ราจะเห็นภาพยนตร์หลายเรื่อง ที่นำโรคหลายบุคลิกมานำเสนอ เช่น เรื่อง Identity และเรื่อง Split เป็นต้น แล้วรู้ไหมคะว่าโรคนี้มีจริง! แล้วโรคนี้เป็นอย่างไร น่ากลัวหรือไม่ แล้วมีวิธีรักษาหรือเปล่า จัน จะพาทุกคนเข้าไปรู้จักกับโรคนี้กันค่ะ
โรคหลายบุคลิกคืออะไร?
โรคนี้ เป็นโรคทางจิตเวชชนิดหนึ่ง หากเรียกตามชื่อทางการจะเรียกว่า โรคหลายอัตลักษณ์ (Dissociative Identity Disorder หรือ DID) อาการป่วยที่แท้จริงของโรคนี้ เป็นอัตลักษณ์ที่อยุ่ภายในตัวตนของคนๆ นั้น หากเป็นคนปกติ จะมีเพียงอัตลักษณ์เดียวเท่านั้น แต่สำหรับผู้ป่วยหลายบุคลิก จะมีมากกว่า 1 และมีความเกี่ยวข้องกับสติ ความจำ เอกลักษณ์ของตัวเอง และการรับรู้สิ่งแวดล้อมรอบตัว โดยผู้ที่ป่วยโรคนี้จะมีความผิดเพี้ยนทั้งหมดในส่วนที่จันยกมา ทำให้สติ ความคิด ความทรงจำ อารมณ์ ความรู้สึก การกระทำ และการยอมรับอัตลักษณ์ของตนเองแยกจากกัน หรือมีบุคลิกภาพแตกแยก เหมือนกับว่า มีหลายคนอยู่ในร่างเดียว
เราจะสังเกตยังไง ว่าเรามีอาการของโรคหลายบุคลิก?
กรณีของผู้ใหญ่
คนที่เข้าข่าวเป็นโรคหลายบุคลิก จะรู้สึกสับสน และมีบุคลิกภาพมากกว่า 2 แบบ ซึ่งแยกออกจากกันโดยสิ้นเชิง บางครั้งความทรงจำที่มีอยู่ขาดหายไป นั่นคือเริ่มสูญเสียความทรงจำ ถ้าต้องการข้อมูลจะใช้เวลานึกนานผิดปกติ ถ้าเคยหมดสติ เวลาตื่นขึ้นมาจำไม่ได้ว่าตัวเองมาอยู่ตรงนี้ได้อย่างไร และจะเริ่มมีนิสัยโกหกเพราะเชื่อว่าเรื่องนั้นคือเรื่องจริง ในบางครั้งมีสิ่งของอยู่ในครอบครอง โดยไม่รู้ว่าได้ของสิ่งนั้นมาได้อย่างไร นอกจากนี้ยังมีพฤติกรรมแปลกๆ อีกหลายอย่างที่ไม่ใช่ว่านั่นคือตัวตนของเรา
กรณีของเด็ก
หากเป็นเด็ก จะสามารถสังเกตอาการของพวกเขาเพิ่มเติมได้โดยดูว่า เขาตอบสนองต่อสิ่งรอบข้างหรือไม่ และเกิดความเครียดทางจิตใจ หรือปัญหาสุขภาพจิตไหม และหมั่นสังเกตว่าพฤติกรรม การเลือกกินอาหาร หรือกิจกรรมโปรด เปลี่ยนไปกะทันหันด้วยหรือเปล่า
แล้วสาเหตุเกิดจากอะไรได้บ้าง?
โรคนี้ยังไม่แน่ชัดกว่าเกิดจากอะไร แต่มีข้อสันนิษฐานว่า อาจะเป็น ปฏิกิริยาตอบสนองต่อเหตุการณ์สะเทือนขวัญ หรือบาดแผลทางใจร้ายแรงที่ผู้ป่วยประสบในวัยเด็ก ไม่ว่าจะเป็น เคยถูกทอดทิ้ง ถูกทำร้ายจิตใจ ถูกทำร้ายร่างกาย หรืออาจถูกล่วงละเมิดทางเพศมาก่อน เพราะเหตการณ์เหล่านี้ทำให้เกิดการกระทบกระเทือนจิตใจ บางคนจึงต้องปกป้องตัวเอง ด้วยการสร้างสภาวะ จิตสำนึกที่เปลี่ยนไป เพื่อแยกความทรงจำนั้นออกจากความทรงจำอื่นๆ
โรคหลายบุคลิก รักษาได้ไหม?
ต้องบอกว่าโรคนี้ยังไม่มีการรักษาเฉพาะสำหรับโรคหลายบุคลิก แต่ถ้าเข้ารับการบำบัด และรักษาด้วยการทำจิตบำบัด การสะกดจิต การรักษาเสริม เช่น ศิลปะบำบัด การเคลื่อนไหวบำบัด เป็นต้น
แล้วเราจะอยู่ร่วมกับคนที่เป็นโรคนี้ได้อย่างไร?
ก่อนอื่นเราต้องรับมืออย่างใจเย็นก่อน เพราะการคุยกับคนที่มีหลายบุคลิก แล้วอยู่ดีๆ เขาเปลี่ยนเป็นอีกบุกคลิกใหม่ เราต้องใจเย็นไม่ดุด่า หรือมองว่าเขาประหลาด อีกทั้งเราต้องหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ซึ่งอาจเป็น สถานที่ กลิ่น เสียง สัมผัส ช่วงเวลา เพราะสิ่งเหล่านี้สามารถกระตุ้นคนที่เป็นโรคนี้ได้ด้วยเช่นกัน สุดท้ายเราต้องใช้ชีวิตร่วมกับผู้ที่ป่วยโรคนี้ โดยเราก็ควรรักษาและดูแลตัวเองด้วย เพื่อให้มีสุขภาพจิตที่ดีเช่นกัน
สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นโรคนี้ยังอยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างอันตราย เพราะบางบุคลิกไม่สามารถควบคุมได้ เราต้องทำความเข้าใจ เพราะบางครั้งเสี่ยงถึงขั้นชีวิตได้เช่นกันค่ะ