สูงวัยต้องรู้ NAC คืออะไร

NAC เป็นชื่อที่ย่อมาจาก N-Acetylcysteine อาจจะคุ้นกันในชื่อ Acetylcysteine โดยยานี้เป็นยาที่มีการใช้กันมานานมาก มีข้อบ่งใช้เป็นยาขับเสมหะ ใช้กับโรคทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังพบการใช้ยานี้ในผู้ที่มีภาวะพิษต่อตับจากยา เช่น ยารักษาวัณโรค ยาพาราเซตามอล (ยาพาราเซตามอล เรียกอีกชื่อว่า acetaminophen) หรือจากโรค หรือจากแอลกอฮอล์ อีกทั้งยังเป็นสารตั้งต้นของกลูตาไธโอน ซึ่งมีฤทธิ์ต่อต้านอนุมูลอิสระอีกด้วย

ในช่วงนี้ที่สถานการณ์การระบาดของเชื้อโควิด-19 ยังไม่สงบ มีอัตราการเสียชีวิตสูง โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ตัววัคซีนเองก็ยังต้องมีการพัฒนาอยู่ การตอบสนองของภูมิคุ้มกันหลังจากที่ได้รับวัคซีนในผู้สูงอายุก็ยังมีอย่างจำกัด จึงมีการศึกษาหาหนทางใหม่ ๆ เพื่อช่วยในการรักษาโรคโควิด-19

อย่างที่กล่าวไว้ว่า NAC มีการใช้ในโรคทางเดินหายใจ อีกทั้งยังมีส่วนช่วยเรื่องของการต่อต้านอนุมูลอิสระ มีการศึกษาหนึ่งที่มีการใช้ NAC 600 มิลลิกรัม เช้า-เย็น โดยการให้ทางปากแก่ผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ พบว่า กลุ่มที่ได้รับ NAC มีความถี่ของไข้หวัดใหญ่ลดลงได้อย่างมีนัยสำคัญ NACจึงถูกนำไปศึกษาว่าจะมีประโยชน์ต่อผู้ป่วยโควิด-19 หรือไม่ อย่างไร

จากที่เชื้อไวรัส RNA มันจะต้องใช้เส้นทางหนึ่งที่ชื่อว่า NF-κB มันถึงจะสามารถจำลองตัวเองออกมาได้ แต่ NAC จะไปยับยั้งเส้นทางดังกล่าว ประจวบเหมาะเลยที่ไวรัสที่ก่อโรคโควิด-19 ก็เป็นเชื้อไวรัส RNA ด้วยเหมือนกัน

ปกติแล้วเวลามีเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกาย ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายก็จะส่งทหารไปจัดการ ซึ่งหนึ่งในนั้นมีชื่อว่า นิวโทรฟิล ซึ่งอาวุธของนิวโทรฟิลก็จะมีกลูตาไธโอน พบว่า NAC จะไปเพิ่มกลูตาไธโอนให้ อีกอย่าง NAC ก็ สามารถกดการปล่อยสารที่มีชื่อว่า elastase ซึ่งสารนี้จะถูกปล่อยออกมาจากตัวนิวโทรฟิลและเหนี่ยวนำให้เกิดการอักเสบ ดังนั้น NAC จึงลดการทำลายบริเวณที่ภูมิคุ้มกันส่งนิวโทรฟิลไปหรือกล่าวได้ว่า NAC จะลดการอักเสบบริเวณนั้นลงนั้นเอง แต่ผลดังกล่าวจะเกิดขึ้นมาได้มันขึ้นกับปริมาณของ NAC ด้วย มีการศึกษาหนึ่งให้ NAC 1200 มิลลิกรัม สามารถลดการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชั่นจากนิวโทรฟิลได้อย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนี้ยังมีการศึกษา พบว่า NAC สามารถลดอุบัติการณ์ของโรคปอดบวมได้ การให้ NAC ทางหลอดเลือดดำสามารถทำให้การทำงานของปอดดีขึ้น ทำให้อัตราการตายลดลง เมื่อเร็ว ๆ นี้มีการศึกษากลุ่มใหญ่ระบุว่า IV NAC ปรับปรุงสภาพโรคอย่างมีนัยสำคัญในผู้ป่วย COVID-19 ที่ใช้เครื่องช่วยหายใจ

มีแผนการจัดการ NAC กับ โรคโควิด มีการระบุว่าเพื่อป้องกันผู้ที่ไม่ได้ติดเชื้อ SARS-Cov-2 ให้ NAC แบบรับประทาน 600 มก. เช้า-เย็น เมื่อเริ่มมีอาการ เช่น มีไข้หรือไอแห้ง ให้รับประทาน NAC เพื่อบรรเทาอาการและเร่งการฟื้นตัวจากการติดเชื้อไวรัส

NAC เป็นยาที่มีความเป็นพิษต่ำมากอาจมีผลข้างเคียง เช่น ปากแห้ง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง c]tอาจจะมีกลิ่นไม่พึงประสงค์ซึ่งข้อนี้แระที่บางคนอาจจะทนไม่ได้