ดวงอาทิตย์เข้าสู่จุดสูงสุด ของวัฎจักรสุริยะ อาจอยู่นาน 1 ปี
NASA ยืนยันอย่างเป็นทางการ ดวงอาทิตย์เข้าสู่จุดสูงสุดของวัฏจักรสุริยะ (Solar cycle) เป็นที่เรียบร้อย ดาวฤกษ์ของเราอาจอยู่ในระยะนานถึง 1 ปีเต็ม
ในการประชุมเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ตัวแทนจาก NASA กับสำนักงานบริหารบรรยากาศและมหาสมุทรแห่งชาติ (NOAA) ร่วมกันประกาศว่าดวงอาทิตย์ของเราได้เข้าสู่จุดสูงสุดของวัฏจักรสุริยะรอบนี้แล้ว โดยเป็นรอบที่ 25 นับตั้งแต่มีการบันทึกมา ซึ่งได้รับการศึกษาและสังเกตการณ์อย่างละเอียด
คำว่า ‘จุดสูงสุด’ นั้นมีความหมายตามชื่อของมัน กล่าวคือมันเป็นช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ของเรา ‘คึกคัก’ ที่สุด โดยข้อมูลชี้ให้เห็นว่ารอบที่ 25 นี้มีกิจกรรรมมากกว่ารอบก่อนหน้าอย่างมากเนื่องจากมีจุดดับบนดวงอาทิตย์เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
“ในช่วงที่ดวงอาทิตย์มีจุดดับบนพื้นผิวมากที่สุด จำนวนกิจกรรมสุริยะก็เพิ่มขึ้น” Jamie Favors ผู้อำนวยการโครงการอวกาศและสภาพอากาศที่สำนักงานใหญ่ของ NASA กล่าว “การเพิ่มขึ้นของกิจกรรมบนดวงอาทิตย์เป็นโอกาสอันน่าตื่นเต้นในการเรียนรู้เกี่ยวกับดาวฤกษ์ที่ใกล้ที่สุดของเรา ซึ่งส่งผลกระทบจริงต่อโลกและต่อทั่วทั้งระบบสุริยะของเราด้วย”
ผลกระทบที่ว่าอาจทำให้ใครหลายคนดีใจ เนื่องจากช่วงสูงสุดนั้นดวงอาทิตย์จะมีการปลดปล่อยมวลโดโรนาออกมาบ่อยครั้ง ซึ่งทำให้เกิดพายุสุริยะพัดเข้าสู่โลกที่แม้บางครั้งจะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ โครงข่ายไฟฟฟ้า หรือดาวเทียมบ้าง แต่ทุกครั้งก็จะสร้างสิ่งสวยงามที่เรียกว่า ‘แสงเหนือ’ ตามมาด้วย
เช่นในเดือนพฤษภาคม 2024 ที่ผ่านมา ดวงอาทิตย์ได้ปล่อยมวลโคโรนาออกมาหลายลูกพร้อมกับพัดพาพายุเข้าโจมตีโลก จนนักวิทยาศาสตร์ระบุว่าเป็นพายุสุริยะที่รุนแรงที่สุดในรอบ 200 ปี และก่อให้เกิดแสงเหนือจำนวนมากที่มองเห็นได้ไกลกว่าปกติซึ่งทาง NASA ระบุว่าเป็นปรากฏการณ์ที่เข้มข้นที่สุดในช่วง 500 ปีที่ผ่านมา
“การประกาศครั้งนี้ไม่ได้หมายความว่านี่คือจุดสูงสุดของกิจกรรมบนดวงอาทิตย์ที่เราจะเห็นในรอบสุริยะนี้” Elsayed Talaat ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการณ์ด้านสภาพอากาศของ NOAA กล่าว “แม้ว่าดวงอาทิตย์จะถึงจุดสูงสุดของกิจกรรมแล้ว แต่ก็จะยังไม่สามารถระบุช่วงเวลาสิ้นสุดได้ อาจหลายเดือนหรือหลายปี”
เนื่องจากวัฏจักรแต่ละรอบมีความแตกต่างกันออกไป แม้โดยทั่วไปแล้ววัฏจักรสุริยะจะเป็นรอบ 11 ปีทว่าจุดสูงสุดของแต่ละรอบก็จะนานไม่เท่ากัน ทำให้ยากต่อการระบุเจาะจงลงไป กระนั้นนักวิทยาศาสตร์ก็เชื่อกันว่าช่วงกิจกรรมสูงสุดนี้อาจนานไปถึง 1 ปี
“เราไม่สามารถทำนายวัฏจักรของดวงอาทิตย์ได้อย่างน่าเชื่อถือ” Michael Wheatland นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ กล่าว “เราไม่เข้าใจพลวัตรของดวงอาทิตย์อย่างถ่องแท้ ซึ่งสร้างสนามแม่เหล็กที่มองเห็นได้บนพื้นผิวเป็นจุดดับบนดวงอาทิตย์ และก่อให้เกิดเปลวสุริยะ นี่คือปัญหาสำคัญในฟิสิกส์ดาราศาสตร์”
แม้เราทุกคนจะเห็นดวงอาทิตย์กันทุก ๆ วันไม่ว่าจะขึ้นหรือตก ซึ่งทำให้เราหลายคนรู้สึกคุ้นเคยกับดาวฤกษ์ดวงนี้เหมือนเพื่อนสนิทที่เห็นหน้ากันทุกวันและคิดว่ารู้จักกันดีอยู่แล้ว กระนั้นดวงอาทิตย์ของเราก็ดูเหมือนจะยังมีความลับอีกมายที่มนุษย์โลกยังไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้ว่าจริง ๆ แล้วดวงอาทิตย์เป็นอะไรกันแน่
ที่มา
https://svs.gsfc.nasa.gov/14683
https://science.nasa.gov/…/nasa-noaa-sun-reaches…/
https://www.astronomy.com/…/the-sun-has-reached-solar…/
https://www.sciencealert.com/its-official-nasa-declares…
https://www.universetoday.com/…/the-sun-has-reached…/
Photo: NASA/SDO