เช็ก! แค่อาหารเป็นมิตรหรือเป็นโรคกินไม่หยุด (Binge Eating Disorder)
ชอบไปกินบุฟเฟ่ต์บ่อย ๆ ไม่จุกไม่ลุก กินเท่าไหร่ก็ไม่อิ่ม อยากกินของอร่อย ๆ ตลอดเวลา พอมีเวลาก็ตระเวนหาของกินตลอด ๆ จนน้ำหนักขึ้นไม่หยุด พอน้ำหนักขึ้นก็รู้สึกแย่กับตัวเอง ทำให้ความมั่นใจลดลง เพราะโดนคนทักว่า "เพราะกินแบบนี้ไงถึงอ้วน" , "ลดน้ำหนักได้แล้ว" , "อ้วนแล้วนะ" แบบนี้ใช่อาการของโรคกินไม่หยุดหรือเปล่านะ แล้วโรคกินไม่หยุด คืออะไร มาเช็กตัวเองกันดีกว่าค่ะ
โรคกินไม่หยุด หรือ โรค Binge Eating Disorder คือ
โรคที่ทำให้กินอาหารปริมาณมากกว่าปกติ ในเวลาอันรวดเร็ว กินทั้ง ๆ ที่ไม่มีอาการหิว กินแล้วไม่รู้สึกอิ่ม ไม่สามารถควบคุมการกินของตัวเองได้ กักตุนอาหารไว้ใกล้ตัวตลอดเวลา บางครั้งถ้าหากอาการหนัก อาจจะถึงขั้นที่กักตุนอาหารไว้กินคนเดียวโดยไม่ให้คนอื่นเห็น เพราะรู้สึกละอายใจ และผู้ป่วยมักจะโทษตัวเองที่กินเยอะ รู้สึกหดหู่กับตัวเอง และรู้สึกหดหู่เวลาคนรอบข้างทักว่ากินเยอะเกินไปหรือบอกให้หยุดกิน น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว อาจจะมีการอดอาหารบ้างบางเวลา แต่ไม่มีอาการล้วงคออ้วก หรือมีอาการอยากลดน้ำหนัก ส่วนใหญ่ผู้ป่วยมักจะมีอาการของโรคซึมเศร้าร่วมด้วย มีแนวโน้มที่จะเกิดในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
สาเหตุ ของโรคหยุดกินไม่ได้ Binge Eating คือ
- ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือบ่อยครั้ง
- มีภาวะบกพร่องทางจิตใจ เช่น ซึมเศร้า โรคเครียด
- เคยโดนทักจนขาดความมั่นใจในรูปร่างของตัวเอง
- เสพติดการลดน้ำหนัก หรือเคยล้มเหลวกับการลดน้ำหนัก
- มีโรคประจำตัว เช่น โรคอ้วน
- คนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคกินไม่หยุด
ข้อแตกต่างของอาการระหว่างคนกินเยอะแบบปกติกับคนที่เป็นโรคกินไม่หยุด
หลาย ๆ คนอาจจะสับสน ว่าตัวเองเข้าข่ายหรือเปล่า หรือแค่กินเยอะปกติเฉย ๆ อย่างสาว ๆ ช่วงเป็นประจำเดือน อาจจะมีอาการของ PMS ที่ทำให้กินเยอะขึ้น และรู้สึกผิดกับตัวเองทีหลัง แต่โรคกินไม่หยุด อาการจะรุนแรงกว่านั้นค่ะ
คนกินเยอะแบบปกติ
- กินเพราะเหงาปาก กินตามใจปาก
- ควบคุมการกินของตัวเองได้ อิ่มก็หยุดกิน
- กินเยอะ อย่างรวดเร็วในเวลาไม่นาน เพราะหิว
- รู้สึกแย่และโทษตัวเองที่กินมากไป แต่ไม่เครียด
- กักตุนอาหารไว้เผื่อหิวตอนดึก ๆ หรือกลัวคนแย่ง
- มีอาการข้างต้นเป็นครั้งคราว ในระยะเวลาสั้น ๆ
คนที่เป็นโรค BED
- กินทั้ง ๆ ที่ไม่มีอาการหิว
- ควบคุมการกินของตัวเองไม่ได้ กินจนรู้สึกทรมาณ
- กินเยอะ อย่างรวดเร็วในเวลาไม่นาน เพราะไม่รู้สึกอิ่ม
- รู้สึกผิด เศร้า โกรธ และโทษตัวเองที่กินมากเกินไป
- กักตุนอาหารไว้แอบกินคนเดียว เพราะอายคนรอบข้าง
- มีอาการตั้งแต่ 1-3 ครั้ง /สัปดาห์ ขึ้นไป
ความเสี่ยงอื่น ๆ ที่จะตามมา หากเป็นโรค Binge Eating Disorder คือ
นอกจากผู้ป่วยเป็นโรคกินไม่หยุดจะทรมาณกับอาการของโรคแล้ว ก็ยังเพิ่มความเสี่ยงอื่น ๆ ที่จะตามมาจากการกินไม่หยุดอีกด้วยค่ะ ซึ่งโรคที่จะตามมา มีดังนี้ค่ะ
- โรคเบาหวาน
- ความดันโลหิตสูง
- คอเลสเตอรอลสูง
- โรคหัวใจและหลอดเลือด
- มะเร็งบางชนิด
- โรคถุงน้ำดี
- อาการซึมเศร้า วิตกกังวล และความผิดปกติทางอารมณ์อื่นๆ
เราเป็น Binge Eating Disorder ทดสอบเบื้องต้นได้ดังนี้
มาประเมินอาการคร่าว ๆ ของโรคกินไม่หยุดด้วยตัวเอง โดยการเช็กลิสต์ได้ดังนี้ค่ะ
- กินเยอะ ทั้ง ๆ ที่ไม่มีอาการหิว
- ไม่รู้สึกอิ่ม หยุดกินไม่ได้ กินจนทรมาณ
- กินเร็ว แป๊ปเดียวก็กินหมด
- รู้สึกเศร้า โกรธ และโทษตัวเองที่กินเยอะ
- รู้สึกหดหู่ เวลามีคนบอกให้หยุดกิน
- กักตุนอาหารไว้กินคนเดียว พร้อมกินตลอด
- แอบกินไม่ให้คนอื่นเห็นเพราะอายที่กินเยอะ
- ไม่ได้อยากลดน้ำหนัก หรือพยายามลด
- ความมั่นใจในตัวเองลดลง
- มีอาการ 1-3 ครั้ง /สัปดาห์ ขึ้นไป
** ถ้ามีอาการครบทั้งหมดให้รีบไปปรึกษาแพทย์ เพื่อให้แพทย์วินิจฉัยและรักษาด้วยการกินยา หรือรักษาภาวะทางจิตใจควบคู่ไปกับการรักษาอื่น ๆ
การรักษาและการลดความเสี่ยงที่จะเป็นโรคกินไม่หยุด Binge Eating Disorder
- ปรึกษาแพทย์ รักษาด้วยการกินยา
- ทำความเข้าใจเรื่องโรคกับคนในครอบครัว
- งดหรือเลิกดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
- ลดความคาดหวังเรื่องรูปร่างตัวเองลง
- ออกกำลังกายให้มากขึ้น ฝึกเล่นโยคะ
- เลือกอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย
- ไม่อดอาหาร หรือข้ามมื้ออาหาร
- จดบันทึกเกี่ยวกับอาหารและอารมณ์
ที่มา
Mayoclinic. 2018. "Binge-eating disorder" [Online] เข้าถึงได้จาก : https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/binge-eating-disorder/diagnosis-treatment/drc-20353633 สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2564
Sharon Liao. 2020. "Do I Have a Binge Eating Disorder?" [Online] เข้าถึงได้จาก : https://www.webmd.com/mental-health/eating-disorders/binge-eating-disorder/do-i-have-a-binge-eating-disorder สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2564
Elise Mandl, BSc, APD. 2019. "Binge Eating Disorder: Symptoms, Causes, and Asking for Help" เข้าถึงได้จาก : https://www.healthline.com/nutrition/binge-eating-disorder สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2564
Heather Jones. 2021. "How Binge Eating Disorder Is Diagnosed" เข้าถึงได้จาก : https://www.verywellhealth.com/binge-eating-disorder-diagnosis-5181755 สืบค้นเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2564
เช็คตัวเองแล้วเข้าข่ายกันไหมคะ แต่ถ้าใครที่ชอบไปกินบุฟเฟ่ต์บ่อย ๆ ไม่จุก ไม่ลุก กินเท่าไหร่ก็ไม่อิ่ม อยากกินของอร่อย ๆ ตลอดเวลา เปิดตู้เย็นทุก 5 นาทีแต่ไม่ได้หยิบอะไรมากิน พอมีเวลาว่างก็ตระเวนหาของกินตลอด ๆ จนน้ำหนักขึ้นไม่หยุด พอน้ำหนักขึ้นก็รู้สึกแย่กับตัวเอง แต่ก็ปล่อยวางได้แล้ววนลูปต่อ ให้วินิจฉัยเลยว่าเพื่อน ๆ แค่เป็นโรค “อาหารเป็นมิตร” ไม่ใช่โรคกินไม่หยุด หรือ Binge Eating Disorder แต่อย่างใด เพราะผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้จะรู้สึกทรมาณกว่าคนปกติมาก ๆ ค่ะ นอกจากนี้ ถ้าหากเพื่อน ๆ กำลังลดน้ำหนัก และรู้สึกผิดกับการกินของหวาน ก็ให้คิดซะว่าเดี๋ยวเราก็ไปเบิร์นออกด้วยการออกกำลังกาย อย่ากดดันตัวเองมากเกินไป ก็จะช่วยลดความเครียด และลดความเสี่ยงที่จะเป็น Binge Eating Disorder ได้ค่ะ
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ