รมว.คมนาคม เล็งลดค่าทางด่วน และมอเตอร์เวย์ บัตร M-Pass/Easy Pass หวังดึงผู้ใช้บัตรแทนเงินสดมากขึ้น
นายศักดิ์สยาม ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยถึงแนวทางการแก้ปัญหาจราจรติดขัดหน้าด่านเก็บเงินค่าผ่านทาง ทั้งทางด่วน (Express Way) ของการทางพิเศษแห่งประเทศไทย (กทพ.) และทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง หรือ มอเตอร์เวย์ (Motor Way) ของกรมทางหลวง (ทล.) ว่า ในปัจจุบันผู้ใช้ทางด่วน และมอเตอร์เวย์ยังมีสัดส่วนการจ่ายค่าผ่านทางด้วยเงินสดมากกว่าใช้บัตร Easy Pass และ M-Pass จึงมีแนวคิดในการเพิ่มแรงจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้บัตรทั้ง 2 รูปแบบมากขึ้น โดยจะพิจารณาปรับลดค่าผ่านทาง 10% สำหรับผู้ใช้บัตร Easy Pass และ M-Pass
โดยในส่วนของ ทล. ขณะนี้อยู่ระหว่างหารือร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ว่าสามารถให้ส่วนลดค่าผ่านทางมอเตอร์เวย์ได้หรือไม่ หากกฤษฎีกาพิจารณาว่าสามารถทำได้ก็ให้เร่งทำทันที แต่หากทำไม่ได้ จะพิจารณาแก้ไข พระราชบัญญัติกำหนดค่าธรรมเนียมการใช้ยานยนต์บนทางหลวงและสะพานต่อไป
ส่วนทางด่วน ในเส้นทางที่ กทพ. มีสัญญาสัมปทาน ให้ขอความร่วมมือจากเอกชน ในการกำหนดส่วนลด ซึ่งเรื่องนี้หากทำได้เร็วจะเป็นประโยชน์ต่อประชาชน อีกทั้งเชื่อว่าเมื่อมีความสะดวกจะมีปริมาณจราจรบนทางด่วนเพิ่ม และทำให้การเดินทางบนทางด่วนและมอเตอร์เวย์รวดเร็วมากยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ ได้มีนโยบายให้ดำเนินการแก้ปัญหาการจราจรติดขัดหน้าด่านเก็บเงินค่าผ่านทางในระยะเร่งด่วน โดยในส่วนของช่องผ่านทางอัตโนมัติ ที่ใช้ Easy Pass และ M-Pass ให้ยกไม้กั้นขึ้นในช่วงเวลาเร่งด่วน ส่วนช่องเงินสดให้จัดเจ้าหน้าที่ประมาณ 10 คน อยู่นอกตู้เพื่อจำหน่ายบัตรผ่านทางสำหรับรถยนต์ที่รอคิวในช่วงเวลาเร่งด่วน โดยให้เร่งทำการประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความเข้าใจแก่ประชาชน เพื่อไม่ให้เกิดข้อกังวล โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ช่องอัตโนมัติ ที่ปกติเมื่อเห็นไม้กั้นยกขึ้นค้างไว้จะหยุดรถเนื่องจากคิดว่าไม้กั้นมีปัญหา
ทั้งนี้ ได้กำหนดให้ กทพ. เริ่มทำการทดลองวิธีการแก้จราจรติดขัดหน้าด่านทั้งช่องทางอัตโนมัติและช่องที่จ่ายเงินสด ในห้องปฏิบัติการก่อนเป็นเวลา 7 วัน พร้อมประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรับทราบข้อมูลด้วย จากนั้นในสัปดาห์หน้าให้เริ่มทดลองจริง ซึ่งจะนำร่องที่ด่านเก็บค่าผ่านทางพิเศษอโศก 4 (ขาเข้า) ช่วงเวลา 06.00-09.00 น. และด่านเก็บค่าผ่านทางพิเศษอโศก 3 (ขาออก) ช่วงเวลา 16.00-19.00 น. โดยให้เก็บข้อมูลการทดลองแล้วนำไปประเมินผลก่อนที่จะนำไปใช้กับทุกด่าน รวมถึงให้ทำแผนด้านความปลอดภัยด้วย นอกจากนี้ให้ประสานงานกับตำรวจจราจร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อร่วมกันหาแนวทางระบายการจราจรถนนด้านล่าง เพื่อลดปริมาณรถติดตรงทางลงทางด่วน
ในส่วนของมอเตอร์เวย์ ให้ ทล. ทำการทดลองการแก้ปัญหารถติดหน้าด่านเก็บเงินในห้องปฏิบัติการ 1 สัปดาห์ และในสัปดาห์ถัดไปให้ทำการทดลองจริงที่ด่านทับช้าง เพื่อเก็บสถิติในแต่ละชั่วโมง แต่ละวัน แล้วนำข้อมูลที่ได้ไปประมวลผลเพื่อหาแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด ในการแก้ปัญหารถติดหน้าด่านให้หมดไป
สำหรับมาตรการในระยะยาว มีนโยบายให้ กทพ. และ ทล. นำเทคโนโลยี กล้อง ระบบปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI มาใช้แทน ทั้งระบบเงินสด และบัตรอัตโนมัติ โดยให้เวลา 1 ปีในการพัฒนาระบบ รวมถึงเตรียมพร้อมในการปรับเปลี่ยนพนักงานจัดเก็บค่าผ่านทางไปทำหน้าที่ด้านอื่น
ซึ่งคาดว่าระบบ AI จะช่วยเพิ่มความสะดวก ทำให้รถผ่านได้เร็วขึ้น สามารถตรวจสอบตัวตนเจ้าของบัตร จำนวนเงินในบัตร ป้ายทะเบียนรถ และหักเงินผ่านบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิตได้ พร้อมทั้งให้เร่งเชื่อมต่อข้อมูลทะเบียนรถกับกรมการขนส่งทางบก (ขบ.) และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) เพื่อตรวจติดตามกรณีมีการฝ่าฝืนไม่จ่ายค่าผ่านทาง หรือกระทำผิดกฎหมาย
นอกจากนี้ นายศักดิ์สยาม ชิดชอบ ยังเปิดเผยอีกว่า ปัญหาส่วนใหญ่ในขณะนี้ คือ ทางด่วนมีคนใช้ช่องเงินสดจ่ายค่าผ่านทางมากกว่าใช้บัตร Easy Pass เช่นเดียวกับมอเตอร์เวย์ ที่มีคนใช้เงินสดถึง 73% ใช้บัตร M Pass 27% จึงมีแนวคิดว่าการให้พนักงานเดินขายตั๋วหรือคูปองหน้าด่านจะช่วยให้รถผ่านได้เร็วขึ้น สำหรับมอเตอร์เวย์จะมีรถบรรทุกมาใช้ค่อนข้างมาก การทดลองใช้คนเดินขายคูปองหน้าตู้ช่องทางเงินสด อาจต้องเพิ่มคนมากขึ้น หรือในบางจุดต้องลดลงเพราะพื้นที่กายภาพของด่านอาจไม่สะดวกสำหรับการให้ 10 คนเดินขายคูปอง ขณะที่ช่องทางอัตโนมัติของมอเตอร์เวย์ไม่ค่อยมีปัญหาเพราะไม้กั้นยกได้เร็ว อย่างไรก็ดี หลังจากทดสอบครบถ้วนตามที่กำหนดแล้ว จะนำข้อมูลไปประมวลผลเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติจริง ซึ่งเชื่อว่าทั้งหมดจะทำได้