ถอดปรัชญาชีวิตของ ‘ไช จื้อซง’ ผ่านงานประติมากรรมแห่งความสงบกับนิทรรศการครั้งแรกในไทย

ใครที่มีโอกาสได้ไปเยือนสยามพารากอนในช่วงนี้ หากเดินเล่นบริเวณชั้น M จะได้พบกับผลงานประติมากรรมที่เป็นภาพสะท้อนของธรรมชาติ ทั้งดอกกุหลาบ ผีเสื้อ นกยูง เสือไซบีเรียน กวาง ไปจนถึงปลามังกรทอง ซึ่งล้วนเป็นสัตว์และดอกไม้ที่มีความหมายสื่อถึงพลังบวก ทั้งในวัฒนธรรมจีนและความเชื่อสากล

นี่คือผลงานของ ไช จื้อซง (Cai Zhisong) ศิลปินประติมากรรมชาวจีนที่ยกผลงานมาจัดแสดงในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ผ่านผลงานสองชุดที่เขาเลือกมาจัดแสดง ได้แก่ Rose และ Homegarden รวมกันเป็นนิทรรศการชื่อว่า ‘Spring Light’

จากชื่อนิทรรศการ รวมถึงตัวชิ้นงานที่ได้แรงบันดาลใจโดยตรงจากธรรมชาติ ทำให้เราสัมผัสได้ถึงความสงบและเรียบง่ายในผลงานของ ไช จื้อซง จนอยากพูดคุยกับเขาถึงแรงบันดาลใจเบื้องหลัง รวมถึงกะเทาะตัวตนของผู้ชายคนนี้ว่า อะไรคือปรัชญาที่อยู่เบื้องหลังการสร้างสรรค์ผลงานของเขา

“เมื่อก่อนผมเป็นคนที่มีความโกรธ ความเกลียดอยู่ในหัวใจ รู้สึกแบบนั้นตลอด จนกระทั่งวันหนึ่งได้เจอกับคนที่มีลักษณะเหมือนกันกับผม พอได้เห็นคนคนนั้นก็เหมือนกระจกสะท้อนตัวตน ทำให้กลับมาคิดว่า ‘เฮ้ย เราเป็นคนแบบนั้นหรือเปล่า’

“ผมก็เลยเริ่มเปลี่ยนแปลงตัวเอง อยากตามหาความสงบ ซึ่งก็ได้รู้ว่าความสงบต้องมาจากจิตใจของเรา ถ้าจิตใจไม่สงบก็จะไม่พบความสงบหรอก แต่ถ้าได้เจอความสงบ ชีวิตก็จะมีความสุข”

เรื่องราวนี้คือจุดเริ่มต้นที่เปลี่ยน ไช จื้อซง ให้เป็นศิลปินในปัจจุบัน เขาเล่าว่า ในอดีตเคยขับเคลื่อนบางผลงานผ่านความเจ็บปวดในใจตัวเอง แต่หลังจากเริ่มตามหาความสงบในจิตใจ ก็ทำให้เขาหันกลับมาตั้งคำถามถึงจุดเริ่มต้นของแรงบันดาลใจที่อยากใช้เป็นตัวตั้งต้นในการสร้างสรรค์งานศิลปะ

ทำไมเราต้องส่งต่อความเจ็บปวดไปสู่สายตาผู้อื่น? ทำไมไม่ส่งมอบสิ่งที่ดีงามและเป็นมงคลแทน? นี่คือคำถามที่ ไช จื้อซง ตั้งกับตัวเอง หลังจากนั้นเขาจึงเริ่มสร้างสรรค์ผลงานที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความสงบและพลังงานบวก

“หลังจากทำผลงานด้วยวิธีคิดแบบใหม่ไปสักพัก ผมกลับมาสำรวจตัวเองและพบว่า ผมไม่มีความโกรธหรือความเกลียดชังในใจอีกแล้ว ผมได้พบกับความสงบและความสุข

ผลงานทั้งสองชุดของศิลปินที่นำมาจัดแสดงถึงเมืองไทยในครั้งนี้ ทั้ง Rose และ Homegarden จึงเป็นภาพสะท้อนปรัชญาการใช้ชีวิตของเขาที่อยากส่งต่อให้กับทุกคนที่ได้เข้ามาชมงาน

สำหรับ Rose คือชุดผลงานดอกกุหลาบหลากหลายสีสัน งานประติมากรรมชุดนี้เป็นภาพสะท้อน “ความรัก” ที่ศิลปินอยากแสดงออกไป โดยสีสันที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น แดง ชมพู ส้ม หรือม่วง สื่อถึงความรักในหลากหลายรูปแบบและหลากหลายอารมณ์ที่แปรเปลี่ยนไปของศิลปิน

ขณะที่ผลงานอีกชุดอย่าง Homegarden มาจากแรงบันดาลใจที่ศิลปินต้องการสื่อสารผ่านมุมมองของเขาว่า การพัฒนาของโลกควรเดินหน้าไปพร้อมกับการรักษาธรรมชาติ พร้อมทั้งตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสรรพสัตว์ที่โลกยุคใหม่กำลังหลงลืม

นอกจากนี้ การเลือกสัตว์มาใช้ในงานชุด Homegarden ของ ไช จื้อซง ยังเต็มไปด้วยความหมายที่น่าสนใจไม่แพ้กัน

เริ่มต้นจากนกยูงที่กำลังยืนอยู่บนต้นบ๊วย สะท้อนผ่านความเชื่อโบราณของชาวจีนที่ว่า นกยูงเป็นสัตว์ที่สามารถกินพืชมีพิษได้ โดยแทนที่มันจะตาย กลับนำพิษนั้นมาสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น

ศิลปินหยิบยกคุณสมบัตินี้มาเป็นภาพแทนของมนุษย์ที่ชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์และปัญหา แต่อยากให้ทุกคนเป็นเหมือนนกยูง คือเปลี่ยนพิษร้ายที่เข้ามาหาให้กลายเป็นพลังที่ทำให้ตัวเราแข็งแกร่งยิ่งขึ้น

เช่นเดียวกัน ต้นบ๊วยหรือต้นดอกเหมย คือต้นไม้ที่สามารถผลิดอกบานได้แม้ในฤดูหนาวที่โหดร้าย สะท้อนถึงการยืนหยัดอย่างสง่างามท่ามกลางช่วงเวลาที่ยากลำบาก

รวมถึงผลงานเสือไซบีเรีย ซึ่งเป็นผลงานชิ้นเอกที่ศิลปินชอบที่สุดในนิทรรศการครั้งนี้ เนื่องจากใช้เวลาสร้างสรรค์ยาวนานกว่า 6 เดือน โดยเขาต้องการตั้งคำถามผ่านเสือตัวนี้ว่า

“ผมมองว่าจิตใจคนเป็นแบบนี้ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา บางครั้งก็เป็นเสือ บางครั้งก็เป็นดอกไม้ และในเวลาที่เจ็บปวด ทำไมถึงไม่ให้ความดุร้ายของเสือ มากลืนกินความเจ็บปวดของเราเข้าไป?”

นอกจากนี้ยังมีผลงานประติมากรรมผีเสื้อที่สะท้อนถึงวงจรชีวิตอันแปรเปลี่ยนจากความอ่อนแอสู่ช่วงเวลาที่เติบใหญ่และโบยบินอย่างสวยงาม รวมถึงปลามังกรทองตัวแทนของความสามารถ ความร่ำรวย และความเป็นสิริมงคล ซึ่งมาในรูปแบบแพ็คคู่ 2 ตัว เพราะศิลปินต้องการสื่อถึงความร่ำรวยแบบสองเท่านั่นเอง

อีกหนึ่งสิ่งที่มีความสำคัญในการแสดงผลงานครั้งนี้คือ ‘สเตนเลส’ ซึ่งเป็นวัสดุหลักของศิลปิน โดย ไช จื้อซง เปิดเผยว่า เขาเลือกใช้สเตนเลสเพราะสามารถแสดงสีสันได้หลากหลาย สะท้อนแสงได้ดี ทั้งยังมีความแข็งแรงทนทาน

แม้ว่าผลงานของ ไช จื้อซง จะเต็มไปด้วยความหมายที่หลากหลาย แต่สุดท้ายแล้วเขาก็เหมือนกับศิลปินหลายคนที่อยากให้ทุกคนที่ได้ชมงาน ร่วมค้นหาความหมายที่มีพลังต่อจิตใจด้วยตัวเอง

“สำหรับผมศิลปะไม่มีถูกไม่มีผิด มนุษย์ก็เหมือนกับศิลปะและทุกๆ อย่าง ที่ต้องมีการเปลี่ยนแปลง มีการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ และมีพัฒนาการของตัวเอง”

“มนุษย์แบบเราๆ ชอบแบ่งแยกว่าอันไหนถูกอันไหนผิด จริงๆ แล้วปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ว่าอะไรถูกหรือผิด แต่อยู่ที่การไปแบ่งแยกมันมากกว่า” ไช จื้อซง สรุปปรัชญาของเขาทิ้งท้ายไว้อย่างน่าสนใจ

ใครที่อยากชมผลงานประติมากรรมของศิลปินคนนี้ สามารถเดินทางไปรับชมได้ที่สยามพารากอน บริเวณชั้น M ตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 10 มิถุนายน 2569 เข้าชมฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย และสามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://www.facebook.com/siamparagonshopping / https://www.instagram.com/siamparagonshopping/