Postpartum Blue คือ อาการที่พ่อก็เป็นได้

Motherhood.co.th เผยแพร่ 09 ธ.ค. 2562 เวลา 05.05 น. • Motherhood.co.th Blog
Postpartum Blue คือ อาการที่พ่อก็เป็นได้

Postpartum Blue คือ อาการที่พ่อก็เป็นได้

พวกเรารู้กันอยู่แล้วว่า Postpartum Blue คือ อาการซึมเศร้าหลังคลอด แต่เรามักจะคิดกันว่ามีแต่ฝ่ายแม่เท่านั้นที่จะได้รับผลกระทบจากอาการนี้ แต่ในความเป็นจริงอาการซึมเศร้าหลังคลอดสามารถเกิดกับฝ่ายพ่อได้เช่นกัน ซึ่งมีผู้ชายน้อยคนนักที่จะเข้าใจว่าตนเองเผชิญกับอะไรอยู่ หรือบางคนก็ไม่ยอมรับว่ามันกำลังเกิดขึ้นกับพวกเขา

เราอาจจะเคยได้ยินเกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของผู้เป็นแม่กันมามากมาย เพราะโอกาสที่ภาวะนี้จะเกิดกับคุณแม่คนใหม่นั้นมีมากถึง 1 ใน 9 ทีเดียว แต่เรารู้น้อยมากเกี่ยวกับอาการเดียวกันนี้ที่เกิดขึ้นในฝ่ายพ่อ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญรู้ในสาเหตุ อาการ รวมถึงการบำบัดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในผู้ชาย

หลายคนอาจยังไม่รู้ว่าคนเป็นพ่อก็มีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดเช่นกัน

ผู้ชายก็เกิดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดได้หรือ?

อาการซึมเศร้าหลังคลอดในพ่อมีจริงหรือ จากผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย อาการนี้เกิดขึ้นกับผู้ชายได้จริง รายงานในวารสารสมาคมการแพทย์อเมริกันพบว่าผู้ชายร้อยละ 10 ทั่วโลกแสดงให้เห็นว่ามีสัญญาณของภาวะนี้นับตั้งแต่ไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ของภรรยาจนถึงหกเดือนหลังจากลูกน้อยเกิด จำนวนดังกล่าวเพิ่มขึ้นเป็น 26 เปอร์เซ็นต์ในช่วงระยะเวลาสามถึงหกเดือนหลังจากการมาถึงของทารกน้อย

"นั่นเป็นอัตราการเกิดภาวะซึมเศร้าที่มากกว่าการเป็นซึมเศร้าแบบทั่วไปของผู้ชายถึงสองเท่า" นี่คือคำอธิบายจากดร.เจมส์ เอฟ พอลสัน ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาจาก Old Dominion University ในนอร์โฟล์ค รัฐเวอร์จิเนียร์ และผู้นำการวิจัยซึ่งเป็นการศีกษา 43 เรื่องราวจากกลุ่มพ่อตัวอย่างมากกว่า 28,000 คนจากทั่วโลก "ความจริงที่ว่ามีความคาดหวังสูงและบรรดาพ่อมือใหม่ต้องแบกรับมัน ทำให้เป็นปัญหาด้านสุขภาพจิตที่สำคัญอย่างหนึ่งที่แพทย์และผู้ให้บริการด้านสุขภาพจิตมองข้ามเป็นส่วนใหญ่"

สาเหตุขางภาวะซีมเศร้าหลังคลอดในผู้ชาย

งานวิจัยปี 2014 ในวารสาร Pediatrics พบว่าภาวะซึมเศร้าในพ่อมือใหม่เพิ่มขึ้น 68 เปอร์เซ็นต์ในช่วงชีวิต 5 ขวบปีแรกของลูกน้อย "ความจริงก็คือ หนึ่งในสี่ของพ่อมือใหม่ในอเมริกากำลังเผชิญภาวะนี้ ซึ่งหมายความว่ามีพ่อ 3,000 คนต่อวันเลยทีเดียวที่มีภาวะซึมเศร้า และมันก็ธรรมดามากที่พ่อจะต้องการความช่วยเหลือเพื่อปรับตัวในส่วนนี้" ดร.วิลล์ คอร์ทเนย์ ผู้แต่ง Dying to Be Men และผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ SadDaddy.com กล่าวไว้

ตามความรู้ดั้งเดิม เราถือกันว่าภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของแม่เกิดจากความผันผวนของฮอร์โมนเป็นส่วนใหญ่ และจากการศึกษาล่าสุดก็พบว่าฮอร์โมนของผู้ชายก็มีการขยับระดับในช่วงการตั้งครรภ์และหลังคลอดเช่นกัน แต่ด้วยเหตุผลใดก็ยังไม่เป็นที่ล่วงรู้ ระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนลดลง ขณะที่เอสโตรเจน โพรแลคติน และคอร์ติซอล กลับเพิ่มขึ้น ผู้ชายบางคนเกิดอาการคลื่นไส้และน้ำหนักขึ้น "นักชีววิทยาวิวัฒนาการสงสัยว่าความแปรปรวนของฮอร์โมนเป็นวิธีธรรมชาติในการทำให้แน่ใจว่าพ่อจะมีสายสัมพันธ์กับลูกน้อย" คอร์ทเนย์กล่าวเสริม

"ความผันผวนของฮอร์โมนเหล่านั้นจับคู่กับการเปลี่ยนแปลงทางประสาทวิทยาที่เกิดขึ้นในสมองอันเป็นผลมาจากการอดนอน สามารถที่จะสร้างพายุแห่งความซึมเศร้าหลังคลอดให้แก่ผู้ชาย" ดร.คอร์ทเนย์กล่าว

ตัวทำนายที่ดีที่สุดเกี่ยวกับความเสี่ยงของภาวะซึมเศร้าในผู้ชายคือภรรยาของเขามีความกดดันเช่นกันหรือไม่ "ครึ่งหนึ่งของผู้ชายทั้งหมดที่คู่ของเขามีอาการซึมเศร้าหลังคลอด ก็มีภาวะซึมเศร้าเหมือนกัน" ดร.คอร์ทเนย์กล่าวเสริม  "ภาวะซึมเศร้าในพ่อแม่สามารถส่งผลกระทบร้ายแรงต่อความสัมพันธ์ของพวกเขาและโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับลูก ๆ ของพวกเขา"

ฮอร์โมนของผู้ชายก็ผันผวนเช่นกันในช่วงเดียวกับผู้หญิง

สัญญาณอาการซึมเศร้าหลังคลอดในผู้ชาย

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดนั้นแตกต่างจากอาการ Daddy Blues ที่พ่อมือใหม่หลายคนสามารถสัมผัสได้ดร. คอร์ทเนย์กล่าว "ด้วยความเครียดแบบธรรมดาของ Daddy Blues ผู้ชายจะรู้สึกดีขึ้นได้หลังจากได้นอนพักเต็มที่ ออกไปที่ยิม หรือได้สังสรรค์กับเพื่อนสักพัก แต่กับภาวะซึมเศร้า การออกไปทำสิ่งเหล้านั้นจะไม่ได้ช่วยให้เขารู้สึกดีขึ้น อาการร้ายแรงกว่าและคงอยู่นานกว่า ถ้า 'ความเศร้า' คงอยู่นานเกิน 2-3 สัปดาห์ มันน่าจะเป็นภาวะซึมเศร้า และผู้ชายควรจะหาความช่วยเหลือจากมืออาชีพที่เชี่ยวชาญในการทำงานกับผู้ชายโดยตรง ภาวะซึมเศร้าที่ไม่ได้รับการเยียวยารังแต่จะหนักขึ้น"

นี่คืออาการซึมเศร้าหลังคลอดที่พบบ่อยในเพศชาย

  • ความโศกเศร้า ความหงุดหงิด ความปั่นป่วน และ/หรือความโกรธ
  • ความรู้สึกไร้ค่า
  • สูญเสียความสนใจในเรื่องเพศหรือกิจกรรมที่เคยทำให้พวกเขามีความสุข
  • มีส่วนร่วมในพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ใช้แอลกอฮอล์ ยาเสพติด การพนัน หรือนอกใจ
  • หายใจถี่
  • ใจสั่น

"ผู้ชายที่เริ่มทำงานอย่างกะทันหัน 60 ชั่วโมงต่อสัปดาห์อาจเป็นซึมเศร้า เนื่องจากการโหมทำงานเป็นวิธีที่ผู้ชายหลายคนรับมือกับความเครียด" ดร.คอร์ทเนย์กล่าวเพิ่มเติม

ภาวะซีมเศร้าของพ่อจะอยู่นานแค่ไหนนั้น ปกติแล้วจะคงอยู่ไม่กี่สัปดาห์ หากแต่สามารถเรื้อรังได้นับเดือนหากไม่ได้รับการเยียวยา และมันสามารถมีผลกระทบที่รุนแรงหากเราเพิกเฉย "แม้ว่าผลกระทบจากภาวะซึมเศร้าของพ่อที่มีต่อเด็กนั้นไม่ได้รับการบันทึกไว้เหมือนของแม่ แต่เรารู้ว่าพ่อที่เป็นโรคซึมเศร้ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเด็กน้อยลง และอาจนำไปสู่ความล่าช้าทางภาษาของเด็กได้เล็กน้อย อีกทั้งพฤติกรรมก่อกวน หรืออัตราที่สูงขึ้นของปัญหาทางสังคมและอารมณ์ในภายหลัง" ดร.พอลสันกล่าว

ตรวจสอบว่าคนใกล้ตัวของคุณมีสัญญาณของภาวะซึมเศร้าหลังคลอดหรือไม่

คู่ของคุณมีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของพ่อหรือไม่?

หากคนคิดว่าคู่ของคนหรือคนที่คุณห่วงใยมีภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในพ่อ ควรสนับสนุนให้เขาหาความช่วยเหลือเพื่อสุขภาพจิตที่ดีของพวกเขาเอง และเพื่อความสุขในระยะยาวของครอบครัว สังเกตอาการเหล่านี้และปรึกษาแพทย์หากคุณมีความกังวล

  • เขาหงุดหงิดง่ายหรือปั่นป่วนแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อนหรือไม่
  • เขาทำตัวเหินห่างจากคุณและทารกน้อยหรือไม่
  • เขาเล่นการพนัน ดื่มเหล้า ใช้ยาเสพติด หรือมีพฤติกรรมเสี่ยงอื่น ๆ หรือไม่
  • เขามีประวัติส่วนตัวหรือครอบครัวที่มีภาวะซึมเศร้า
  • เขาเศร้า มีน้ำตา หรือไม่สนใจทำในสิ่งที่เขาเคยสนุกกับมันไหม
  • เขาแสดงความคิดว่าเขารู้สึกไร้ค่าหรือความคิดที่จะฆ่าตัวตายไหม
  • เขาใช้เวลาที่ทำงานมากกว่าปกติหรือไม่
  • คุณกำลังทุกข์ทรมานจากภาวะซึมเศร้าหลังคลอดด้วยตัวคุณเองหรือเปล่า

การบำบัดภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในผู้ชาย

งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าการบำบัดด้วยการพูดคุยนั้นมีประสิทธิภาพในการรักษาโรคซึมเศร้าและสามารถใช้ร่วมกับยาได้ แต่ก็ยังมีการรักษามากมายที่มีตั้งแต่แบบดั้งเดิมไปจนถึงทางเลือก สิ่งสำคัญคือผู้ชายจะได้รับความช่วยเหลือโดยเฉพาะอย่างยิ่งจากผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตที่ได้รับใบอนุญาตและผู้ที่เชี่ยวชาญในการทำงานกับผู้ชาย

"พยายามต่อไปเรื่อย ๆ จนกว่าคุณจะพบว่าการรักษาสุขภาพจิตที่เหมาะกับคุณ" ดร.คริสตินา ฮิบเบิร์ต ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตหลังคลอดและผู้ก่อตั้งองค์กรไม่แสวงผลกำไร Arizona Postpartum Wellness Coalition กล่าว เธอสร้างดีวีดีจากคู่ที่มีภาวะซึมเศร้าหลังคลอด และบอกว่าเมื่อเธอนำเสนอมันในการประชุมปี 2547 เป็นครั้งแรกที่เธอจำได้ว่ามีการสนทนาเกี่ยวกับประสบการณ์ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของพ่อ และมันเป็นสิ่งสำคัญที่คู่รักทุกคู่รู้ข้อเท็จจริงสำคัญเกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของผู้ชาย

"สิ่งสำคัญที่ต้องจำไว้ก็คือผลเสียทั้งหมดของภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในพ่อนั้นหลีกเลี่ยงได้" ดร.คอร์ทเนย์กล่าว "แม้ว่าจะเป็นเรื่องที่ร้ายแรงมากและบางครั้งก็เป็นอันตรายถึงชีวิต ด้วยการบำบัดและการสนับสนุนที่เหมาะสม ผู้ชายก็จะฟื้นตัวได้เต็มที่ การขอความช่วยเหลือสามารถช่วยชีวิตเขาไว้ได้ รวมถึงชีวิตแต่งงานด้วย และถ้าพ่อไม่สามารถทำเพื่อตัวเองได้เขาควรได้รับความเชื่อเหลือเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของลูกเขา"

เสาะหาความช่วยเหลือ เพื่อตัวเองและชีวิตที่ดีของลูกน้อย

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของผู้ชายกลายเป็นความอัปยศ

สังคมเราออกแบบให้วัฒนธรรมของเพศชายต้องแสดงความอดทนและต่อสู้ทำในสิ่งที่ยาก ดร.คอร์ทเนย์ตั้งข้อสังเกต "เมื่อผู้ชายเริ่มรู้สึกวิตกกังวล ว่างเปล่า หรืออยู่นอกการควบคุม พวกเขาไม่เข้าใจตัวเอง และแน่นอนว่าพวกเขาจะไม่ขอความช่วยเหลือ" ในทางกลับกัน ผู้หญิงจะมีเครือข่ายสังคมและแบ่งปันเรื่องราวและเทคนิคระหว่างการตั้งครรภ์และชีวิตในฐานะแม่ สามีของพวกเขามักจะคิดว่าพวกเขารู้สึกเศร้าอยู่คนเดียวและกลัวที่จะรับบทบาทพ่อ

ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของพ่ออาจแพร่หลายมากขึ้นในขณะนี้ เพราะพ่อรุ่นใหม่นี้เริ่มรู้สึกถึงความเครียดทางจิตใจสังคมและเศรษฐกิจ เหมือนที่แม้บางคนมีประสบการณ์มายาวนาน แนวโน้มต่อการที่พ่ออยู่บ้านกับลูกในขณะที่แม่ออกไปทำงานกำลังเป็นที่แพร่หลายมากขึ้น เมื่อมีการทำงานของแม่มากขึ้น พ่อก็กำลังดูแลเด็กและงานบ้านที่เคยเป็นหน้าที่ของผู้หญิง พวกเขามีความเครียดมากมายและนอนน้อย ซึ่งสิ่งนี้พร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนสามารถนำไปสู่ภาวะซึมเศร้า ถึงแม้ว่าจะไม่ได้เป็นเช่นนั้นไปเสียทั้งหมด แต่ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของผู้ชายยังคงถูกบดบังจากคู่สมรส อาจเป็นเพราะผู้ชายหลายคนค่อนข้างจะปิดกั้นความรู้สึกของพวกเขามากกว่าที่จะพูดคุยเกี่ยวกับมัน

Motherhood หวังว่าความรู้ที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับอาการของภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในผู้ชายหรือพ่อนี้ จะทำหน้าที่เหมือนประตูที่เปิดไปสู่การสนทนาถึงปัญหานี้ในสังคมไทยอย่างจริงจังนะคะ หลังจากที่เราได้ตระหนักรู้ถึงภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของแม่กันมาได้พักใหญ่แล้ว ตอนนี้ก็ถึงเวลาแล้วค่ะที่เราจะยอมรับและมาช่วยกันแก้ปัญหาภาวะซึมเศร้าหลังคลอดของคนเป็นพ่อกันบ้าง

 

อ่านบทความสำหรับแม่และเด็กอื่นๆที่น่าสนใจได้ที่นี่ >> story.motherhood.co.th

มองหาสินค้าสำหรับแม่และเด็กในราคาสุดพิเศษได้เลยที่ >> Motherhood.co.th

ดูข่าวต้นฉบับ