ทรัมป์แฉโมดีของดเก็บภาษีสหรัฐฯแลกลดภาษี แม้หน้ากล้องจับมือจีน-รัสเซีย

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ เปิดเผยเมื่อวันจันทร์ว่า อินเดียได้ยื่นข้อเสนอให้ตัดภาษีนำเข้าสินค้าสหรัฐฯ ลงเหลือศูนย์ หลังจากสหรัฐฯ เพิ่งบังคับใช้มาตรการจัดเก็บภาษีใหม่สูงถึง 50% ต่อสินค้านำเข้าจากอินเดียเมื่อสัปดาห์ก่อน เพื่อเป็นการลงโทษที่อินเดียยังคงซื้อน้ำมันจากรัสเซีย คำประกาศดังกล่าวมีขึ้นในเวลาเดียวกับที่นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ปรากฏตัวในจีนพร้อมวลาดิมีร์ ปูติน และสี จิ้นผิง ในภาพที่สื่อถึงความสมานฉันท์ท่ามกลางแรงกดดันจากสหรัฐฯ

ทรัมป์เขียนบนแพลตฟอร์ม Truth Social ของเขาว่า ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสหรัฐฯ และอินเดียเป็น “ด้านเดียว” มายาวนาน พร้อมเสริมว่า “ตอนนี้พวกเขาได้เสนอที่จะลดภาษีลงเหลือศูนย์ แต่ก็สายไปแล้ว พวกเขาควรทำเช่นนี้เมื่อหลายปีก่อน” อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่าข้อเสนอนี้ถูกยื่นเมื่อใด และทำเนียบขาวมีแผนจะกลับมาเปิดเจรจาการค้ากับอินเดียอีกครั้งหรือไม่ สถานเอกอัครราชทูตอินเดียในกรุงวอชิงตันไม่ได้ตอบสนองต่อคำกล่าวนี้ ขณะที่ทำเนียบขาวและกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ก็ยังปฏิเสธให้ความเห็นทันที

มาตรการภาษีรอบใหม่ของสหรัฐฯ เพิ่มอัตราจาก 25% เป็น 50% ครอบคลุมมากกว่า 55% ของสินค้าที่อินเดียส่งออกไปยังตลาดสหรัฐฯ ซึ่งเป็นตลาดใหญ่ที่สุดของนิวเดลี มาตรการนี้ส่งผลกระทบหนักต่ออุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้น เช่น สิ่งทอและอัญมณี แต่เว้นอิเล็กทรอนิกส์และเภสัชภัณฑ์ ทำให้โรงงานผลิตใหม่ขนาดใหญ่ของแอปเปิลในอินเดียยังไม่ถูกกระทบโดยตรง การขึ้นภาษีครั้งนี้สร้างความตื่นตระหนกในหมู่เจ้าหน้าที่อินเดีย เนื่องจากเกิดขึ้นหลังการเจรจาการค้าระหว่างสองประเทศดำเนินมาหลายเดือนโดยไร้ผล

ความพยายามทางการค้าและ “เส้นแดง” ของอินเดีย

อินเดียเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ที่ได้เปิดโต๊ะเจรจากับรัฐบาลทรัมป์หลังทรัมป์ประกาศอัตราภาษีตอบโต้รายประเทศในเดือนเมษายน แต่ความคืบหน้าติดขัดจากโครงสร้างภาษีสูงและนโยบายกีดกัน โดยเฉพาะในภาคเกษตรและนมที่ถือเป็น “เส้นแดง” ซึ่งอินเดียยืนยันจะไม่ยอมเปิดตลาด รายงานของบลูมเบิร์กก่อนหน้านี้ระบุว่า อินเดียเคยแสดงความเต็มใจที่จะลดภาษีนำเข้าลงศูนย์สำหรับสินค้าบางประเภท เช่น ชิ้นส่วนยานยนต์และยา แต่ยังคงปกป้องภาคเกษตรและนมอย่างแข็งขัน

เพื่อลดแรงกดดันจากสหรัฐฯ อินเดียยังได้ปรับโครงสร้างภาษีเพื่อลดอัตรานำเข้าสำหรับสินค้าสหรัฐฯ ที่เป็นสัญลักษณ์ เช่น บูร์บองวิสกี้และมอเตอร์ไซค์หรูของฮาร์ลีย์-เดวิดสัน แต่ความพยายามเหล่านี้ไม่เพียงพอที่จะเปลี่ยนท่าทีของทรัมป์ ซึ่งมองว่าการซื้อน้ำมันจากรัสเซียของอินเดียเท่ากับเป็นการช่วยจัดหาทุนให้ปูตินทำสงครามในยูเครน

คำกล่าวของทรัมป์เกิดขึ้นขณะที่โมดีเข้าร่วมการประชุมสุดยอดองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Cooperation Organisation: SCO) ในจีน ซึ่งมีผู้นำกว่า 20 ประเทศนอกกลุ่มตะวันตกเข้าร่วม และถือเป็นเวทีที่จีนผลักดันโดยได้รับแรงขับใหม่จากมาตรการกีดกันทั่วโลกของสหรัฐฯ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ใช้เวทีดังกล่าวเสนอวิสัยทัศน์การจัดระเบียบโลกด้านความมั่นคงและเศรษฐกิจใหม่ โดยให้ความสำคัญกับ “โลกใต้” (Global South) เพื่อท้าทายสหรัฐฯ โดยตรง

ภาพจากการประชุมถูกตีความว่าเป็นการส่งสัญญาณการรวมพลังตรงข้ามกับตะวันตก เมื่อโมดีและปูตินเดินจับมือกันอย่างยิ้มแย้มเข้าสบกับสี ก่อนทั้งสามจะยืนหัวเราะเคียงบ่าเคียงไหล่ รายล้อมด้วยล่ามและเจ้าหน้าที่ โมดียังประกาศต่อหน้าปูตินว่า อินเดียและรัสเซียมี “ความสัมพันธ์พิเศษ” และยืนยันความร่วมมือเหนียวแน่นกับมอสโก แม้จะเผชิญแรงกดดันจากวอชิงตันไม่หยุด

โมดียังใช้โอกาสนี้ฟื้นฟูความสัมพันธ์กับจีน โดยจัดการประชุมทวิภาคีกับสีที่เมืองเทียนจิน ซึ่งเป็นการพบกันครั้งแรกในรอบเจ็ดปี ทั้งสองฝ่ายยืนยันว่าจะเป็น “พันธมิตรด้านการพัฒนา ไม่ใช่คู่แข่ง” และหารือประเด็นต่าง ๆ ตั้งแต่ข้อพิพาทชายแดน การรื้อฟื้นเที่ยวบินตรง ไปจนถึงการขยายการค้า

อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ ทั้งกระทรวงการต่างประเทศอินเดีย ทำเนียบขาว กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ และสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ยังไม่ได้แสดงความเห็นต่อสถานการณ์และการพบปะระหว่างผู้นำทั้งสามในจีน