ชัวร์ก่อนแชร์ : ไม่ควรดื่มนมตอนท้องว่าง จริงหรือ ?

บนสื่อสังคมออนไลน์มีการแชร์เตือนว่าไม่ควรดื่มนมตอนท้องว่าง เพราะจะกัดกระเพาะและทำให้ท้องอืดได้ ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ภกญ.ดร.พิมพิกา กาญจนดำเกิง ภาควิชาอาหารเคมี คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ที่มีการแชร์ว่า “ไม่ควรดื่มนมตอนท้องว่าง” มีบางส่วนจริงสำหรับคนที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร และเป็นผู้ที่มีปัญหาน้ำย่อยน้ำตาลในนม (น้ำตาลแล็กโทส) ไม่เพียงพอ แต่คนที่สุขภาพดีทั่วไปสามารถดื่มนมตอนท้องว่างได้

เมื่อนมลงไปอยู่ในท้องจะแปรสภาพเป็นกรดอ่อน ๆ และกัดกระเพาะอาหารได้ ?

เรื่องนี้ไม่จริง นมไม่สามารถกัดกระเพาะอาหารด้วยตัวของนมเอง

ตามหลักทางวิทยาศาสตร์ นมตามธรรมชาติมีความเป็นกรดอ่อน ๆ แต่ความเป็นกรดอ่อนของนมแทบจะไม่ต่างจากความเป็นกลางเลย เนื่องจากนมตามธรรมชาติจะมีองค์ประกอบเป็นเกลือของกรด โปรตีนในนม และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ด้วย ดังนั้น “นมไม่กัดกระเพาะ”

ถึงแม้ว่านมไม่กัดกระเพาะ แต่นมสามารถกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะได้ จึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงการดื่มนมในผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคกระเพาะอาหารอยู่

ไม่มีปัญหาโรคกระเพาะอาหาร สามารถดื่มนมตอนท้องว่างได้หรือไม่ ?

กลุ่มคนดังต่อไปนี้ สามารถดื่มนมได้ตามปกติ

1. ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร

2. ไม่มีปัญหาโรคกระเพาะอาหาร

3. ไม่มีภาวะพร่อง หรือขาดน้ำย่อยที่ย่อยน้ำตาลแล็กโทสในนม

มีหลายคนเข้าใจว่า “ดื่มนมตอนท้องว่าง” นมจะช่วยเคลือบกระเพาะอาหาร จริงหรือไม่ ?

ถ้าใช้คำว่า “เคลือบกระเพาะอาหาร” คือ “ไม่จริง”

เนื่องจากคำว่า เคลือบกระเพาะอาหาร หมายถึง การที่นมสามารถเข้าไปเคลือบเยื่อบุ หรือว่าแผลในกระเพาะอาหารได้

“นม” สามารถช่วยลดความเป็นกรดในกระเพาะได้ แต่ช่วยได้ระยะเวลาสั้น ๆ เท่านั้น

ดื่มนมตอนท้องว่างทำให้ท้องอืด จริงหรือไม่ ?

“จริง” ในผู้ที่มีปัญหาน้ำย่อยน้ำตาลแล็กโทสไม่เพียงพอ

ในประเทศไทย สามารถพบผู้ที่มีปัญหาน้ำย่อยน้ำตาลแล็กโทสไม่เพียงพอจำนวนมาก ทั้งคนที่มีอาการน้อยและมาก

คนที่มีปัญหาน้ำย่อยน้ำตาลมากและดื่มนมตอนท้องว่าง จะยิ่งทำให้เกิดอาการท้องอืดหรือท้องเสียได้

สำหรับคนที่มีอาการไม่มากและดื่มนมปริมาณไม่มากเช่นกัน ก็สามารถทนต่อน้ำตาลแล็กโทสและย่อยน้ำตาลแล็กโทสได้ปกติ จึงไม่ค่อยพบปัญหาท้องอืดหรือว่าท้องเสีย

นอกจากนม “น้ำเต้าหู้” หรือ “นมถั่วเหลือง” ก็ไม่ควรดื่มตอนท้องว่างด้วยเหตุผลเดียวกัน ?

กรณีของ “น้ำเต้าหู้” หรือ “นมถั่วเหลือง” ขึ้นกับร่างกายของแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน

ในน้ำเต้าหู้ (นมถั่วเหลือง) มีคาร์โบไฮเดรตที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ พบว่าคาร์โบไฮเดรตที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้ทำให้เกิดอาการ “ท้องอืด” หรือเกิดแก๊สในกระเพาะอาหารได้เหมือนกัน

เนื่องจากตัวคาร์โบไฮเดรตที่ร่างกายไม่สามารถย่อยได้เหล่านี้ สามารถถูกใช้โดยจุลินทรีย์ในลำไส้ แล้วสร้างเป็นแก๊สหรือกรดขึ้นในกระเพาะอาหารของเราได้

นม “เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย” ก็ต่อเมื่อ “มีอาหารประเภทแป้ง” รองรับอยู่ก่อนแล้ว ?

ข้อนี้มีส่วนจริง ถ้าดื่มนมตอนท้องว่าง การเคลื่อนที่ของนมซึ่งเป็นของเหลวจะเคลื่อนที่ไปอย่างรวดเร็ว ผ่านกระเพาะอาหารไปสู่ลำไส้อย่างรวดเร็ว ทำให้การย่อยและการดูดซึมสารอาหารในนมไม่สามารถทำได้อย่างเต็มที่

ดังนั้น ถ้ากินอาหารประเภทอื่นรองรับ โดยไม่จำกัดว่าเป็นอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตหรือแป้ง ซึ่งอาจจะดื่มนมร่วมกับซีเรียลหรือธัญพืช ให้มีปริมาณอาหารที่เป็นของแข็งร่วมกับนมที่เป็นของเหลว จะช่วยชะลอให้เกิดการย่อยและดูดซึมสารอาหารต่าง ๆ ในนมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

สรุปว่าเรื่อง “ไม่ควรดื่มนมตอนท้องว่างที่แชร์กัน” ไม่ควรแชร์ต่อ เนื่องจากมีส่วนเป็นความจริง มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ แต่ขึ้นกับร่างกายของแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน จึงทำให้การดื่มนมตอนท้องว่างส่งผลแตกต่างกัน

สัมภาษณ์โดย ณัฐี วัฒนกูล

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ : ไม่ควรดื่มนมตอนท้องว่าง จริงหรือ ?