วันนี้ผมพาครอบครัว มาถวายเทียนพรรษาที่วัดเขายี่สาร ตั้งอยู่ในชุมชนบ้านยี่สาร อัมพวา สมุทรสงคราม วัดนี้เป็นวัดเก่าแก่โบราณคู่กับชุมชุนโบราณแห่งนี้ ใครอยากรู้ก็ไปหาอ่านได้ในเอกสารเก่าๆที่'จิตร ภูมิศักดิ์'เคยค้นคว้าไว้ น่าสนใจมากๆ

แต่ที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งในวัดนี้คือ พระพุทธรูปที่เรียกกันว่าคุณปู่ศรีราชา หรือหลวงปู่ขาวศรีราคา ซึ่งในท้องถิ่นแถบนี้จะใช้สรรพนามนำหน้าว่า “คุณ” สำหรับผู้ที่เป็นที่เคารพนับถือ เช่น ใช้เรียกสรรพนามของพระสงฆ์ที่เป็นเจ้าอาวาส หรืออาจจะอ่อนอาวุโสกว่าแต่ให้ความเคารพในวัตรปฏิบัติว่า คุณตามด้วยชื่อ เช่น คุณผิน คุณคม ฯลฯ

 

อ่านข่าว…   ไขปริศนาธรรม  ไหทั้ง ๗ ของท้าวกุเวร  นี่คือ สมบัติแห่งจักรพรรดิ

 

 

 

 

และ เรียกเทพยดา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำศาลว่าคุณ เช่นที่บางขุนไทร อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรีว่า “คุณพ่อฮุดโจ้ว” เรียกพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ของเมืองแม่กลอง หลวงพ่อวัดบ้านแหลม ว่า “คุณพ่อวัดบ้านแหลม” รวมทั้งที่วัดเขายี่สารก็เรียกสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในชุมชนด้วยความเคารพว่า “คุณปู่ศรีราชา”

 
ในอดีต เนื่องจากหมู่บ้านยี่สารอยู่ชายทะเลดกดื่นด้วยป่าโกงกางอยู่ในเขตห่างไกลความเจริญจากตัวเมือง  จึงเป็นแหล่งหลบซ่อนของพวกชุมโจรดังๆ หลายก๊ก 

เล่ากันว่า ครั้งหนึ่งโจรกลุ่มหนึ่งจะเข้าปล้นบ้านยี่สาร ชาวบ้านเตรียมตัวพร้อมกับบนบานให้คุณปู่ช่วยเหลือ ทำให้โจรไม่สามารถเข้าปล้นได้และแม้บริเวณนี้จะเป็นแหล่งที่อยู่ชุมโจร แต่บ้านยี่สารไม่เคยถูกเข้าปล้นแม้สักครั้งเดียว  หรือเป็นกำลังใจเมื่อเดินทางออกไปนอกชุมชน หรือการออกไปทำมาหากินต่างถิ่น ชาวบ้านก็จะมาบนบานที่ศาลนี้ ซึ่งเชื่อถือกันว่าแม่นยำและศักดิ์สิทธิ์ เสี่ยงทายเหตุการณ์ในชีวิตต่างๆ

เมื่อจัดงานมงคล เช่น งานบวช งานแต่งงานก็ต้องจุดธูปบอกคุณปู่ศรีราชาก่อน เรื่องราวของคุณปู่ศรีราชาเริ่มมีตัวตนในรูปแบบของคนแก่ลักษณะเป็นคนจีน แต่นุ่งขาวห่มขาว หมายถึงความบริสุทธิ์  จึงเรียกอีกชื่อว่า คุณปู่ขาวศรีราชา

 

 

 

แต่มีเอกสารหลักฐานบ่งชี้ว่า เป็นภาพลักษณ์ที่คนภายนอกเข้ามาสร้างให้ เมื่อราว ๕๐ ปีมาแล้ว เพราะมีพระสงฆ์ธุดงค์มาจากสุพรรณบุรีมาจำวัดที่วัดเขายี่สารแล้ว หลับฝันเห็นคนจีนแก่ๆ นุ่งขาวห่มขาว ถักผมเปียยาวไว้หนวดไว้เครายาวมาหา 

พระท่านจึงได้จ้างช่างเข้ามาเขียนรูปคุณปู่ที่เห็นในฝันนำไปเก็บไว้ในศาลแล้วเรียกนามว่า ปู่ขาวศรีราชา ในปัจจุบันมีผู้นำทองมาปิดจนมองไม่เห็นรูปวาดเลย จนต้องขอร้องให้เว้นพื้นที่กระจกบริเวณใบหน้าไว้

ต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๑๖  ทางวัดทำเหรียญคุณปู่ออกมาให้บูชาไว้ให้คนในชุมชนห้อยคอ ครั้งแรกทำเป็นรูปไม้เจว็ดมีเทวดายืนอยู่ด้านใน ต่อมาก็สร้างรุ่น พ.ศ.๒๕๒๓ และในระยะปีหลังๆ ก็มีการจัดทำขึ้นแทบทุกปีเพื่อแจกผู้บริจาคเงินสมโภชน์หรือผู้ที่เข้ามาขอทั่วไปโดยไม่เกี่ยงว่าจะทำบุญเท่าใด

กล่าวได้ว่าคนที่เป็นลูกหลานบ้านยี่สารจะมีเหรียญคุณปู่ห้อย

แล้วคุณปู่ขาวศรีราชา กลายเป็นพระพุทธรูปได้อย่างไร?  เรื่องของเรื่องคือ ในสมัยหลวงพ่อกลอยเป็นเจ้าอาวาส  ท่านดำริไว้ก่อนจะมรณภาพ (ก่อน พ.ศ.๒๕๐๓) ว่าอยากเปลี่ยนคุณปู่ศรีราชาให้เป็นพระพุทธรูป เพราะชาวบ้านพูดกันกันปากต่อปากว่า หากคุณปู่เป็น “ผี” พระสงฆ์ก็ไม่สามารถไหว้ได้ แต่ถ้าเป็น “หลวงพ่อปู่” พระสงฆ์จะได้ไหว้และมีส่วนร่วมในพิธีกรรมอย่างไม่ตะขิดตะขวงใจ 

 

 

หลังจากออกเหรียญเป็นไม้เจว็ดเทวดาไปได้หนึ่งปี ในปีพ.ศ. ๒๕๑๗ พระครูสมุทรวิสุทธิคุณหรือหลวงพ่อผินเจ้าอาวาสรูปต่อมา จึงตัดสินใจจะเปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์และคัดเลือกรูปแบบของพระพุทธรูป 

โดยไปซื้อพระพุทธรูปปางประทานพรแถวๆ เสาชิงช้า  แทนการหล่อที่คิดว่าคงสิ้นเปลืองเงินทองมากเกินไป  เหตุที่เลือกพระพุทธรูปปางประทานพรแทนไม้เจว็ด เพราะเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงคุณปู่ที่ผู้คนนิยมมาขอพรกันอยู่เสมอ   ในกรณีนี้คนที่พูดคือ คุณเหิน อ่อนอุระ ชาวบ้านยี่สาร  บอกไว้ เมื่อ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๔๓


(ข้อมูลทั้งหมดนี้ พิมพ์อยู่ใน เอกสารทางวิชาการรวมบทความเรื่อง “เจ้าแม่ คุณปู่ ช่างซอ ช่างฟ้อน และเรื่องอื่นๆ ว่าด้วยพิธีกรรมและนาฎกรรม. ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร, กรุงเทพฯ ๒๕๔๖ ของคุณวลัยลักษณ์ ทรงศิริ)
….

ชาวบ้านยี่สารจึงพูดกันทั่วไปว่า “หลวงพ่อผินบวชคุณปู่ให้เป็นพระ” แม้จะมีคนไม่เห็นด้วยจำนวนมากแต่ก็ไม่มีกระบวนการขัดขวางแต่อย่างใด เพราะความเกรงใจพระสงฆ์ผู้เป็นเจ้าอาวาสรวมถึงผู้ใหญ่ในชุมชนเองก็เห็นชอบด้วย 

 

 

แม้ในใจของทุกคนจะคิดถึงคุณปู่ว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับพระพุทธรูปเลยก็ตาม ( สัมภาษณ์ ไพรัช แก้วกาม, ชาวบ้านยี่สาร, ๑๕ ธันวาคม ๒๕๔๓.)

แต่ ในปัจจุบัน คุณปู่ศรีราชาจึงมีสถานภาพอย่างเป็นทางการ ด้วยการยอมรับของวัดเขายี่สารโดยเฉพาะในการโฆษณาประชาสัมพันธ์งานสมโภชน์ประจำปี เป็น “หลวงพ่อปู่ศรีราชา”

ส่วนไม้เจว็ดที่เคยเป็นสัญลักษณ์แทนตัวคุณปู่ศรีราชา  เป็นแผ่นไม้ยาวปลายรูปเหลี่ยมข้าวหลามตัดที่ด้านบน ขนาดของไม้ที่ตั้งอยู่ในศาลยาวประมาณ ๑๕๐ ซม. เล่ากันว่ามีช่างไม้จากที่อื่นเข้ามาซ่อมหลังคาพระอุโบสถนานกว่า ๘๐ ปีมาแล้วได้แกะสลักไม้เจว็ดให้มีสัญลักษณ์ เป็นรูปเทวดายืนถือพระขรรค์อยู่ด้านใน 

 

สัญลักษณ์ไม้เจว็ดที่มีรูปเทวดานี้  จึงกลายเป็นรูปแบบของเหรียญห้อยคอที่ชาวบ้านนิยมกันมากกว่ารูปแบบอื่นๆ เช่น รูปพระพุทธรูปปางประทานพร

ที่นีมีงานประจำปีซึ่งเป็นงานที่มีคนเข้ามาเที่ยวและไหว้คุณปู่ศรีราชาจากชุมชนใกล้เคียงเป็นจำนวนมากกลางเดือนธันวาคมของทุกปีคือ “งานปิดทองสมโภชน์หรืองานปี” ซึ่งวัดเขายี่สารจัดเป็นงานวัดใหญ่โต และยังมี “พิธีเวียนเทียนคุณปู่” ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ 

งานสมโภชน์คุณปู่ศรีราชาจัดเป็นงานใหญ่ในท้องถิ่น จะเป็นรองก็เห็นจะเป็นแต่งานวัดหลวงพ่อเขาตะเคราเท่านั้น!!!
ทุกวันนี้ ผู้จากทั่วทุกสารทิศเดินทางมากราบไหว้ขอพรและขอสิ่งที่ต้องการ แต่อย่าบนบาน ให้ขอเฉยๆ เพราะคุณปู่ไม่ชอบ!!โดยเฉพาะทวงหนี้สิน ร่ำลือกันว่า ได้ผลดีนัก ใครมีลูกหนี้แล้วถูกชักดาบ ถูกโกง ถูกหักหลังเรื่องเงินทองมักจะมาขอให้คุณปู่ขาวศรีราชาเคลียร์ให้ 

ส่วนใหญ่มักจะสำเร็จและก็มาถวายประทัดและไข่ต้มกัน ไม่ต้องเชื่อผมหรอก ดูกองประทัดที่ผู้คนนำมาแก้ถวาย คุณปู่กันเอาเอง!!

 

Comment 0

    ความคิดเห็นมากที่สุด