กว่าจะเป็น "เตรียมทหาร" และ "นายร้อยตำรวจ" — ประวัติที่มาของสองสถาบันผลิตผู้พิทักษ์ชาติ

กว่าจะเป็น "เตรียมทหาร" และ "นายร้อยตำรวจ" — ประวัติที่มาของสองสถาบันผลิตผู้พิทักษ์ชาติ

"สองสถาบันนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น แต่มีรากฐานยาวนานหลายสิบปี หนึ่งเกิดจากพระราชดำริในยุครัชกาลที่ 5 อีกหนึ่งเกิดจากแนวคิดด้านการบูรณาการกำลังพลในยุคหลังสงครามโลก — แต่ทั้งคู่มีเป้าหมายเดียวกันคือการผลิต 'คน' ให้พร้อมรับใช้ชาติ" ทุกปีเมื่อถึงฤดูสอบเตรียมทหารและสอบโรงเรียนนายร้อยตำรวจ น้อง ๆ และผู้ปกครองจำนวนมากมุ่งหน้าสู่สนามสอบ แต่น้อยคนที่จะรู้ว่าสถาบันทั้งสองแห่งนี้มีที่มาอย่างไร เกิดขึ้นเมื่อไหร่ และผ่านการเดินทางอะไรมาบ้างกว่าจะกลายเป็นสถาบันที่คนทั้งประเทศรู้จักในวันนี้ Eduzones จะพาไปเปิดแฟ้มประวัติศาสตร์ทั้งสองสถาบันอย่างละเอียด

ส่วนที่ 1 — โรงเรียนเตรียมทหาร

? ปัจจุบัน: เลขที่ 9 หมู่ 10 ตำบลศรีกะอาง อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก | สังกัด: สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย

? แนวคิดที่นำไปสู่การก่อตั้ง

ก่อนที่โรงเรียนเตรียมทหารจะถือกำเนิดขึ้น แต่ละเหล่าทัพต่างมีโรงเรียนเตรียมนายร้อยของตนเองแยกกัน ได้แก่ โรงเรียนเตรียมนายร้อย ของกองทัพบก โรงเรียนเตรียมนายเรือ ของกองทัพเรือ และ โรงเรียนเตรียมนายเรืออากาศ ของกองทัพอากาศ ระบบนี้ทำให้นายทหารจากแต่ละเหล่าทัพไม่มีโอกาสรู้จัก ทำความคุ้นเคย และสร้างความสามัคคีกันตั้งแต่วัยเยาว์ ซึ่งส่งผลต่อการประสานงานระหว่างเหล่าทัพในระยะยาว ? จุดเริ่มต้น — 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 จอมพลถนอม กิตติขจร ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้เสนอดำริต่อสภากลาโหมว่า หากจะรวมโรงเรียนที่อยู่ในระดับการศึกษาเดียวกันจากกองทัพต่าง ๆ เป็นสถาบันเดียวกัน จะเป็นการ ประหยัดงบประมาณของชาติ และสำคัญกว่านั้น จะทำให้นายทหาร-นายตำรวจ ได้รู้จัก คุ้นเคย สามัคคี และมีจิตใจร่วมกันตั้งแต่เยาว์วัย ซึ่งจะทำให้แต่ละเหล่าทัพสามารถประสานงานและปฏิบัติงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ อ้างอิง: komchadluek.net — 27 ม.ค. 2501 วันสถาปนาโรงเรียนเตรียมทหาร

? Timeline การก่อตั้ง

2500 16 ก.ค. 2500 — จอมพลถนอม กิตติขจร รมว.กลาโหม เสนอดำริต่อสภากลาโหม ให้รวมโรงเรียนเตรียมนายร้อยทุกเหล่าทัพเป็นสถาบันเดียว 2501 27 ม.ค. 2501 — วันสถาปนาโรงเรียนเตรียมทหาร อย่างเป็นทางการ ด้วยการรวม โรงเรียนเตรียมนายร้อย โรงเรียนเตรียมนายเรือ และโรงเรียนเตรียมนายเรืออากาศ เข้าด้วยกัน ผู้บัญชาการคนแรก: พลเอก ปิยะ สุวรรณพิมพ์ ในระยะแรกยังไม่มีที่ตั้งถาวร จึงอาศัยอาคารของ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ถนนราชดำเนิน กรุงเทพฯ เป็นสถานที่เรียนชั่วคราว 2504 8 ม.ค. 2504 — พิธีวางศิลาฤกษ์สร้างโรงเรียนเตรียมทหารถาวร ณ เลขที่ 1875 ถนนพระรามที่ 4 แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ บนที่ดินเดิมของ สถานีวิทยุศาลาแดง กองสัญญาณทหารเรือ พื้นที่ประมาณ 35 ไร่ 3 งาน 47 ตารางวา 21 ธ.ค. 2504 — ย้ายเข้าที่ตั้งถาวร ถนนพระรามที่ 4 อย่างเป็นทางการ 2506 2506 — กรมตำรวจขอให้รับนักเรียนเพื่อเข้าศึกษาต่อในโรงเรียนนายร้อยตำรวจด้วย โรงเรียนเตรียมทหารจึงกลายเป็นสถาบันที่ครอบคลุม 3 เหล่าทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อย่างสมบูรณ์ 2541 27 ม.ค. 2541 — สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงวางศิลาฤกษ์โรงเรียนเตรียมทหารแห่งใหม่ โครงการก่อสร้างเริ่มตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2539 ปัจจุบัน โรงเรียนเตรียมทหารตั้งอยู่ ณ เลขที่ 9 หมู่ 10 ตำบลศรีกะอาง อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก สังกัดสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย

✨ บทบาทและหน้าที่ของโรงเรียนเตรียมทหาร

โรงเรียนเตรียมทหารเป็นสถาบันเตรียมความพร้อมระดับมัธยมปลายที่รวมผู้ที่จะไปศึกษาต่อในโรงเรียนเหล่าทัพและโรงเรียนนายร้อยตำรวจไว้ด้วยกัน โดยใช้เวลาเรียนร่วมกัน 2 ปี ก่อนแยกย้ายไปศึกษาต่อในโรงเรียนเหล่าทัพของตน ได้แก่

• โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า (กองทัพบก)
• โรงเรียนนายเรือ (กองทัพเรือ)
• โรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช (กองทัพอากาศ)
• โรงเรียนนายร้อยตำรวจ (สำนักงานตำรวจแห่งชาติ)"โรงเรียนเตรียมทหารไม่ได้เกิดมาเพื่อสร้างนายทหาร แต่เกิดมาเพื่อสร้าง 'พี่น้อง' ที่จะไปรับใช้ชาติในเครื่องแบบที่ต่างกัน" ? เว็บไซต์ทางการ: afaps.ac.th ? ที่ตั้ง: เลขที่ 9 หมู่ 10 ตำบลศรีกะอาง อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก ? วันสถาปนา: 27 มกราคม พ.ศ. 2501 ?️ สังกัด: สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย อ้างอิง: Wikipedia โรงเรียนเตรียมทหาร; komchadluek.net; museumthailand.com — พิพิธภัณฑ์โรงเรียนเตรียมทหาร

ส่วนที่ 2 — โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

? ปัจจุบัน: เลขที่ 90 หมู่ 7 ตำบลสามพราน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม | สังกัด: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

? รากฐาน — ปัญหาที่นำไปสู่การก่อตั้ง

ในยุครัชกาลที่ 5 ระบบตำรวจไทยกำลังอยู่ในช่วงการปฏิรูปครั้งใหญ่ รัชกาลที่ 5 ทรงยกเลิก กรมพลตระเวนหัวเมือง และจัดตั้ง กรมตำรวจภูธร ขึ้นแทน โดยขยายไปตามมณฑลต่าง ๆ ทั่วประเทศ แต่ปัญหาที่ตามมาคือ นายตำรวจสัญญาบัตรมีไม่เพียงพอ เนื่องจากในยุคนั้นบ้านเมืองยังไม่สงบ เช่น กรณีเงี้ยวก่อการจลาจลในจังหวัดแพร่และน่าน จึงมีความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องผลิตนายตำรวจที่มีความรู้และทักษะให้เพียงพอ ? จุดเริ่มต้น — พ.ศ. 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้ง "โรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธร" ขึ้นในประเทศไทยเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2444 ณ มณฑลนครราชสีมา โดยมี นายร้อยโท ม.ร.ว.แดง (หม่อมแดง) ผู้บังคับการกองตำรวจภูธรเขต 3 นครราชสีมา ทำหน้าที่เป็นผู้บังคับการโรงเรียนคนแรก

? Timeline ความเป็นมา 7 ยุค

สมัย 1 พ.ศ. 2444 — โรงเรียนนายร้อยตำรวจภูธร มณฑลนครราชสีมา ก่อตั้งโดย ร.5 เพื่อผลิตนายตำรวจสัญญาบัตรที่ขาดแคลน ตั้งอยู่ที่กองตำรวจภูธรเขต 3 นครราชสีมา สมัย 2 พ.ศ. 2445 — ย้ายไปตำบลห้วยจรเข้ จังหวัดนครปฐม (ครั้งที่ 1) กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (พระยศในขณะนั้น) เสนาบดีว่าการกระทรวงมหาดไทย มีหนังสือลงวันที่ 19 เมษายน ร.ศ.121 (พ.ศ.2445) ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตย้ายที่ตั้ง เพราะนครราชสีมา "มีระยะห่างไกล" เกินไป พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาต⭐ โรงเรียนนายร้อยตำรวจถือเอาวันที่ 19 เมษายน เป็นวันสถาปนา ตามวันที่ทรงลงพระปรมาภิไธยอนุมัติ ทั้งนี้การก่อตั้งครั้งแรกเกิดขึ้นปี พ.ศ. 2444 ที่นครราชสีมาแล้ว สมัย 3 พ.ศ. 2458–2464 — โรงเรียนนายหมวด คลองไผ่สิงโต กรุงเทพฯ ย้ายมาอยู่ในกรุงเทพมหานคร เปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนนายหมวด" สมัย 4 พ.ศ. 2464–2476 — โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ห้วยจระเข้ นครปฐม (ครั้งที่ 2) ย้ายกลับมาที่นครปฐมอีกครั้ง นักเรียนนายร้อยตำรวจในยุคนี้รวมถึง พลตำรวจตรี ขุนพันธรักษ์ราชเดช ผู้มีชื่อเสียงในการปราบโจรสำคัญ สมัย 5 พ.ศ. 2476–2489 — โรงเรียนนายร้อยทหารบก (ยศ.) กรุงเทพฯ นักเรียนนายร้อยตำรวจเรียนร่วมกับนักเรียนนายร้อยทหารบก โดยเริ่มนับ นรต.รุ่นที่ 1 ในปี พ.ศ. 2480 สมัย 6 พ.ศ. 2489–2498 — โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ปทุมวัน กรุงเทพฯ มีที่ตั้งเป็นของตัวเองอย่างชัดเจนในกรุงเทพฯ ก่อนจะถูกย้ายอีกครั้ง สมัย 7 พ.ศ. 2497–ปัจจุบัน — อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ อธิบดีกรมตำรวจ เป็นผู้วางรากฐานให้ย้ายที่ตั้งมาที่ อ.สามพราน13 ต.ค. 2499 — พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช พร้อมด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เสด็จทรงเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ณ อ.สามพราน อย่างเป็นทางการ

? สรุปวันสถาปนา

วันที่โรงเรียนถือเป็นวันสถาปนา คือ 19 เมษายน แม้ว่าจะตั้งโรงเรียนขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. 2444 ที่นครราชสีมา แต่โรงเรียนนายร้อยตำรวจถือเอาวันที่ 19 เมษายน ร.ศ.121 (พ.ศ.2445) เป็นวันสถาปนา เนื่องจากเป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงลงพระปรมาภิไธยพระบรมราชานุญาตย้ายที่ตั้ง ซึ่งถือเป็น "การรับรองอย่างเป็นทางการ" ของสถาบัน ปัจจุบันบริหารงานภายใต้ พระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547 และ พระราชบัญญัติโรงเรียนนายร้อยตำรวจ

✨ บทบาทของโรงเรียนนายร้อยตำรวจในปัจจุบัน

• ผลิตนายตำรวจสัญญาบัตรระดับ ร้อยตำรวจตรี ให้กับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
• หลักสูตรใช้เวลา 4 ปีหลังจบโรงเรียนเตรียมทหาร เน้นทั้งวิชาการ การฝึก และคุณธรรม
• รับนักเรียนผ่านระบบสอบร่วมกับโรงเรียนเตรียมทหาร
• ต่อมามีการเปิดรับนักเรียนนายร้อยตำรวจหญิงในบางช่วงเวลา ตามนโยบายและประกาศรับสมัครของแต่ละปี? เว็บไซต์ทางการ: rpca.ac.th ? ที่ตั้ง: 90 หมู่ 7 ตำบลสามพราน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม 73110 ? วันที่ถือเป็นวันสถาปนา: 19 เมษายน พ.ศ. 2445 (ร.ศ.121) ?️ สังกัด: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ อ้างอิง: rpca.ac.th — History (ทางการ); Wikipedia โรงเรียนนายร้อยตำรวจ; thairath.co.th — 117 ปี วันสถาปนาโรงเรียนนายร้อยตำรวจ

เปรียบเทียบ 2 สถาบัน

มิติ โรงเรียนเตรียมทหาร โรงเรียนนายร้อยตำรวจ ก่อตั้งครั้งแรก พ.ศ. 2501 พ.ศ. 2444 ณ มณฑลนครราชสีมา วันสถาปนา (ทางการ) 27 มกราคม พ.ศ. 2501 19 เมษายน พ.ศ. 2445 (ร.ศ.121) * ถือตามวันที่ ร.5 ทรงลงพระปรมาภิไธยอนุมัติ ผู้ริเริ่ม จอมพลถนอม กิตติขจร พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.5 เหตุผลที่ก่อตั้ง ประหยัดงบประมาณ + สร้างความสามัคคีข้ามเหล่าทัพ ขาดแคลนนายตำรวจสัญญาบัตร + ขยายกรมตำรวจภูธร ที่ตั้งปัจจุบัน อ.บ้านนา จ.นครนายก อ.สามพราน จ.นครปฐม สังกัด สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หลักสูตร 2 ปี (มัธยมตอนปลาย) 4 ปี (ระดับปริญญาตรี)

? สรุป: สองสถาบันที่มีรากฐานต่างกัน แต่เป้าหมายเดียวกัน

โรงเรียนนายร้อยตำรวจ มีประวัติยาวนานกว่า 120 ปี เกิดจากพระราชดำริของรัชกาลที่ 5 ในยุคที่ไทยกำลังปฏิรูประบบราชการครั้งใหญ่ และเดินทางผ่านการย้ายที่ตั้งมาแล้ว 7 สมัย กว่าจะมาลงหลักปักฐานที่สามพรานในปัจจุบัน โรงเรียนเตรียมทหาร อายุน้อยกว่า แต่เกิดจากวิสัยทัศน์ในการรวมผู้ที่จะไปศึกษาต่อในโรงเรียนเหล่าทัพและโรงเรียนนายร้อยตำรวจไว้ในหลักสูตรเดียวกัน เพื่อให้นายทหารและนายตำรวจในอนาคตมีพื้นฐานร่วมกัน สร้างความเข้าใจและสามัคคีที่จะใช้ตลอดชีวิตการรับราชการ น้อง ๆ ที่กำลังฝันจะสวมเครื่องแบบและรับใช้ชาติ ขอให้ศึกษาประวัติที่มาของสถาบันที่ตัวเองใฝ่ฝัน เพราะรากเหง้าของสถาบันจะบอกว่า ที่นั่นสร้าง "คน" แบบไหน และมีค่านิยมอะไรซ่อนอยู่ในเครื่องแบบนั้น ?️ ? แหล่งอ้างอิงหลัก โรงเรียนเตรียมทหาร: 1. Wikipedia — โรงเรียนเตรียมทหาร: th.wikipedia.org/wiki/โรงเรียนเตรียมทหาร 2. komchadluek.net — "27 ม.ค. 2501 วันสถาปนาโรงเรียนเตรียมทหาร": komchadluek.net/today-in-history/412913 3. museumthailand.com — พิพิธภัณฑ์โรงเรียนเตรียมทหาร: museumthailand.com/th/museum/Museum-of-Armed-Forces-Academies-Preparatory-School 4. The States Times — "27 มกราคม 2501 วันสถาปนาโรงเรียนเตรียมทหาร": today.line.me/th/v3/article/2DnG0aB โรงเรียนนายร้อยตำรวจ: 5. rpca.ac.th — ประวัติโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (เว็บไซต์ทางการ): rpca.ac.th/?page_id=224 6. Wikipedia — โรงเรียนนายร้อยตำรวจ: th.wikipedia.org/wiki/โรงเรียนนายร้อยตำรวจ 7. thairath.co.th — "117 ปี วันสถาปนาและคืนสู่เหย้าโรงเรียนนายร้อยตำรวจ": thairath.co.th/news/local/bangkok/1257816 8. ตำรวจภูธรภาค 3 — ประวัติโรงเรียนนายร้อยตำรวจสมัยแรก: ppr3.go.th/aboutus/history * ข้อมูลในบทความนี้อ้างอิงจากแหล่งทางการและแหล่งรองที่น่าเชื่อถือ กรุณาตรวจสอบกับเว็บไซต์ทางการของแต่ละสถาบันโดยตรงสำหรับข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน