“ขวากับซ้าย” ไม่ใช่แค่ลัทธิการเมืองสมัยใหม่ พระสงฆ์ไทยแต่โบราณก็แบ่งเป็น 2 ฝ่าย

จากแนวคิดทางการเมืองในปัจจุบันที่มักแบ่งเป็น 2 ข้าง คือ ฝ่ายขวาและฝ่ายซ้าย อันหมายถึงกลุ่มอนุรักษนิยม-อำนาจนิยม กับกลุ่มเสรีนิยม-สังคมนิยม ไม่ใช่สิ่งใหม่ในสังคมมนุษย์เสียทีเดียว เพราะร่องรอยการ “แบ่ง” ขวากับซ้ายปรากฏอยู่ในคณะสงฆ์มาแต่โบราณแล้ว

ตัวอย่างชัดเจนแรกสุดในพุทธประวัติ คือ เรื่องของพระอัครสาวกของพระพุทธเจ้า ที่แบ่งเป็นเบื้องซ้าย-เบื้องขวา และได้รับการยกย่องจากพระบรมศาสดาต่างกัน คือ พระสารีบุตรพระอัครสาวกเบื้องขวา เป็นเลิศทางปัญญาพระโมคคัลลานะพระอัครสาวกเบื้องซ้าย เป็นเลิศทางฤทธิ์

ลักษณาการดังกล่าวเป็นที่มาของพระสงฆ์ 2 ฝ่าย หรือ ขวากับซ้าย ในสมัยหลังพุทธกาล แต่มิใช่จากการ “แบ่ง” แบบแยกออกจากกัน หากเป็นต่างด้วยวิถีปฏิบัติ

กล่าวคือ สงฆ์ฝ่ายขวา เรียนปริยัติ เน้นทางภูมิปัญญา เรียกว่า “คามวาสี” และ สงฆ์ฝ่ายซ้าย เรียนวิปัสนาธุระ เรียกว่า “อรัญวาสี”

พงศาวดารเหนือ กล่าวถึงพระสงฆ์ฝ่ายซ้ายและฝ่ายขวาไว้ ดังนี้

“…และอันนี้คณะวัดมหาธาตุหนขวา ถ้าหาพระครูธรรมไตรโลกวัดเขาอินทร์แก้วมิได้ ให้พระครูยาโชควัดอุทยานใหญ่ ขึ้นเป็นพระครูธรรมไตรโลกวัดเขาอินทร์แก้ว ถ้าหาพระครูธรรมเสนามิได้ ให้เอาพระครูธรรมไตรโลกเป็นครูธรรมเสนา ถ้าหาพระสังฆราชมิได้ ให้เอาพระครูธรรมเสนาเป็นพระสังฆราชวัดพระมหาธาตุแห่งคณะคามวาสี

คณะฝ่ายซ้ายวัดไตรภูมิ์ป่าแก้วถ้าหาพระครูญาณไตรโลกมิได้ ให้เอาพระครูญาณสิทธิ เป็นพระครูญาณไตรโลก…”

ข้อความดังกล่าวสะท้อนเป็นธรรมเนียมคณะสงฆ์ตั้งแต่สมัยก่อนกรุงศรีอยุธยา และอยุธยาตอนต้น ที่พระเถระผู้เป็นใหญ่ฝ่ายขวา (คามวาสี) จะอยู่ที่วัดมหาธาตุ ส่วนพระเถระผู้เป็นใหญ่ฝ่ายซ้าย (อรัญวาสี) อยู่ที่วัดไตรภูมิ์ป่าแก้ว หรือวัดป่าแก้ว

อ่านเพิ่มเติม :

• “งานศพพระสารีบุตร” พระอัครสาวกเบื้องขวาของ “พระพุทธเจ้า” เป็นอย่างไร
• “วัดมหาธาตุ” ในประเทศไทยมีกี่แห่ง อยู่ไหนบ้าง?
• เบื้องหลังชื่อ“วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์” ย่านท่าพระจันทร์ กว่าจะได้มาเปลี่ยนไปหลายรอบ

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

พลูหลวง. (2518). โหราศาสตร์ภาคพิเศษ : ทวาทศเคราะห์. กรุงเทพฯ : เกษมบรรณกิจ.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 12 ธันวาคม 2567

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “ขวากับซ้าย” ไม่ใช่แค่ลัทธิการเมืองสมัยใหม่ พระสงฆ์ไทยแต่โบราณก็แบ่งเป็น 2 ฝ่าย

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com