สภาสื่อฯ เตือนหยุดแพร่คลิปฉาว ‘พระ-สีกา’ ย้ำต้องคำนึงความเป็นมนุษย์

สภาสื่อฯ ออกประกาศเตือน เบรกเผยแพร่คลิปฉาว ‘พระผู้ใหญ่-สีกา’ ย้ำคำว่า ‘ประโยชน์สาธารณะ’ ไม่จำเป็นต้องเห็นทุกรายละเอียด-คำนึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

วันที่ 11 ก.ย.2569 สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ ออกประกาศ เรื่อง ขอให้สื่อมวลชนระมัดระวังการนำเสนอข่าว ภาพข่าว และคลิปวิดีโอ กรณีพระภิกษุชั้นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เกี่ยวข้องกับสตรี

ตามที่ปรากฏเป็นข่าวเกี่ยวกับพระภิกษุชั้นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เกี่ยวข้องกับสตรี และต่อมาได้มีการเผยแพร่ภาพ ภาพเคลื่อนไหว และคลิปวิดีโอที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมทางเพศ ผ่านสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์อย่างแพร่หลาย โดยสื่อมวลชนบางแห่งได้นำภาพหรือคลิปดังกล่าวมาเผยแพร่ หรือนำบางส่วนมาใช้ประกอบการรายงานข่าว รวมทั้งมีการนำเสนอซ้ำในหลายช่องทางนั้น

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ เห็นว่า กรณีดังกล่าวเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจ และสื่อมวลชนย่อมมีหน้าที่ในการรายงานข้อเท็จจริงที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมของบุคคลในสถาบันทางศาสนาและผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน อย่างไรก็ตาม การทำหน้าที่ดังกล่าวจำเป็นต้องคำนึงถึงจริยธรรมแห่งวิชาชีพ ตลอดจนสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของบุคคลที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ ข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพสื่อมวลชน สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๖๔ กำหนดหลักที่เกี่ยวข้องไว้ โดยเฉพาะ

ข้อ ๙ สื่อมวลชนพึงเสนอข่าว เนื้อหาข่าว การแสดงความคิดเห็น และเนื้อหาทั่วไป โดยตระหนักถึงความสำคัญและอรรถประโยชน์ของข่าวต่อสาธารณะ และไม่เสนอข่าวในทำนองชวนเชื่อหรือเร้าอารมณ์ให้คนสนใจในเรื่องที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ

ข้อ ๑๕ สื่อมวลชนต้องเสนอข่าวโดยคำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และหลักสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่ตกเป็นข่าว

ข้อ ๑๖ สื่อมวลชนต้องไม่เสนอเนื้อหาข่าวที่อุจาด ลามกอนาจาร หรือน่าหวาดเสียว โดยไม่คำนึงถึงความรู้สึกของสาธารณชนอย่างถี่ถ้วน

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ จึงขอความร่วมมือองค์กรสื่อมวลชน บรรณาธิการข่าว และผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนทุกแขนง ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษในการนำเสนอหรือเผยแพร่ภาพ ภาพเคลื่อนไหว และคลิปวิดีโอที่แสดงหรือสื่อถึงพฤติกรรมทางเพศ แม้ภาพหรือคลิปดังกล่าวจะถูกเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์หรือช่องทางสาธารณะมาก่อนแล้วก็ตาม การที่เนื้อหาปรากฏอยู่ในพื้นที่สาธารณะมิได้หมายความว่าสื่อมวลชนควรนำมาเผยแพร่ซ้ำได้โดยปราศจากการพิจารณาทางจริยธรรม

การรายงานข่าวควรนำเสนอเฉพาะข้อเท็จจริงและรายละเอียดเท่าที่จำเป็นต่อการทำความเข้าใจสาระสำคัญของเหตุการณ์ หลีกเลี่ยงการนำเสนอภาพหรือคลิปที่เห็นพฤติกรรมทางเพศอย่างชัดเจน การตัดต่อ ขยายภาพ ทำภาพช้า ทำภาพนิ่ง หรือเลือกใช้ภาพและถ้อยคำเพื่อเร้าอารมณ์หรือดึงดูดความสนใจ รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการนำภาพหรือคลิปดังกล่าวมาเผยแพร่ซ้ำโดยไม่มีเหตุผลด้านประโยชน์สาธารณะที่ชัดเจน

ในกรณีที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการรายงานข้อเท็จจริง สื่อมวลชนควรพิจารณาใช้วิธีการอื่นที่สามารถสื่อสารสาระสำคัญของข่าวได้โดยไม่ต้องเผยแพร่ภาพที่เข้าข่ายอุจาดหรือลามกอนาจาร เช่น การบรรยายข้อเท็จจริงด้วยข้อความ การใช้ภาพที่ไม่แสดงพฤติกรรมดังกล่าว หรือการปกปิดรายละเอียดของภาพอย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ สื่อมวลชนควรตระหนักว่า การนำภาพหรือคลิปที่มีลักษณะดังกล่าวมาเผยแพร่ซ้ำผ่านเว็บไซต์ข่าว สื่อสังคมออนไลน์ หรือแพลตฟอร์มดิจิทัลขององค์กรสื่อ อาจทำให้เนื้อหาถูกบันทึก ทำซ้ำ และส่งต่อออกไปอย่างกว้างขวาง ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง รวมถึงเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไปที่สามารถเข้าถึงเนื้อหาดังกล่าวได้โดยง่าย

สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติขอย้ำว่า “ประโยชน์สาธารณะ” ของการรายงานข่าว มิได้หมายความว่าสาธารณชนจำเป็นต้องได้รับรู้หรือเห็นทุกรายละเอียดของเหตุการณ์ การนำเสนอข้อเท็จจริงที่เพียงพอให้สังคมเข้าใจ ตรวจสอบ และอภิปรายประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม สามารถกระทำได้โดยไม่จำเป็นต้องเผยแพร่ภาพหรือคลิปที่เข้าข่ายลามกอนาจาร หรือกระทบต่อสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้เกี่ยวข้อง

จึงขอให้องค์กรสมาชิกและผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนทุกแขนง ตระหนักและยึดถือข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพสื่อมวลชนอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การทำหน้าที่ของสื่อมวลชนเป็นไปเพื่อประโยชน์สาธารณะ ควบคู่กับความรับผิดชอบต่อสังคมและมาตรฐานจริยธรรมแห่งวิชาชีพ