เราอาจไม่รู้ว่าโมนาลิซ่าแท้จริงคือใคร แต่เราพอรู้แล้วว่าสถานที่ในภาพวาดคือที่ไหน?

นึกถึงผลงานขึ้นหิ้งของลีโอนาโด ดาวินชี ก็ต้องนึกถึงภาพวาด ‘โมนาลิซ่า’ ที่เต็มไปด้วยมนต์เสน่ห์และเป็นที่รู้จักของคนทั่วโลก

อย่างไรก็ตามโมนาลิซ่ายังเป็นภาพวาดที่เต็มไปด้วยปริศนามากมาย โดยเฉพาะกับปริศนาที่ว่า ตัวตนที่แท้จริงของสุภาพสตรีในภาพคือใคร

แต่ดูเหมือนว่า อีกหนึ่งปริศนาของโมนาลิซ่าจะถูกไขได้แล้ว นั่นก็คือสถานที่หรือแบล็กกราวด์ที่อยู่ในภาพวาดคือสถานไหนกันแน่

แอน ปิซโซรุสโซ (Ann Pizzorusso) นักธรณีวิทยาชาวอเมริกันและนักประวัติศาสตร์ด้านศิลปะยุคเรอเนสซองส์ ได้เปิดเผยงานวิจัยของเธอในการประชุมธรณีวิทยาที่จัดขึ้นที่อิตาลีในเดือนพฤษภาคม 2024 ที่ผ่านมา โดยเธออ้างว่า สถานที่ในภาพโมนาลิซ่าก็คือเมืองเลคโก (Lecco) ในแคว้นลอมบาร์ดี (Lombardy) ทางตอนเหนือของอิตาลี

ปิซโซรุสโซอธิบายว่า ดาวินชีเคยเดินทางมาที่เลคโกและสำรวจดินแดนตอนเหนือของอิตาลี โดยอ้างอิงจากสมุดบันทึกของเขา ปิซโซรุสโซจึงเชื่อว่า สถานที่ในภาพโมนาลิซ่าถ่ายทอดมาจากทิวทัศน์ของเลคโก

เริ่มต้นที่ทะเลสาบในภาพวาด ก็คือทะเลสาบการ์ลาเต (Lake Garlate) สะพานในภาพก็คือสะพานอัซโซเน วิสคอนติ (Azzone Visconti) ส่วนภูเขาที่อยู่ในภาพก็คือเทือกเขาแอลป์ที่มองเห็นได้จากตัวเมืองเลคโก

นอกจากนี้หินปูนสีเทาอมขาวในภาพ ยังสอดคล้องกับหินปูนตามธรรมชาติที่พบเห็นได้ในเลคโกอีกด้วย

“เราทราบจากสมุดบันทึกของเขา (ดาวินชี) ว่า เขาใช้เวลาสำรวจพื้นที่เลคโกและพื้นที่ทางตอนเหนือเป็นจำนวนมาก”

แน่นอนว่าปิซโซรุสโซไม่ใช่คนแรกที่ออกมาบอกว่า สถานที่ในภาพโมนาลิซ่าคือที่ไหน แต่ปิซโซรุสโซเชื่อว่า คนที่ออกมาเสนอทฤษฎีก่อนหน้าเธอนั้น มักจะสนใจสิ่งปลูกสร้างอย่างเช่นสะพานที่อยู่ในภาพมากกว่าลักษณะของภูมิประเทศหรือธรณีวิทยาในภาพ

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ว่า ทำไมทฤษฎีที่บอกว่าสถานที่ในภาพโมนาลิซ่าคือที่ไหนถึงมีหลายแห่ง เพราะพวกเขาอ้างอิงจากสะพานหลายแห่งทั้งในและนอกอิตาลีนั่นเอง

“นักธรณีวิทยาไม่ดูภาพวาด และนักประวัติศาสตร์ศิลป์ก็ไม่ดูธรณีวิทยา”

“นักประวัติศาสตร์ศิลป์บอกว่า ลีโอนาโดใช้จินตนาการของเขาเสมอ แต่หากคุณมอบภาพนี้ให้กับนักธรณีวิทยาคนใดก็ได้ในโลก พวกเขาก็จะพูดถึงเลคโกในแบบที่ฉันพูด แม้แต่คนที่ไม่ใช่นักธรณีวิทยาก็สามารถมองเห็นความคล้ายคลึงกันได้แล้ว”

อย่างไรก็ตามก็มีนักประวัติศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะหลายคนไม่เห็นด้วยกับทฤษฎีของปิซโซรุสโซ พวกเขาเชื่อว่า ภาพวาดของดาวินชีก็คือจินตนาการที่เขาถ่ายทอดออกมา ดังนั้นสถานที่ในภาพวาดของดาวินชีก็มาจากจินตนาการของเขา

“ลีโอนาโดศึกษาธรรมชาติ ภูเขา แม่น้ำ หิน ด้วยความเอาใจใส่และสายตาที่เฉียบคมอย่างเหลือเชื่อ ความรู้ดังกล่าวได้หล่อหลอมงานศิลปะของเขา”

“แต่ภูมิทัศน์ในภาพวาดของเขา รวมถึงภูมิทัศน์ของโมนาลิซ่า เป็นเพียงภาพจินตนาการของเขาที่ถ่ายทอดธรรมชาติ ไม่ใช่ภาพจำลองภูมิทัศน์จริง การอ้างว่าเป็นอย่างอื่น จึงหมายถึงการไม่เข้าใจว่า จิตใจของลีโอนาโดทำงานอย่างไร และเขาวาดภาพขึ้นมาได้อย่างไร” ฟรานเชสก้า ฟิโอรานี่ (Francesca Fiorani) ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะให้สัมภาษณ์กับ The Art Newspaper

อ้างอิง

• The Collector. Mona Lisa Location Mystery Solved, Geologist Claims. https://www.thecollector.com/mona-lisa-location-mystery-solved-geologist-claims/

• The Art Newspaper. Mystery of Mona Lisa’s background may have been solved. https://www.theartnewspaper.com/2024/05/15/mystery-of-the-mona-lisas-background-may-have-been-solved