ชาติเขตร้อนในโอลิมปิกฤดูหนาว ใครจะเป็นคนแรกที่นับหนึ่ง?
ชาติเขตร้อนในโอลิมปิกฤดูหนาว ใครจะเป็นคนแรกที่นับหนึ่ง?
การแข่งขัน โอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาว 2022 ที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีนเปิดฉากขึ้นตั้งแต่วันที่ 4 กุมภาพันธ์ และมีหลายชาติที่กวาดเหรียญทองได้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว แต่ก็มีการตั้งคำถามขึ้นถึงกรณีที่ชาติจากเขตร้อนเข้าร่วมการแข่งขัน แต่ยังไม่เคยพิชิตเหรียญได้เลยแม้แต่เหรียญเดียว
ลองไปย้อนดูอดีตที่ผ่านมาว่าจุดเริ่มต้นของชาติจากเขตร้อนที่เข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวกันสักหน่อย
ชาติแรกที่ตั้งอยู่ในบริเวณสภาพอากาศอุ่น แต่ไม่ได้ตั้งอยู่ในเขตร้อน ที่เข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาว ก็คือ เม็กซิโก ที่เข้าร่วมแข่งขันในปี 1928 ที่เมืองซังคท์โมริทซ์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดย 4 นักกีฬาที่เข้าร่วมแข่งขันเลื่อนหิมะ ทำผลงานได้อย่างน่าประทับใจ จบอันดับที่ 11 จากผู้เข้าแข่งขันทั้งหมด 23 ทีม อย่างไรก็ตามเม็กซิโกไม่ได้สานต่อความสำเร็จในการแข่งขันครั้งต่อๆ มา และกลับมาลงแข่งอีกครั้งในโอลิมปิกฤดูหนาว ปี 1984 ที่จัดขึ้นที่กรุงซาราเยโว ประเทศบอสเนีย
ส่วนชาติแรกที่ตั้งอยู่ในเขตร้อนตามกฎการจำแนกภูมิอากาศของเคิพเพน ที่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของโอลิมปิกฤดูหนาว นั่นก็คือเพื่อนบ้านของเราอย่างประเทศ ฟิลิปปินส์ โดย เบน นานาสก้า และ ฮวน ซิเปรียโน่ เป็นนักกีฬาจากฟิลิปปินส์สองคนแรกที่ลงแข่งอัลไพน์สกีในโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาว ปี 1972 ซึ่งจัดขึ้นที่ซัปโปโร ประเทศญี่ปุ่น นานาสก้าจบอันดับที่ 42 ในประเภทไจแอนต์ สลาลอม ส่วนซิเปรียโน่แข่งไม่จบ อย่างไรก็ตาม นี่ถือเป็นสัญญาณว่าชาติที่อยู่ในเขตร้อนสามารถเข้าร่วมการแข่งขันได้แล้ว
คอสตาริกา เป็นชาติที่สองที่ได้เข้าร่วมโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาว ในปี 1980 ที่เลคเพลซิด นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา โดย อาร์ตูโร่ คินช์ เข้าร่วมแข่งขันอัลไพน์สกี โดยคินซ์ได้เข้าร่วมโอลิมปิกฤดูหนาวถึง 5 ครั้ง ในปี 1984, 1988, 2002 และ 2004 ส่วนในปี 2006 เขาเปลี่ยนไปแข่งสกีครอสคันทรี ประเภทคลาสสิก 15 กิโลเมตรชาย และเข้าเส้นชัยเป็นคนรองสุดท้าย นำหน้าเพียงแค่ ดร.ปรวรรธณ์ นาควัชระ ซึ่งถือเป็นนักกีฬาคนแรกในประวัติศาสตร์ของไทยที่เข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาว
ในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว ครั้งที่ 15 ปี 1988 ที่เมืองแคลการี ประเทศแคนาดา ได้ดึงดูดชาติจากเขตร้อนมากมาย ทั้ง ฟิจิ, กวม, กัวเตมาลา, จาเมกา, เปอร์โตริโก ฯลฯ แต่ทีมที่เข้าแข่งขันเลื่อนหิมะ และได้รับความสนใจมากที่สุดก็คือ จาเมกา ที่เป็นทีมรองบ่อน แถมการเข้าแข่งขันของจาเมกายังเป็นแรงบันดาลใจให้ฮอลลีวู้ดนำไปสร้างภาพยนตร์ คูล รันนิ่ง ในปี 1993 เป็นหนังที่ส่งต่อเรื่องราวดีๆ เป็นแรงบันดาลใจสำหรับนักกีฬาที่มีศักยภาพจากชาติในเขตร้อนได้มากขึ้น
นอกจากนี้ ในปี 1994 ทีมเลื่อนหิมะจากจาเมกาสามารถเข้าเส้นชัย ได้อันดับที่ 14 อย่างน่าเหลือเชื่อ นำหน้าสหรัฐอเมริกา และรัสเซีย ขณะที่ แลสเซิลส์ บราวน์ นักกีฬาเลื่อนหิมะชาวแคนาดาที่เกิดในจาเมกา ได้รับเหรียญเงินในโอลิมปิก ฤดูหนาว ปี 2006 ที่จัดขึ้นที่เมืองตูริน ประเทศอิตาลีอีกด้วย
หนึ่งในคนที่ได้รับแรงบันดาลใจจากหนังเรื่องคูล รันนิ่ง ก็คือ เบนจามิน อเล็กซานเดอร์ ดีเจนานาชาติ ลูกครึ่งอังกฤษ-จาเมกา ที่เริ่มเล่นสกีเมื่ออายุ 32 ปี ขณะที่กำลังเดินทางไปเปิดแผ่นบนภูเขาในแคนาดา โดยในโอลิมปิก ปี 2018 อเล็กซานเดอร์ได้เข้าชมการแข่งขันสกี และได้ดูหนังเรื่องคูล รันนิ่ง ขณะเดินทางกลับไปที่พักของเพื่อน จึงตั้งคำถามกับตัวเองว่าจะสามารถเป็นนักกีฬาสกีประเภทอัลไพน์คนแรกของจาเมกาได้หรือไม่ และต้องการค้นหาคำตอบด้วยการพยายามเปลี่ยนตัวเองจากดีเจที่คลั่งไคล้ไปเป็นนักกีฬาชั้นยอด
ปัจจุบันอเล็กซานเดอร์ได้สร้างประวัติศาสตร์เป็นนักสกีประเภทอัลไพน์เป็นคนแรกของจาเมกาเรียบร้อยแล้ว และเตรียมลงแข่งขันในโอลิมปิก ฤดูหนาว 2022 ที่กำลังดำเนินอยู่
จากปี 2006 ถึงปี 2022 มีชาติจากเขตร้อนทั้งหมด 41 ชาติที่ได้เข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาวเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยชาติอื่นๆ นอกเหนือจากที่กล่าวไปข้างต้น คือ เอธิโอเปีย, มาดากัสการ์, หมู่เกาะเคย์แมน, โตโก, ตองกา, เอกวาดอร์, เอริเทีย, ซิมบับเว, มาเลเซีย, ปารากวัย, เฮติ ฯลฯ โดยนักกีฬาจากเขตร้อนหลายชาติต่างฝากเรื่องราวดีๆ น่าประทับใจไว้ในการแข่งขัน
ศิวะ เกสาวาน นักกีฬาคนแรกของอินเดียที่เข้าแข่งขันกีฬาลูจ ในโอลิมปิกฤดูหนาว มีประสบการณ์เข้าร่วมการแข่งขันรวมทั้งสิ้น 6 ครั้ง นับตั้งแต่ปี 1998 ถึงปี 2018 ปัจจุบันกำลังคัดเลือกนักกีฬาหน้าใหม่ของอินเดีย โดยมีเด็กอินเดียจำนวน 200 คนได้เข้าร่วมค่ายฝึกเล่นลูจของเขา
ปิต้า ตาอูฟาโตฟัว นักกีฬาจากประเทศตองกา ได้สิทธิเข้าร่วมการแข่งขันทั้งโอลิมปิก ฤดูร้อนในกีฬาเทควันโด และฤดูหนาวในกีฬาสกีประเภทครอสคันทรี โดยได้ที่ 114 จาก 118 คน ในการแข่งขันโอลิมปิก ฤดูหนาว ปี 2018 ที่พยองชาง และดึงดูดความสนใจจากประเทศอื่นๆ ในพิธีเปิดงาน เมื่อเขาสวมชุดประจำชาติของชนเผ่าในตองกาโดยเปลือยท่อนบน ทาน้ำมันขับเน้นกล้ามเนื้อจนกลายเป็นไวรัลไปทั่วโลก
ในปี 2016 เซอุน อดิกัน ได้ก่อตั้งทีมเลื่อนหิมะของชาวไนจีเรียขึ้น เพื่อเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว ปี 2018 ในรายการหญิงสองคนร่วมกับ เอ็นโกซี่ โอนวูเมียร์ และ อาคูโอมา โอเมโอกา โดยพวกเธอเป็นทีมแข่งเลื่อนหิมะทีมแรกจากทวีปแอฟริกาที่ได้ผ่านเข้าแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว
ขณะเดียวกัน ซิมิเดเล่ อาเดียกโบ ก็กลายเป็นนักกีฬาหญิงตัวแทนจากทวีปแอฟริกาคนแรกที่เข้าแข่งขันเลื่อนหิมะแบบสเคเลทัน โดยจบอันดับที่ 20 จาก 20 ทีม และตอนนี้กำลังพัฒนากีฬาฤดูหนาวในประเทศไนจีเรีย เพื่อหวังว่าจะมีส่วนร่วมมากกว่าเดิมในอนาคต
ฟิลิปป์ บอยต์ เป็นนักวิ่งระยะกลางที่ไม่มีประสบการณ์ในการเล่นสกีมาก่อน แต่ได้รับการทาบทามให้เข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว ปี 1998 ที่เมืองนากาโนะ ประเทศญี่ปุ่น โดยชาวเคนยารายนี้เข้าเส้นชัยเป็นคนสุดท้ายในการแข่งขันทางไกล 10 กิโลเมตร แต่ได้ฝากภาพความประทับใจไว้ในการแข่งขัน เมื่อ บียอร์น แดห์ลี ตำนานสกีชาวนอร์ดิก ผู้ที่เข้าเส้นชัย และคว้าเหรียญทอง รอถึง 20 นาที จนบอยต์เข้าเส้นชัย แล้วเข้าไปสวมกอดแสดงความยินดี โดยทั้งคู่เป็นเพื่อนสนิทมาจนถึงทุกวันนี้ และบอยต์ได้ตั้งชื่อลูกชายของเขาที่ลืมตาดูโลกหลังการแข่งขันจบเพียงสัปดาห์เดียวตามชื่อของเพื่อนใหม่ว่า แดห์ลี บอยต์
จะเห็นได้ว่าทีมที่อยู่ในเขตร้อนต่างก็เริ่มที่จะผลักดันและส่งเสริมให้นักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวมากขึ้น
ไม่แน่ว่าในอนาคตอันใกล้นี้ เราจะได้เห็นนักกีฬาจากประเทศเขตร้อนประกาศศักดา คว้าเหรียญโอลิมปิกเกมส์ฤดูหนาวได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ก็เป็นไปได้