การลงทุนอย่างยั่งยืน (Sustainable Investment) คือ แนวคิดการลงทุนที่คํานึงถึงการดําเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และบรรษัทภิบาล (Environmental, Social and Governance: ESG) ควบคู่ไปกับการพิจารณาข้อมูลทางการเงินของธุรกิจ เพื่อสร้างผลตอบแทนในระยะยาว รวมทั้งส่งผลดีต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
การลงทุนอย่างยั่งยืนมีพัฒนาการมายาวนาน โดยมีรูปแบบหรือกลยุทธ์การลงทุนที่หลากหลาย เช่น การบริหารความเสี่ยงของพอร์ตโฟลิโอด้วยการคัดกรองปัจจัยเชิงลบ (Negative Screening) เช่น ไม่ลงทุนในธุรกิจที่อาจขัดต่อศีลธรรมจรรยาที่ดีของสังคม หรือการคัดกรองปัจจัยเชิงบวก (Positive Screening) เช่น เลือกลงทุนในธุรกิจที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม ส่งเสริมหลักศีลธรรมจรรยาหรือมีความโดดเด่นในการดำเนินงานด้าน ESG เป็นต้น
การลงทุนอย่างยั่งยืนเหมาะสำหรับนักลงทุนและนักวิเคราะห์ในการบริหารความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุนและสร้างโอกาสที่จะได้รับผลตอบแทนในระยะยาว เพราะประเด็น ESG เข้ามามีผลโดยตรงกับความอยู่รอดและความสามารถในการเติบโตของบริษัท
ในส่วนของบริษัทก็ต้องให้ความสําคัญกับ ESG ด้วยเหตุผลสนับสนุน เช่น
ผู้บริโภคยุคใหม่ใส่ใจเรื่องสุขภาพ ความปลอดภัย และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม หากบริษัทไม่ให้ความสำคัญอาจถูกต่อต้านหรือแบนสินค้าจากลูกค้าได้
การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพสามารถช่วยบริหารต้นทุนในการผลิตได้ ซึ่งวัตถุดิบและเชื้อเพลิงฟอสซิลอาจมีต้นทุนที่สูงขึ้นจากอัตราภาษีและความขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ
เพิ่มความสามารถในการแข่งขันและโอกาสขยายไปสู่ตลาดใหม่ ๆ ที่ให้ความสำคัญเรื่อง ESG ในปัจจุบันบางภูมิภาคใช้ประเด็น ESG มาเป็นข้อกีดกันทางการค้าระหว่างประเทศ ทำให้บริษัทเสียโอกาสในการแข่งขัน เช่น CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) ซึ่งเป็นมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป โดยกำหนดราคาสินค้าเพื่อป้องกันการนำเข้าสินค้าที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงเข้ามาใน EU ในสินค้า 5 กลุ่มแรกที่มีความเสี่ยงสูงต่อการรั่วไหลของคาร์บอนสูง ได้แก่ เหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ กระแสไฟฟ้า ปุ๋ย และอลูมิเนียม
ในการลงทุนอย่างยั่งยืนนั้น นักลงทุนและนักวิเคราะห์สามารถหาข้อมูล ESG ได้ทั้งข้อมูลจากบริษัทเองและข้อมูลจากแหล่งอื่น ๆ เช่น
ข้อมูลจากบริษัทเอง เช่น รายงานประจําปี (แบบ 56-1 One Report) รายงานความยั่งยืน (Sustainability Report) รายงานรายไตรมาส (Company Report) เว็บไซตข์องบริษัท ข่าวประกาศ (Press Release) ข้อมูลจากนักลงทุนสัมพันธ์ ข้อมูลจาก Opportunity Day(วันที่บริษัทจดทะเบียนใน SET และ mai พบกับนักลงทุน โดยผู้บริหารจากบริษัทต่าง ๆ จะมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับบริษัทด้วยตนเอง)
ข้อมูลจากแหล่งอื่น ๆ เช่น ข่าวที่เกี่ยวกับบริษัทจากเว็บไซต์ข่าวทั่วไป รายงานจากภาครัฐหรือหน่วยงาน NGO ข้อมูล ESG จากผู้ให้บริการข้อมูล (Data Providers) ข้อมูล ESG จากผู้ประเมิน (Raters)
ทั้งนี้ ในการใช้ข้อมูล ESGควรใช้ข้อมูลจากหลายแหล่งประกอบกันเพื่อให้มีมุมมองที่หลากหลาย เช่น ใช้ข้อมูลจากบริษัทร่วมกับข้อมูลจากแหล่งอื่น ๆ และควรใช้ข้อมูลจากแหล่งที่มีความน่าเชื่อถือหรือเป็นข้อมูลที่เปิดเผยต่อหน่วยงานกํากับดูแล เช่น แบบ 56-1 One Report รายงานของภาครัฐหรือหน่วยงาน NGOเป็นต้น
แนวทางการนํา ESG มาใช้ตัดสินใจลงทุน สามารถดำเนินการได้ดังนี้
1.วิเคราะห์ว่าบริษัทมี ESG Material Issues เรื่องใด โดยมีขั้นตอนดังนี้
รวบรวมและวิเคราะห์ประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
จัดลําดับประเด็นตามความสําคัญและผลกระทบ
เน้นที่ประเด็นที่มีความสําคัญและผลกระทบสูง
กำหนดตัวชี้วัดที่สะท้อนผลการดําเนินงานในแต่ละประเด็นสําคัญ
2.ประเมินว่าบริษัทจัดการประเด็นดังกล่าวได้ดีเพียงใด โดยเปรียบเทียบจากผลการดําเนินงานของบริษัทในอดีตและเปรียบเทียบกับคู่แข่งในอุตสาหกรรม
3.นำผลประเมินจากข้อ 2. มาใช้ตัดสินใจลงทุน โดย
นําผลจากการวิเคราะห์มา Forecast งบการเงิน และประเมินออกมาเป็นมูลค่าหุ้นที่เหมาะสม (Fair Value)
นําผลจากการวิเคราะห์มาประเมิน ESG Ratings ของบริษัท โดยกําหนดวิธีการและตัวชี้วัดในการให้คะแนนในแต่ละ ESG Material Issueแล้วประเมินผลการดําเนินงาน Material Issue ตาม ESG Rating Methodology ที่กําหนด จากนั้นประเมิน Rating แต่ละประเด็น E/S/G โดยให้นํ้าหนักตามความสําคัญของแต่ละประเด็น ท้ายที่สุดเปรียบเทียบ Rating กับคู่แข่ง เพื่อใช้ตัดสินใจลงทุน
ค้นหาข้อมูล ESG Ratings ของ Raters ที่ทําข้อ 1. และ 2. มาแล้วจากเว็บไซต์ของ Raters ที่สนใจ เช่น MSCI, S&P Global, REFINITIV, ESG BOOK เป็นต้น ทั้งนี้ ข้อควรระวังในการใช้ ESG Ratings โดย Raters ต่าง ๆ คือ ESG Ratings ของ Rater แต่ละรายมีวิธีการประเมินที่ต่างกัน ทําให้ผลการประเมินแตกต่างกัน และผู้ใช้ข้อมูล ESG Ratings ควรทําความเข้าใจ เกี่ยวกับวิธีการประเมินก่อนนําข้อมูลไปใช้
ปัจจุบันการลงทุนอย่างยั่งยืนเป็นที่ยอมรับจากนักลงทุนทั่วโลกและมีแนวโน้มเติบโตอย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะอย่างยิ่งนักลงทุนสถาบัน โดยนำประเด็นผลการดำเนินงานด้าน ESG ของบริษัทมาใช้เป็นองค์ประกอบในการพิจารณาคัดเลือกหลักทรัพย์ในการลงทุนกันมากขึ้น
