Quinceañera งานฉลอง Coming of Age แห่งละตินอเมริกาที่มีมูลค่าหลายล้าน
การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญของชีวิตคือการก้าวผ่านจากวัยเด็กสู่ความเป็นผู้ใหญ่ ซึ่งไม่ว่าเราจะมีความพร้อมหรือไม่ ก็ไม่มีทางที่เราจะย้อนกลับไปเป็นเด็กได้อีกครั้ง ทั่วโลกจึงมีพิธีต้อนรับเหล่าเด็กชายและเด็กหญิงเพื่อก้าวเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ และเตรียมความพร้อมสำหรับบทบาทหน้าที่ใหม่ของชีวิต
พิธีกรรมของชาวยิวอย่าง บาร์ และบาต มิตซวาห์ (Bar and Bat mitzvah) เป็นการพิธีการต้อนรับเด็กชาย และหญิงชาวยิวสู่ชุมชนชาวยิวโดยสมบูรณ์ พวกเขาจะได้กล่าวคำปฏิญาณและเรียนรู้กฎระเบียบที่สำคัญของชาวยิวเช่นเดียวกับผู้ใหญ่ชาวยิวทั่วไป ส่วนในฝั่งตะวันออกพิธีกวนหลี่ (冠礼) และจี้หลี่ (笄礼) ของชาวจีน ถือเป็นพิธีการต้อนรับเหล่าวัยรุ่นชายหญิงเข้าสู่วัยบรรลุนิติภาวะเช่นกัน โดยฝ่ายชายจะได้เข้าพิธีสวมหมวก ส่วนฝ่ายหญิงจะได้เข้าพิธีปักปิ่น อันเป็นสัญลักษณ์ตัวแทนถึงบทบาทหน้าที่ทางสังคมของหนุ่มสาวชาวจีน
พิธีบาร์มิตซวาห์
Wikimedia Commons
อย่างไรก็ตาม พิธีการเหล่านี้ในบางแห่งก็ไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตามขนบธรรมเนียมหรือกฎระเบียบของศาสนาที่เคร่งครัดเสมอไป พิธีคินเซียเนียรา (Quinceañera) ที่ปฏิบัติกันอย่างแพร่หลายในประเทศแถบละตินอเมริกาโดยเฉพาะประเทศต้นกำเนิดอย่างเม็กซิโก จะถูกจัดขึ้นในวันเกิดอายุปีที่ 15 ของเด็กผู้หญิง ในรูปแบบงานฉลองครั้งสำคัญที่เต็มไปด้วยงานรื่นเริงท่ามกลางสมาชิกในครอบครัวและเพื่อนฝูงที่ถูกเลือกไว้ให้ได้มาพบเจอกันอย่างพร้อมหน้า
วงดนตรีมารีอาชี (mariachi) ดนตรีพื้นเมืองเม็กซิโก
Samuel Ramos / Unsplash
จากเด็กสาวสู่ความเป็นผู้ใหญ่
คินเซียเนียราเป็นคำภาษาสเปนซึ่งแปลอย่างตรงตัวว่า “15 ปี” พิธีนี้เป็นการหลอมรวมกันของวัฒนธรรมจากกลุ่มคนในอเมริกาใต้ โดยได้รับอิทธิพลมาจากพิธีกรรมเปลี่ยนผ่าน (Rite of Passage) ของชาวแอซเท็ก และมายา ผสมเข้ากับประเพณีของชาวยุโรปตอนใต้ที่มาพร้อมกับการตั้งอาณานิคมของจักรวรรดิสเปน ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่นำรูปแบบพิธีกรรมของโรมันคาทอลิกเข้ามาเป็นส่วนสำคัญที่ฝังรากลึกในวิถีชีวิตของชาวละตินอเมริกา
ในปัจจุบัน งานฉลองคินเซียเนียราเป็นอีเวนต์ครั้งสำคัญของวัยรุ่นหญิงเชื้อสายละตินในอเมริกา หลายคนเตรียมไอเดียชุดเดรสและธีมงานเลี้ยงไว้นานหลายเดือน โดยทั่วไปแล้ว กิจกรรมในวันจัดงานจะเริ่มต้นโดยการเดินทางไปประกอบพิธีมิสซากับครอบครัวและกลุ่มเพื่อนสนิท จากนั้นจึงมีงานเลี้ยง การเต้นรำ และดนตรีสด แล้วจะจบลงด้วยพิธีกรรมการก้าวเข้าสู่วัยผู้ใหญ่อย่างเต็มตัว โดยเธอจะได้รับตุ๊กตาตัวสุดท้ายจากพ่อแม่เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งสุดท้ายของความเยาว์วัย พร้อมกับได้รับรองเท้าส้นสูงเพื่อต้อนรับเข้าสู่การผู้หญิงอย่างเต็มตัว
Omar Lopez / Unsplash
การเฉลิมฉลองที่ไม่ได้มีไว้สำหรับทุกคน
เนื่องจากพิธีคินเซียเนียราเป็นงานฉลองครั้งสำคัญสำหรับเด็กผู้หญิงชาวละตินอเมริกา การวางแผนเตรียมงานอย่างพิถีพิถันให้ออกมาดีที่สุด จึงเป็นภารกิจที่เหล่าผู้ปกครองต่างพร้อมลงทุนไปเพื่อลูกสาวแสนรัก ในสหรัฐอเมริกางานฉลองคินเซียเนียรามีราคาอยู่ประมาณ 15,000 เหรียญสหรัฐ (ราว 500,000 บาท) ส่วนในเม็กซิโกมีค่าใช้จ่ายประมาณ 150,000 เปโซ (ราว 300,000 บาท) ซึ่งเป็นจำนวนเงินที่สูงใกล้เคียงกับพิธีแต่งงาน
คิม เกเมส (Kim Gamez) ผู้ก่อตั้ง Mi Padrino แพลตฟอร์มออนไลน์สำหรับการจัดงานคินเซียเนียราได้เล่าว่า “ในสหรัฐอเมริกามีการจัดพิธีคินเซียเนียรามากกว่าสี่แสนครั้งต่อปี” เพียงแค่ในสหรัฐอเมริกาก็มีประชากรชาวฮิปสแปนิกกว่า 59 ล้านคนแล้ว นอกจากนี้ หากประเมินจำนวนเงินหมุนเวียนในอุตสาหกรรมคินเซียเนียรา เมื่อรวมจากทุกประเทศที่มีการจัดงานก็มีมากถึง 49 พันล้านเหรียญ จึงกลายเป็นอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูงซึ่งหล่อเลี้ยงธุรกิจอีกมากมาย
การเข้าสู่สนามการแข่งขันในธุรกิจคินเซียเนียราด้วยแพลตฟอร์ม Mi Padrino ของเกเมส นับเป็นการอุดช่องโหว่งที่ไม่เคยมีใครทำมาก่อน เพราะมันเป็นมาร์เก็ตเพลสออนไลน์ที่เชื่อมธุรกิจสำหรับการจัดงานเข้าด้วยกัน โดยมีตั้งแต่ร้านตัดเดรส บริการเช่ารถลีมูซีน นักดนตรี ดีเจ สถานที่จัดงาน บริการจัดเลี้ยง และอื่น ๆ
อีกด้านหนึ่ง แจ็กเกอลีน เดลกาดิลโล (Jacqueline Delgadillo) ที่เติบโตมาในครอบครัวที่ไม่ได้ร่ำรวยก็ได้แชร์ประสบการณ์ของตนว่า “ก่อนที่จะโตเป็นผู้ใหญ่ ฉันคิดมาโดยตลอดว่าวันเกิดอายุ 15 ปีของฉันจะไม่มีทางเป็นอย่างอื่นได้แน่นอน” เธอเล่าย้อนถึงความฝันว่างานคินเซียเนียราของเธอจะสวยงามราวกับว่าเธอเป็นเจ้าหญิง แต่ในความเป็นจริงกลับไม่เป็นดังฝัน เมื่อครอบครัวของเธอไม่ได้มีเงินทองมากมายสำหรับจัดงานยิ่งใหญ่ตามความต้องการได้ แต่พวกเขาก็ทำอย่างดีที่สุดเพื่อให้งานออกมาสมบูรณ์ ถึงแม้จะเป็นงานเล็ก ๆ แต่ก็มีความอบอุ่น และกลายเป็นความทรงจำที่ดี
Eduardo Barrientos / Pexels
เดลกาดิลโลเล่าว่า น้องสาวของเธอทำให้เธอหวนคิดว่าความจริงแล้วคินเซียเนียราก็ไม่ได้สำคัญเท่าไรนัก เพราะการทุ่มเงินสำหรับจัดงานรื่นเริงเพียงวันเดียวดูจะเป็นการเสียเงินไปเปล่า ๆ น้องสาวเธอจึงเลือกที่จะรับเงินจัดงานจากพ่อแม่ แล้วไปลงทุนกับการซื้อกล้องถ่ายรูปเพื่อต่อยอดทักษะความคิดสร้างสรรค์ในอนาคต
ปัจจุบันมีผู้หญิงอีกมากมายเลือกจะไม่จัดงานคินเซียเนียราของตนเอง หลายคนไม่มีความพร้อมสำหรับค่าใช้จ่ายที่สูง หรือไม่เห็นด้วยกับความหมายของพิธีกรรมเก่าแก่ที่ผลิตซ้ำชุดความคิดเดิม ๆ ต่อความเป็นผู้หญิง นอกจากนี้ในบางแห่งยังมีค่านิยมทางสังคมที่ต่อต้านวัยรุ่นข้ามเพศเมื่อต้องการจัดงานฉลองสำหรับตัวเอง
เติมเต็มความฝันในวัยเด็ก
ถึงแม้คินเซียเนียราจะเริ่มต้นจากการเฉลิมฉลองให้กับสาวแรกรุ่น แต่สำหรับผู้หญิงสูงอายุ การเฉลิมฉลองให้กับการเดินทางในบั้นปลายชีวิตก็มีค่าไม่น้อยไปกว่ากัน ในเม็กซิโกซิตี้สองสามีภรรยา โอสบัลโด ฆิเมเนซ (Osbaldo Jimenez) และ เคธี มักซิโม (Kathie Maximo) ผู้ทำงานอยู่ในองค์กรอิสระสำหรับช่วยเหลือผู้สูงอายุ เกิดความคิดในการจัดงานฉลองคินเซียเนียราให้กับเหล่า “ผู้หญิงสูงอายุ” ที่ไม่เคยมีงานเป็นของตนเอง
พวกเขาเรียกงานฉลองนี้ว่า “Quinceañera de Oro” โดยเพิ่มคำว่า Oro ที่มีความหมายถึงทองคำ เพื่อเฉลิมฉลองให้กับเหล่าสาว ๆ วัยทองที่เกิดมาในชนชั้นแรงงาน คุณยายเหล่านี้หลายคนจำเป็นต้องทำงานตั้งแต่อายุยังน้อย อย่างเช่น ลูปิตา ริเวียรา (Lupita Rivera) อายุ 84 ปีที่ยังคงจำภาพงานฉลองคินเซียเนียราของครอบครัวคนรวยจากในเมืองได้อย่างดี ในขณะที่ตัวเธอนั้นอาศัยอยู่ในฟาร์มย่านชนบท “ฉันเสียสละไปหลายต่อหลายอย่าง ก้มหน้าทำงานเก็บเงินสำหรับจัดงานฉลองให้กับลูกสาว และมันทำให้ฉันภูมิใจมาก” คุณยายลูปิตาเล่าถึงความมุ่งมั่นที่เธอมีให้แก่ลูกสาวของเธอ เพราะไม่อยากให้ลูกสาวเสียโอกาสเช่นเดียวกับเธอ แต่สำหรับตอนนี้ เธอกลับไม่เชื่อว่าจะได้มีโอกาสจัดงานของตนเองในบั้นปลายชีวิต
งานฉลอง Quinceañera de Oro จัดขึ้นในเมืองเม็กซิโกซิตี้ติดต่อกันมาเป็นเวลา 6 ปีแล้ว พวกเขาได้รับสปอนเซอร์ และรับเงินบริจาคมากมายจากผู้สนใจ ถึงแม้จะมีคนเสนอห้องบอลรูมให้จัดงานได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย แต่พวกเขากลับมองว่าการฉลองเฉลิมครั้งนี้ควรจะเป็นงานเลี้ยงแบบเป็นกันเองสำหรับทุกคนที่อยากเข้าร่วม จึงจัดขึ้นยังถนนในชุมชนให้สมกับเป็นงานรื่นเริงแบบดั้งเดิม
มักซิโมเล่าถึงแนวคิดการจัดงาน Quinceañera de Oro ว่า แม้จะมีความหมายแตกต่างออกไปจากประเพณีเดิม แต่ก็ยังคงแนวคิดของการเปลี่ยนผ่านสู่ชีวิตอีกช่วงหนึ่งเอาไว้ นั่นคือการเข้าสู่บั้นปลายชีวิต นอกจากนี้ยังช่วยเติมเต็มชิ้นส่วนบางอย่างที่ขาดหายไปให้แก่ผู้สูงอายุ ด้วยการเชิญชวนครอบครัวและคนที่รักกลับมาพบกันอย่างพร้อมหน้า ซึ่งแน่นอนว่าช่วยฟื้นฟูความโดดเดี่ยวได้เป็นอย่างดี
เฮโนเววา ริเวียรา (Genoveva Rivera) อายุ 74 ปี หนึ่งในผู้เข้าร่วมงานฉลองเล่าว่า เธอทำงานมาตั้งแต่ยังเด็ก และปล่อยให้วันเกิดอายุ 15 ปีผ่านพ้นไป เพราะจำเป็นต้องหาเงินเพื่อเลี้ยงน้อง ๆ เมื่อมีโอกาสได้จัดงานฉลองครั้งนี้ เธอจึงกล่าวความรู้สึกว่า “ในงานเลี้ยงครั้งนี้ ฉันจะไม่กลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง เพราะฉันแทบไม่มีความทรงจำในวัยเด็กเลย แต่ฉันกำลังมีความสุขในวัยชรา และมันเป็นช่วงวัยที่ดีที่สุดสำหรับการเฉลิมฉลอง”
Freepik
ที่มา : บทความ “quinceañera” จาก britannica.com
บทความ “Diverse Cultural Celebrations Are A Huge Market Opportunity” โดย Geri Stengel
บทความ “It’s Okay If You Don’t Have A Quinceañera, Actually” โดย Jacqueline Delgadill
บทความ “A new kind of quinceañera celebration — for Mexico's elderly” โดย Lillian Perlmutter
บทความ “THE BIG BUSINESS OF QUINCEAÑERAS” โดย Sierra Juarez
เรื่อง : นพกร คนไว