โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

เบราว์เซอร์ที่คุณใช้เป็นเวอร์ชันเก่าซึ่งไม่สามารถใช้บริการของเราได้ เราขอแนะนำให้อัพเดตเบราว์เซอร์เพื่อการใช้งานที่ดีที่สุด

ต่างประเทศ

การประท้วงครั้งใหญ่ของนักเรียนในฝรั่งเศสจะลุกลามกลายเป็นเหตุลุกฮือเหมือนในปี 1968 หรือไม่?

The Better

อัพเดต 11 ต.ค. เวลา 05.51 น. • เผยแพร่ 11 ต.ค. เวลา 05.13 น. • THE BETTER
จากบทความเรื่อง French student protests: comparisons with 1968 will only serve the political extremes

การประท้วงของนักเรียนนักศึกษาที่ลุกลามไปทั่วฝรั่งเศสในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมานี้ไม่ใช่เรื่องใหม่แต่อย่างใด นักวิเคราะห์ต่างชี้ให้เห็นถึงความคล้ายคลึงกับเหตุการณ์ในช่วงเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน ค.ศ. 1968 ซึ่งเป็นช่วงที่การประท้วงทวีความรุนแรงถึงขีดสุด โดยมีนักเรียนนักศึกษาและคนงานกว่า 10 ล้านคนออกมารวมตัวกันตามท้องถนน

ทั้งในอดีตและปัจจุบัน ต่างมีเหตุผลอันชอบธรรมรองรับการประท้วง ความวุ่นวายในครั้งนั้นเริ่มต้นขึ้นที่วิทยาเขตนาแตร์ (Nanterre) ของมหาวิทยาลัยปารีส ซึ่งตั้งอยู่ห่างไกลจากใจกลางเมืองและขาดความพร้อมในการรองรับบรรทัดฐานทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปในยุคทศวรรษ 1960 โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กฎระเบียบที่ห้ามไม่ให้นักศึกษาชายและหญิงเข้าไปในหอพักของอีกฝ่ายหนึ่งได้กลายเป็นชนวนเหตุของการประท้วงในระยะแรก ก่อนจะลุกลามขยายวงกว้างเข้าสู่ใจกลางกรุงปารีสและพื้นที่อื่นๆ

สถานการณ์ในปัจจุบันมีความคล้ายคลึงกับเหตุการณ์ในอดีตอย่างเห็นได้ชัด สิ่งที่เริ่มต้นขึ้นในเดือนกันยายนจากการประท้วงเรื่องสภาพอาคารเรียนที่ทรุดโทรมในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย (lycée) แถบชานเมืองปารีส (ครั้งนี้เกิดขึ้นที่ย่านแซ็ง-เดอนี หรือ Saint-Denis) ได้บานปลายกลายเป็นการประท้วงในวงกว้างเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่และปัญหาต่างๆ ที่เยาวชนฝรั่งเศสกำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้

นอกเหนือจากปัญหาเรื่องจำนวนวันที่การเรียนการสอนต้องหยุดชะงักไปเป็นจำนวนมากในพื้นที่ด้อยโอกาสแล้ว นักเรียนยังร้องเรียนเกี่ยวกับสภาพอาคารเรียนที่ไม่มีระบบป้องกันความหนาวเย็นอย่างเหมาะสม รวมถึงความซับซ้อนยุ่งยากของระบบแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ใช้สำหรับการสมัครเข้าศึกษาต่อหรือฝึกอบรมวิชาชีพหลังจากจบการศึกษาระดับมัธยม

ย้อนกลับไปในปี 1968 รัฐบาลของประธานาธิบดีชาร์ลส์ เดอ โกล (Charles de Gaulle) ต้องเผชิญกับแรงกดดันอย่างหนัก เดอ โกล ถึงกับเชื่อมั่นว่าตนกำลังจะสูญเสียการควบคุมสถานการณ์ จนต้องเดินทางไปเยอรมนีเพื่อพบปะกับตัวแทนของกองทัพฝรั่งเศส ซึ่งเตรียมพร้อมที่จะ "บุก" เข้ามาในฝรั่งเศสเพื่อปกป้องตัวเขาหากมีความจำเป็น

แม้ว่าฌอร์จ ปอมปิดู (Georges Pompidou) นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นจะพยายามอย่างเต็มที่เพื่อคลี่คลายสถานการณ์ แต่การใช้กำลังของตำรวจต่อนักเรียนนักศึกษา รวมถึงกลุ่มคนงานนับล้านที่ผละงานประท้วงในเวลาต่อมา ก็เป็นไปอย่างรุนแรงและป่าเถื่อน เช่นเดียวกับในปัจจุบันที่ตำรวจทั่วฝรั่งเศสถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าใช้มาตรการที่รุนแรงเกินกว่าเหตุ ซึ่งรวมถึงการยิงแก๊สน้ำตาเข้าใส่กลุ่มผู้ประท้วงโดยตรง ทั้งนี้ มีการสั่งห้ามใช้ระเบิดแสง (stun grenades) หลังจากมีรายงานว่าเยาวชนวัย 15 ปีรายหนึ่งสูญเสียมือไปจากการหยิบระเบิดชนิดดังกล่าวขึ้นมาในระหว่างการประท้วง

เซบาสตียง เลอคอร์นู (Sébastian Lecornu) นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศสที่กำลังเผชิญกับแรงกดดันอย่างหนัก ได้กล่าวว่าเขาเชื่อว่านักศึกษาและเยาวชนมีความกังวลอย่างแท้จริง พร้อมทั้งปกป้องการตอบสนองของตำรวจ

การก่อจลาจลและการกบฏไม่ใช่เรื่องใหม่ในฝรั่งเศส มีประวัติศาสตร์อันยาวนานของการออกมาประท้วงบนท้องถนน ย้อนกลับไปถึงการปฏิวัติปี 1789 ผ่านการปฏิวัติและการกบฏต่างๆ ในปี 1830, 1848, 1871 และ 1944 รวมถึงอีกหลายครั้ง

ไม่มีประธานาธิบดีคนใดในสาธารณรัฐที่ห้า (Fifth Republic หมายถึงระบอบสาธารณรัฐที่สถาปนาขึ้นเป็นครั้งที่ 5 ในฝรั่งเศส) ที่หลีกเลี่ยงการประท้วงรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งได้ในระหว่างดำรงตำแหน่ง แต่สิ่งที่ทำให้การประท้วงครั้งนี้น่าสนใจคือวิธีที่นักการเมืองพยายามใช้ประโยชน์จากเหตุการณ์ต่างๆ

ในเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน ปี 1968 พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศส (พรรคคอมมิวนิสต์ฝรั่งเศส ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นพรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดภายใต้สาธารณรัฐที่สี่) ประณามนักศึกษาว่าเป็นชนชั้นนายทุนและไม่ทันได้ตระหนักถึงศักยภาพของการประท้วง

ฝ่ายซ้ายจัดหวนคืนสู่จิตวิญญาณแห่งปี 1968
ในทางตรงกันข้าม ฌอง-ลุค เมลองชง (Jean-Luc Mélenchon) แห่งพรรค La France Insoumise (LFI) ซึ่งเป็นกลุ่มการเมืองฝ่ายซ้ายจัดเช่นกัน ได้ออกมาเคลื่อนไหวตอบสนองอย่างรวดเร็ว บรรดาผู้แทนของพรรค LFI ได้เข้าร่วมการประท้วงบนท้องถนน และในบางกรณีก็ได้เข้าไปยืนคั่นกลางระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจกับกลุ่มนักศึกษา เมลองชงซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อ (และเคยใช้เทคโนโลยีโฮโลแกรมเพื่อปรากฏตัวในหลายสถานที่พร้อมกันมาแล้ว) ได้ใช้ประโยชน์จากสื่อสังคมออนไลน์อย่างเต็มที่เพื่อสร้างฐานเสียงในกลุ่มคนหนุ่มสาว

ภาพและสื่อต่างๆ ที่จัดทำขึ้นโดยพรรค LFI รวมถึงโดยตัวผู้ประท้วงเอง ต่างสะท้อนให้เห็นถึงจิตวิญญาณของการเคลื่อนไหวเมื่อเดือนพฤษภาคมและมิถุนายนปี 1968 มีนักศึกษาคนหนึ่งปรากฏในภาพถ่ายพร้อมป้ายข้อความที่ระบุว่า คนรุ่น "6-7" (ซึ่งล้อไปกับมีมยอดนิยม) กำลังจะ "ทำซ้ำ" เหตุการณ์เดือนพฤษภาคม 1968 อีกครั้ง

ความโหยหาการประท้วงในอดีตนี้กลับเป็นประโยชน์ต่อฝ่ายซ้ายจัดมากกว่าฝ่ายกลางทางการเมือง ที่จริงแล้ว เอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีที่ได้รับความนิยมต่ำที่สุดในสาธารณรัฐที่ห้าในปัจจุบัน กำลังเผชิญกับภาวะชะงักงันทางการเมืองในรัฐสภา ซึ่งเกิดจากการตัดสินใจที่ผิดพลาดของเขาเองในการจัดการเลือกตั้งในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม 2024

ส่วนผู้ที่เกี่ยวข้องกับมาครงและฝ่ายกลาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้สมัครสองคนที่น่าจะได้รับเลือกเป็นตัวแทนของฝ่ายกลางทางการเมืองของฝรั่งเศส คือ กาเบรียล อัตตาล และ เอ็ดวาร์ด ฟิลิปป์ ดูเหมือนจะไม่เข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของการประท้วง เนื่องจากทั้งสองเคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีภายใต้มาครง ผู้ประท้วงจึงมองว่าพวกเขามีส่วนทำให้มาตรฐานการศึกษาในโรงเรียนของฝรั่งเศสตกต่ำลง

ความโหยหาอดีตของกลุ่มขวาจัด
อย่างไรก็ตาม ความโหยหาอดีตไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในกลุ่มซ้ายจัดเท่านั้น การประท้วงครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่พรรค Rassemblement National (RN) ซึ่งเป็นพรรคขวาจัด และมารีน เลอ แปน (Marine Le Pen) ผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีของพรรค ยังคงตั้งคำถามต่อมุมมองทางประวัติศาสตร์ของฝรั่งเศสที่เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไป

เลอ แปนมีแนวทางที่ดึงดูดใจคนหนุ่มสาวผ่านนโยบายเศรษฐกิจแบบปกป้องทางการค้า (protectionism) แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อจำกัดอำนาจของสหภาพยุโรปในการกำหนดทิศทางเศรษฐกิจของฝรั่งเศส และเธอมักจะโต้แย้งแนวคิดที่ว่ารัฐบาลฝรั่งเศสต้องรับผิดชอบต่อเหตุการณ์เลวร้ายที่เกิดขึ้นในช่วงสงครามประกาศเอกราชของแอลจีเรียและสงครามโลกครั้งที่สอง

การออกฉายภาพยนตร์เรื่อง A Man of His Time เมื่อเร็วๆ นี้ ซึ่งถ่ายทอดประสบการณ์ของชาย "ธรรมดา" คนหนึ่งภายใต้การปกครองของรัฐบาลวิชี (Vichy government) ได้จุดประเด็นถกเถียงเรื่องนี้ขึ้นมาใหม่อีกครั้งก่อนที่จะมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปีหน้า ช่วงเวลา 4 ปีภายใต้การปกครองของรัฐบาลวิชีในระหว่างที่ฝรั่งเศสถูกยึดครองยังคงเป็นประเด็นที่สร้างความสะเทือนใจและชวนให้อึดอัดใจแก่ชาวฝรั่งเศส เนื่องจากมีชาวยิวจำนวน 76,000 คนถูกเนรเทศไปสู่ความตายโดยมีรัฐบาลวิชีเป็นผู้บงการ

ที่สำคัญคือ การหันกลับมาทบทวนอดีตในลักษณะนี้สามารถดึงดูดใจกลุ่มคนหนุ่มสาวที่ไม่น่าจะออกไปร่วมเดินขบวนประท้วงบนท้องถนนไปพร้อมกับเมลองชง (Mélenchon) และกลุ่มการเมืองฝ่ายซ้ายจัดได้ แนวทางของเลอ แปนนั้นสามารถโน้มน้าวใจคนหนุ่มสาวที่ไม่เห็นด้วยกับกระแสโว๊ค (Wokeism หรือการตื่นรู้เรื่องความเท่าเทียมทางเพศและเชื้อชาติ) ได้เป็นอย่างดี และเธอยังคงได้รับคะแนนนิยมในระดับสูงจากกลุ่มคนอายุ 18-24 ปีอย่างต่อเนื่อง

คงต้องรอดูกันต่อไปว่า มาครงและรัฐบาลของเขาจะสามารถดำเนินการเพื่อตอบสนองต่อข้อกังวลของคนหนุ่มสาวได้มากน้อยเพียงใดในช่วงเวลาต่อจากนี้ หากทำไม่ได้ เขาและพรรคเรอเนสซองส์ (Renaissance) รวมถึงกลุ่มการเมืองสายกลางอื่นๆ ก็มีความเสี่ยงสูงที่จะพ่ายแพ้ในการต่อสู้ทางการเมืองเมื่อถึงเวลาเลือกตั้งของฝรั่งเศสในเดือนเมษายนและพฤษภาคม ปี 2027

บทความโดย เดวิด ลีส์ (David Lees) อาจารย์อาวุโสสาขาฝรั่งเศสศึกษา มหาวิทยาลัยวอร์วิก เผยแพร่ใน The Conversation ภายใต้ลิขสิทธิ์ Creative Commons licence

Photo - นักเรียนและนักศึกษาหลายพันคนร่วมชุมนุมประท้วงในเมืองน็องต์เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2026 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวประท้วงทั่วประเทศเพื่อเรียกร้องให้มีการปรับปรุงสภาพแวดล้อมและเงื่อนไขในการเรียนการสอน (Photo by LOIC VENANCE / AFP)

ดูข่าวต้นฉบับ

อ่านคอนเทนต์เพิ่มเติม คลิก!

ทันข่าว - ทันโลก

ยืนยันแล้ว โรเบิร์ต แพตทินสัน เป็น เจมส์ บอนด์ คนใหม่

TNN ช่อง16

จีนเผย ‘ตลาดแรงงาน’ ยังทรงตัว อัตราว่างงานเขตเมืองลดต่อเนื่องในเดือนตุลาคม

Xinhua

ญี่ปุ่นเร่งตรวจสอบ ‘ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ฟุกาคุ’ ถูกเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต

Xinhua
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...