ปืนใหญ่สุลต่านสงขลาที่ถูกฉุดลากไปถึงอยุธยา พม่า ตามด้วยอังกฤษ

ศิลปวัฒนธรรม อัพเดต 06 ส.ค. เวลา 05.04 น. • เผยแพร่ 06 ส.ค. เวลา 05.03 น.
jss_069_0m_scrivener_siamesebrasscannoninchelsealondon-3
ภาพเก่าปืนใหญ่จากสงขลาที่จัดแสดงอยู่ที่อังกฤษ (ไม่ทราบปีที่ถ่าย)

“ปืนทองเหลือง (สยาม)” [Brass Gun (Siamese)] เป็นปืนโบราณที่จัดแสดงอยู่ที่โรงพยาบาลรอยัลฮอสปิทอลเชลซี (Royal Hospital Chelsea) ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ซึ่งเป็นทั้งที่พักวัยเกษียณและสถานพยาบาลของทหารผ่านศึกกองทัพอังกฤษ

ปืนกระบอกนี้ตามประวัติที่ระบุไว้บนป้ายอธิบายหน้าที่ตั้งปืนระบุว่า เป็นปืนที่สร้างขึ้นเมื่อราวปี 1623 (พ.ศ. 2166) ในเมืองสงขลา ก่อนถูกกองทัพพม่ายึดได้จากกรุงศรีอยุธยาในช่วงสงครามเสียกรุงฯ ครั้งที่ 2 เมื่อปี 1767 (พ.ศ. 2310)

จากนั้นกองทัพอังกฤษก็ยึดต่อจากพม่าในสงครามพม่าครั้งที่ 3 เมื่อปี 1885-1887 (พ.ศ. 2428-2430)

ตัวกระบอกปืนมีอักษรจารึกเป็นภาษาอาหรับ มาเลย์ และพม่า ซึ่งมีการอ้างถึง สุลัยมาน ชาห์ ที่คำอธิบายภาษาอังกฤษระบุว่าเป็น “กษัตริย์ผู้พิชิต” (the victorious King)

ทั้งนี้ สุลัยมาน ชาห์ มีชีวิตร่วมสมัยกับยุคพระเจ้าปราสาททอง โดยมีตำแหน่งเป็นสุลต่านผู้ครองเมืองสงขลา ซึ่งสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงเชื่อว่าในอดีตคงไม่ใช่เมืองที่สำคัญอะไร พร้อมกล่าวถึงที่ฝังศพของสุลต่านเมืองสงขลา ที่พระองค์ทรงเรียกว่า “พระยาแขก” ว่า

“เมืองสงขลาบางทีจะเคยเป็นเมืองมาแต่โบราณกาล แต่ไม่มีอะไรเป็นสำคัญนอกจากชื่อกับที่ฝังศพพระยาแขกแห่งหนึ่ง ซึ่งชื่อว่า ‘มรหุ่ม’ แต่ทำเลท้องที่ดีในการค้าขายด้วยตั้งอยู่ปากน้ำเมืองพัทลุง ต้องอาศัยเมืองสงขลาเป็นที่ถ่ายลำ พวกจีนจึงมาตั้งค้าขายอยู่ที่เมืองสงขลา”

เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 23 พฤศจิกายน พ.ศ.2559

ดูข่าวต้นฉบับ