โรคไทรอยด์ ภัยเงียบใหม่ของวัยทำงาน เตือน สุขภาพดีก็เป็นได้รีบตรวจคัดกรองก่อนสาย
หากพูดถึงโรคยอดฮิตที่ทำร้ายคนวัยทำงานยุคนี้หลายคนอาจนึกถึง "ออฟฟิศซินโดรม" เป็นอย่างแรกแต่จริงๆยังมีอีกโรคหนึ่งที่เริ่มพบว่าคนรอบตัวเป็นกันเยอะมากขึ้นนั่นคือ"โรคไทรอยด์"โดยข้อมูลจากวารสารการแพทย์ Advances in Therapy ระบุว่ามีผู้ป่วยโรคไทรอยด์ทั่วโลกราว 200 ล้านคนและมากถึง 60% ไม่รู้ว่าตัวเองเป็นโรคนี้โดยเหตุผลหลักที่คนมักไม่รู้ตัวเพราะอาการเริ่มต้นคล้ายกับภาวะทั่วไปในชีวิตประจำวันเช่นนอนไม่หลับ ท้องเสีย หรืออ่อนเพลีย สะท้อนถึงการเป็น "ภัยเงียบ" ที่แม้แต่คนที่ดูแลตัวเองดีก็มีโอกาสเป็นได้ซ้ำแล้วหลายคนยังเข้าใจผิดว่าโรคนี้เกี่ยวกับ "น้ำหนักตัว" ที่ลดหรือเพิ่มเพียงอย่างเดียวทั้งที่จริงเป็นโรคที่ส่งผลต่อร่างกายหลายระบบและหากปล่อยไว้โดยไม่รักษาอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่อันตรายถึงชีวิต
พญ.ธนพร พุทธานุภาพ แพทย์อายุรศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อ และเมแทบอลิซึม รพ.วิมุตจะมาเล่าถึงความอันตรายของโรคไทรอยด์พร้อมแชร์สัญญาณเตือนที่หลายคนอาจมองข้ามและแนวทางการรักษาที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตปกติได้อีกครั้ง
รู้จัก "โรคไทรอยด์" ภัยร้ายที่บังคับให้ระบบร่างกายทำงานไม่สมดุล
ต่อมไทรอยด์เป็นต่อมไร้ท่อขนาดเล็กบริเวณลำคอมีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ที่ควบคุมการทำงานของร่างกายในแทบทุกระบบเช่นการเผาผลาญอุณหภูมิร่างกายการเต้นของหัวใจการย่อยอาหารการหายใจไปจนถึงระดับความตื่นตัวของสมองโรคไทรอยด์จึงหมายถึงการที่ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานไม่สมดุล
พญ.ธนพร พุทธานุภาพอธิบายว่า "โดยทั่วไปความผิดปกติของต่อมไทรอยด์แบ่งได้เป็น3 กลุ่มหลักได้แก่กลุ่มก้อนเนื้อไทรอยด์เช่นถุงน้ำหรือมะเร็งไทรอยด์กลุ่มการอักเสบและติดเชื้อและกลุ่มความผิดปกติของการผลิตฮอร์โมนที่พบบ่อยที่สุดและแบ่งเป็น2 แบบคือไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism)มักเกิดจากโรคเกรฟส์ (Graves' Disease) ที่กระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไปทำให้ระบบร่างกายทำงานหนักกว่าปกติอีกชนิดคือไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism)มักเกิดจากโรคฮาชิโมโต (Hashimoto's Thyroiditis) ที่ภูมิคุ้มกันค่อยๆทำลายเนื้อเยื่อต่อมไทรอยด์จนผลิตฮอร์โมนได้น้อยลงทำให้ระบบต่างๆทำงานช้าลงกว่าที่ควร"
เช็กสัญญาณ“โรคไทรอยด์” ที่ต้องพบแพทย์ก่อนอันตราย
โรคไทรอยด์ในระยะเริ่มมักมีอาการทั่วไปที่คนวัยทำงานเป็นกันปกติเช่นท้องเสียก็อาจมาจากการกินอาหารที่ไม่สะอาดหรืออ่อนเพลียก็คิดว่าอาจมาจากการโหมงานหนักทำให้มองข้ามโรคไทรอยด์ไปอย่างไรก็ตามเราสามารถลองสังเกตความเสี่ยงเบื้องต้นได้โดยเช็กว่าช่วงนี้มีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องโดยไม่มีสาเหตุหรือไม่เริ่มจากไทรอยด์เป็นพิษที่มักมีอาการใจสั่นหัวใจเต้นเร็วน้ำหนักลดเหงื่อออกง่ายร้อนง่ายหงุดหงิดนอนไม่หลับและท้องเสียในทางกลับกันไทรอยด์ต่ำจะมีอาการหัวใจเต้นช้าอ่อนเพลียน้ำหนักขึ้นตัวบวมผิวแห้งหนาวง่ายซึมเศร้าง่วงมากและท้องผูกเรื้อรังโดยหากพบว่าตัวเองมีอาการเข้าข่าย2 ข้อขึ้นไปก็ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจคัดกรอง
พญ.ธนพร พุทธานุภาพ อธิบายเสริมว่า"ผู้ที่ป่วยเป็นโรคไทรอยด์ และไม่รักษาอาจนำไปสู่ภาวะฉุกเฉินไทรอยด์ ได้แก่ Thyroid Storm ในผู้ป่วยไทรอยด์เป็นพิษ ที่หัวใจจะเต้นเร็วมากจนน้ำท่วมปอด มีไข้ สับสน หรือตับอักเสบ และ Myxedema Coma ในผู้ป่วยไทรอยด์ต่ำ ที่ทำให้ซึม ไม่รู้สึกตัว หายใจช้า หัวใจเต้นช้า และมีน้ำท่วมเยื่อหุ้มหัวใจ ซึ่งทั้งสองภาวะต้องเข้ารับการรักษาทันที”
“โรคไทรอยด์” ตรวจไม่ยากหายได้เพียงรักษาต่อเนื่อง
การวินิจฉัยโรคไทรอยด์ในปัจจุบันสามารถทำได้ด้วยการเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งเป็นวิธีที่ง่ายและแม่นยำโดยถ้าคนไข้มีการรับประทานวิตามิน Biotin หรือยาบางชนิดควรแจ้งแพทย์ก่อนตรวจเพราะอาจทำให้ผลการตรวจคลาดเคลื่อนหากแพทย์สงสัยว่ามีก้อนที่ต่อมไทรอยด์อาจทำการอัลตราซาวด์เพิ่มเติมสำหรับแนวทางการรักษาจะแตกต่างกันตามชนิดของโรคใน "ไทรอยด์เป็นพิษ" ต้องรับประทานยาสร้างฮอร์โมนต่อเนื่องอย่างน้อย 18-24 เดือนขึ้นอยู่กับการตอบสนองต่อการรักษาซึ่งผู้ป่วยประมาณ 30-50% อาจต้องรับประทานระยะยาวหรือใช้วิธีอื่น เช่น การกลืนน้ำแร่ไอโอดีนหรือการผ่าตัดส่วน"ไทรอยด์ต่ำ" มักเป็นภาวะถาวรจะต้องรับประทานยาฮอร์โมนทดแทนตลอดชีวิตและเมื่อระดับฮอร์โมนกลับมาเป็นปกติแล้วอาการต่างๆก็จะดีขึ้นน้ำหนักจะปรับเข้าสู่สมดุลแต่หากต้องการลดน้ำหนักก็ต้องอาศัยการควบคุมอาหารและออกกำลังกายควบคู่กันไป
"แม้โรคไทรอยด์จะไม่สามารถป้องกันได้ 100% แต่การดูแลตัวเองด้วยการออกกำลังกายทำกิจกรรมผ่อนคลายความเครียด และกินอาหารที่มีไอโอดีนเพียงพอก็ช่วยลดความเสี่ยงได้ที่สำคัญคืออย่าลืมไปตรวจสุขภาพทุกปีโดยเฉพาะคนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือเริ่มมีอาการผิดปกติ เพราะถ้าตรวจพบไวก็รักษาได้ทันท่วงทีดีกว่ารักษาในวันที่สายเกินไป" พญ.ธนพร พุทธานุภาพ กล่าวทิ้งท้าย
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- 5 พฤติกรรมควรเลี่ยง! หากไม่อยากเสี่ยงเป็น "โรคไทรอยด์" มีอะไรบ้าง?
- "โรคไทรอยด์-ไทรอยด์เป็นพิษ" ห้ามกินอะไร ควรเลี่ยงอาหารชนิดไหน เช็คเลย!
- "โรคไทรอยด์" เกิดจากอะไร? เปิดสาเหตุ อาการเป็นอย่างไร รู้ไวรักษาได้!
- จริงหรือไม่? 9 สัญญาณเตือนโรคไทรอยด์เป็นพิษ
- "ไทรอยด์เป็นพิษ" เปิด 7 กลุ่มอาหารช่วยต้าน? หนึ่งในโรคประจำตัว "ซันนี่ ยูโฟร์"