดตาก 6 หมู่บ้านในอำเภอฝางจังหวัดเชียงใหม่ และ 2 หมู่บ้านในอำเภอแม่อาย เชียงใหม่
ระบบเตือนภัยล่วงหน้า (Early Warning) นี้ กรมทรัพยากรน้ำได้ดำเนินการจัดทำระบบเตือนภัยล่วงหน้า (Early Warning) เริ่มมาตั้งแต่ปี 2548 โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดทำระบบเตือนภัยให้ครอบคลุมหมู่บ้านเสี่ยงภัยที่อยู่ใน 25 ลุ่มแม่น้ำหลัก ผ่านการติดตั้งระบบเตือนภัยในสถานีเตือนภัยล่วงหน้าในแต่ละจังหวัดทั่วประเทศ ซึ่งทำงานประสานกันกับห้องปฏิบัติการเฝ้าระวังและเตือนภัยน้ำหลาก-ดินถล่ม สำนักทรัพยากรน้ำภาค 1-11 และห้องปฏิบัติการเฝ้าระวังเตือนภัยน้ำหลาก-ดินถล่ม ที่กรมทรัพยากรน้ำ กรุงเทพฯ โดยนอกจากระบบเตือนภัยที่แสดงผ่านเว็บไซต์ https://ews.dwr.go.th/ews/index.php แล้วยังพบว่ามีโครงการการพัฒนา Mobile Application บนระบบ iOS และ Android
ในปี 2567 กรมทรัพยากรน้ำดำเนินงานโครงการติดตั้งสถานีเตือนภัยล่วงหน้าเพิ่มเติมอีก 119 สถานี โดยใช้งบประมาณ 93,941,200 บาท ซึ่งแยกเป็น
1. งานจัดหา และติดตั้งอุปกรณ์ 119 สถานี 71,917,700 บาท
2. งานศึกษา ออกแบบ จัดทำระบบเตือนภัยล่วงหน้า 8,482,500 บาท
3. งานจัดทำและเพิ่มประสิทธิภาพโปรแกรมประยุกต์เพื่อการเฝ้าระวังและเตือนภัย 7,080,000 บาท
4. งานสำรวจรูปตัดขวางลำน้ำ 4,250,000 บาท
5. งานประชาสัมพันธ์โครงการ 1,080,000 บาท
6. งานซักซ้อมทำความเข้าใจ โดยการมีส่วนร่วมของประชาชน 639,400 บาท
7. งานซักซ้อมทำความเข้าใจและอบรมเจ้าหน้าที่ของกรมทรัพยากรน้ำ 491,600 บาท
ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก Rocket Media Lab