มารยาทและวิธีทานซูชิที่ถูกต้องที่บางคนอาจยังไม่รู้!

ซูชิถือเป็นหนึ่งในอาหารญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมมากสำหรับชาวต่างชาติ ถึงแม้จะเป็นแค่ข้าวกับอาหารทะเล แต่ก็มีวิธีการทานที่ถูกต้องและมารยาทที่เหมาะสมที่หลาย ๆ คนอาจจะยังไม่เคยรู้มาก่อน ควรทานด้วยมือหรือตะเกียบ? ควรจิ้มโชยุอย่างไรไม่ให้ข้าวแตก? ควรทานหน้าไหนก่อนเป็นอันดับแรก? และอีกมากมาย ดังนั้นเราจะแนะนำวิธีการทานอย่างถูกต้อง รวมถึงมารยาทที่พึงปฏิบัติในร้านซูชิค่ะ

ทานซูชิด้วยมือหรือตะเกียบ ?

การทานซูชิที่ถูกต้องนั้นสามารถ ใช้ได้ทั้งมือและตะเกียบ แต่สำหรับขิงดองต้องใช้ตะเกียบคีบเท่านั้น และไม่ว่าจะทานด้วยมือหรือตะเกียบก็ควรทานให้หมดทั้งชิ้นในคำเดียว ไม่ควรกัดครึ่ง แต่หากชิ้นใหญ่เกินไปหรือไม่สามารถทานได้ในคำเดียวก็ขอให้เชฟลดปริมาณข้าวลงได้ ไม่เสียมารยาท หากใช้มือทาน ให้ใช้เพียงนิ้วโป้ง นิ้วชี้ และนิ้วกลางในการหยิบซูชิ เพื่อป้องกันไม่ให้ซูชิโดนอุณหภูมิจากผิวหนังมากเกินไป หากใช้ตะเกียบทาน มืออีกข้างควรถือถ้วยซอสโชยุเอาไว้ด้วยเพื่อป้องกันไม่ให้โชยุหยดหรือข้าวร่วงหล่น และไม่ควรคีบลงไปตรง ๆ ในแนวตั้ง แต่เปลี่ยนเป็นการคีบในแนวนอนขนานไปกับตัวซูชิแทน จะช่วยให้ข้าวไม่แตกออกจากกันและคีบเข้าปากได้ง่ายขึ้น

ลำดับการในทานและการสั่งซูชิ

1. เริ่มทานจากด้ายซ้าย

สำหรับซูชิที่เสิร์ฟเรียงกันมาเป็นแถวในจานเดียว แนะนำให้เริ่มทานจากฝั่งซ้ายก่อน ความจริงแล้วไม่มีการกำหนดลำดับที่แน่นอนแต่โดยพื้นฐานคือเริ่มทานจากหน้าที่รสชาติอ่อนสุดไปจนถึงหน้าที่รสชาติเข้มข้นสุด และปิดท้ายด้วยหน้ารสหวาน ด้วยเหตุนี้ เราจะสังเกตได้ว่าซูชิที่มีรสอ่อนจะอยู่ฝั่งซ้าย และรสชาติเข้มข้นจะอยู่ฝั่งขวา และถ้าหากเสิร์มาแบบ 2 แถว ให้เริ่มทานจากแถวบนให้หมดก่อน ซ้ายไปขวา แล้วค่อยเริ่มทานแถวล่าง ซ้ายไปขวาเช่นกัน

2. เริ่มทานจากซูชิรสอ่อน

ในการสั่งซูชิแบบทีละคำก็ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัวเช่นกัน บางคนอาจเริ่มสั่งหน้าที่ชอบก่อนก็ไม่มีปัญหา แต่แนะนำให้เริ่มด้วยหน้าที่รสชาติอ่อนก่อนแล้วค่อยสั่งหน้าที่รสชาติเข้มข้นและหวานในภายหลัง
ลำดับแบบคร่าว ๆ เช่น

ปลาเนื้อขาว (ปลาไท, ปลาฮิราเมะ, หมึก) → ปลาเนื้อแดง (มากุโร่, โทโร่) → ปลาที่มีผิวหนังสีเงิน เนื้อสีขาว (ปลาอาจิ, ปลาโคฮาดะ) → รสชาติเข้มข้น (อุนิ, อิคุระ, ปลาไหล, ไข่หวาน) → มากิซูชิ

ซุปมิโซะหรืออาหารอื่น ๆ ควรสั่งในตอนท้าย แต่ดังที่กล่าวไปคือไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว สามารถสั่งอะไรตอนไหนก็ได้ไม่ถือเป็นการเสียมารยาท หรือจะสั่งแอลกอฮอลล์กับกับแกล้มมาทานเล่นก่อนแล้วค่อยสั่งซูชิก็ได้เช่นกัน

วิธีจิ้มโชยุและวาซาบิ

1. จิ้มโชยุเพียงเล็กน้อย

คนไทยเราอาจจะติดการทานน้ำจิ้มแบบฉ่ำ ๆ แต่สำหรับการทานซูชินั้นควรจิ้มเพียงเล็กน้อยเพื่อให้ได้เพลิดเพลินกับรสชาติแท้ ๆ ของเนื้อปลา เมื่อคีบขึ้นมาแล้วให้เอียงเล็กน้อย เอาปลายเนื้อปลาแตะโชยุเพียงเล็กน้อยก็พอ หากโชยุโดนข้าว ข้าวจะแตกออกจากกัน นอกจากนี้ ควรเทโชยุใส่จานในปริมาณไม่ต้องมาก หมดแล้วจึงค่อย ๆ เติมใหม่ การเททีเดียวปริมาณเยอะ ๆ หรือปล่อยให้โชยุเหลืออยู่ในจานมากเกินไปนั้นไม่ดีนัก

2. ใช้ขิงดองทาโชยุ

กุงกังซูชิหรือซูชิที่ห่อด้วยสาหร่าย ใส่หน้าอุนิหรืออิคุระ หากคีบขึ้นมาแล้วเอียงจิ้มโชยุ หน้าก็อาจจะหกออกมาได้ วิธีที่แนะนำคือใช้ขิงดอง คีบขิงดองแล้วจุ่มในโชยุ จากนั้นนำไปทาเคลือบบนหน้าของกุงกังซูชิเหมือนเป็นแปรงทาโชยุ สำหรับมากิซูชิก็ใช้ขิงดองได้เช่นกัน แต่โดยทั่วไปแล้วจะใช้วิธีเหมือนซูชิอื่น ๆ คือคีบแล้วเอียงจิ้มโชยุเล็กน้อย นอกจากนี้ หากเป็นเมนูข้าวหน้าทะเล ควรหลีกเลี่ยงการราดโชยุลงไปในข้าว แต่ให้ใช้วิธีเหมือนการทานซูชิคือคีบเนื้อปลาขึ้นมาเหมือนซาซิมิ จิ้มโยชุเล็กน้อย จากนั้นวางกลับลงไปในชามและคีบทานพร้อมข้าว

3. ป้ายวาซาบิเพียงเล็กน้อย

หากเป็นซูชิที่ไม่ได้ใส่วาซาบิมาให้ การทานที่ถูกต้องถือป้ายวาซาบิลงบนเนื้อปลาเพียงเล็กน้อย หรือหากไม่ชอบวาซาบิก็สามารถขอแบบไม่ต้องใส่วาซาบิก็ได้ ไม่ถือเป็นการเสียมารยาท แต่สิ่งที่ไม่ควรทำคือการผสมวาซาบิลงในโชยุ จะถือเป็นมารยาทที่ไม่ดี เพราะจะทำให้จานโชยุเป็นคราบ อีกเหตุผลหนึ่งก็คือส่วนประกอบให้ความเผ็ดของวาซาบิระเหยได้ เมื่อละลายในโชยุรสชาติของวาซาบิจะเจือจางลง กลิ่นและรสดั้งเดิมของวาซาบิก็จะหายไป ไม่ใช่แค่ตอนทานซูชิเท่านั้น แต่ตามหลักมารยาททั่วไปในการทานอาหารญี่ปุ่นก็ไม่ควรละลายวาซาบิในโชยุ

การทานขิงดอง

ขิงดองมีรสเปรี้ยวหวาน มีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อและดับกลิ่นคาวจากปลา ทำให้ปากรู้สึกสดชื่น เป็นเครื่องเคียงที่ดีเยี่ยมสำหรับการทานซูชิ โดยเฉพาะเมื่อทานซูชิหน้าที่มีรสชาติเข้มข้น การทานขิงดองจะทำให้เพลิดเพลินกับรสชาติดั้งเดิมของส่วนผสมนั้น ๆ ได้มากขึ้นและไม่ขัดกับซูชิจานถัดไป

มารยาทที่ดีในการทานซูชิ

1. ทานซูชิทันทีที่ทำเสร็จ

มารยาทที่ดีอย่างแรกในการทานซูชิคือการทานทันทีหลังจากเชฟปั้นเสร็จเพื่อความสดใหม่ บางคนอาจจะถ่ายรูปนาน ปล่อยทิ้งไว้จนซูชิเริ่มแห้ง ไม่สด ความอร่อยก็ลดลง

2. ไม่หยิบจานจากบนเคาน์เตอร์

บริเวณที่นั่งแบบเคาน์เตอร์ จะมีจานซูชิวางไว้บนเคาท์เตอร์ที่สูงกว่าลูกค้า เมื่อเชฟทำเสร็จก็จะวางซูชิลงบนจาน ให้เอื้อมไปหยิบหรือคีบเพียงแค่ซูชิ จิ้มโชยุในจานโชยุของตัวเองแล้วทาน ห้ามหยิบจานลงมาด้วย ให้ตั้งไว้อยู่ที่เดิม

3. ไม่ทานแค่หน้าซูชิ

บางคนต้องการทานแค่เนื้อปลา ไม่อยากทานข้าว ทำให้ข้าวเหลือทิ้ง การทานแต่หน้าของซูชิโดยไม่ทานข้าวถือว่าเป็นมารยาทที่ไม่ดี ไม่แนะนำให้ทำ ควรทานให้หมดทั้งหน้าและข้าวด้วยกันในคำเดียว

4. ไม่วางตะเกียบบนจาน

หลีกเลี่ยงการวางตะเกียบบนจานหรือบนถ้วยซุปเพราะถือเป็นมารยาทที่ไม่ดี ควรวางบนที่วางตะเกียบ แต่ถ้าไม่มี ให้วางตะเกียบบนจานโชยุ แต่มีรายละเอียดเล็กน้อยคือควรวางพาดไว้แค่ส่วนปลายตะเกียบเท่านั้น หากเป็นตะเกียบไม้ก็สามารถใช้ห่อกระดาษที่ใส่ตะเกียบมาวางรองได้

5. ไม่เสียงดังหรือพูดคุยมากเกินไป

ไม่พูดคุยเสียงดังโดยเฉพาะที่นั่งแบบเคาน์เตอร์จนรบกวนเชฟหรือลูกค้าคนอื่น ๆ

6. ห้ามสูบบุหรี่หรือฉีดน้ำหอมกลิ่นแรง

ห้ามสูบบุหรี่ในร้านหรือฉีดน้ำหอมที่กลิ่นแรงเกินไป เพราะในร้านอาหารเป็นพื้นที่ที่ทุกคนสามารถเพลิดเพลินกับกลิ่นหอมอันละเอียดอ่อนของอาหารญี่ปุ่น การสูบบุหรี่หรือฉีดน้ำหอมจะทำให้เสียบรรยากาศและก่อความรำคาญให้กับลูกค้าคนอื่นอีกด้วย

ถึงแม้จะมีรายละเอียดยิบย่อยในการทาน แต่หากเราเรียนรู้วิธีทานซูชิที่ถูกต้อง เราก็จะสามารถลิ้มรสแสนอร่อยของซูชิได้อย่างเต็มที่ ลองนำไปปรับใช้กันดูนะคะ

สรุปเนื้อหาจาก shufuse