เกร็ดชีวิตน่ารู้ของสัตว์น้ำบนจานอาหารคนญี่ปุ่น

สัตว์หลายชนิดมีวิถีและวงจรชีวิตที่น่าสนใจ วันนี้ ANNGLE มาเล่าเรื่องราวเกร็ดชีวิตที่น่ารู้ของสัตว์น้ำที่เรามักเจอบนจานซูชิและซาชิมิจากหนังสือญี่ปุ่นสำหรับเด็กเรื่อง ざんねんないきもの事典/Zannenna Ikimono Jiten (สารานุกรมสิ่งมีชีวิตที่โชคไม่ดี) ให้ทั้งเด็กๆ และผู้ใหญ่ที่สนใจได้อ่านกันนะคะ

1. กุ้งหวานเปลี่ยนเพศเมื่ออายุมากขึ้น

กุ้งหวาน (アマエビ) เป็นกุ้งที่มักพบในเมนูซูชิและซาชิมิ ด้วยมีเนื้อนุ่มหวานละลายในปาก กุ้งหวานจึงเป็นหนึ่งในอาหารทะเลที่คนญี่ปุ่นนิยมรับประทาน

กุ้งหวานมีวงจรชีวิตที่น่าสนใจคือ กุ้งจะมีชีวิตประมาณ 10 ปีและในช่วง 10 ปีนั้นกุ้งจะเปลี่ยนเพศ โดยในระยะ 4 ปีแรกกุ้งหวานเป็นตัวผู้ แต่พอเริ่มปีที่ 5 กุ้งจะเปลี่ยนเป็นเพศเมีย ด้วยเหตุผลคือเพศเมียที่ตัวใหญ่นั้นมีพื้นที่สร้างใส่เพื่อวางไข่ได้เยอะกว่ากุ้งตัวเล็ก จึงเป็นที่น่าเสียดายว่ากุ้งหนุ่มๆ นั้นไม่มีโอกาสที่จะผสมพันธุ์วางไข่กับกุ้งละอ่อน เพราะส่วนใหญ่ต้องเป็นเพศเมียที่แก่เท่านั้นจึงจะมีคุณภาพในการสืบพันธุ์ที่ดี

2. สีดำบนตัวปลาไหลนั้นเกิดจากการโดนแดด

ปลาไหล (うなぎ) เป็นสัตว์น้ำที่คนญี่ปุ่นนิยมรับประทานแม้ว่าจะมีราคาแพง นอกจากจะรับประทานเป็นข้าวหน้าปลาไหลย่างคาบายากิแล้ว คนญี่ปุ่นยังนิยมรับประทานซูชิหน้าปลาไหลด้วย ปลาไหลย่างซอสมีเนื้อนุ่มอร่อยละลายในปากสร้างความรู้สึกอิ่มไปพร้อมกับคุณค่าอาหารมากมายที่ช่วยให้สุขภาพแข็งแรง

ปลาไหลมีวงจรชีวิตที่น่าสนใจคือ ปลาไหลจะสืบพันธุ์และวางไข่ในน้ำลึก เมื่อเริ่มแรกตัวอ่อนปลาไหลจะมีลำตัวใสไม่มีสี จนเมื่อจะเข้าสู่ตัวเต็มวัยปลาไหลจึงเริ่มอพยพกลับเข้าสู่แหล่งน้ำจืด การกลับสู่น้ำจึดทำให้ปลาไหลโดนแสงซึ่งทำให้ปลาไหลสร้างเม็ดสีเมลานินขึ้นมาตามตัวเพื่อควบคุมอุณหภูมิของร่างกายและป้องกันอวัยวะของปลาไหลจากการถูกทำลายโดยแสง UV จนเมื่อเป็นตัวเต็มวัยปลาไหลก็จะมีสีออกดำเหมือนที่เราเห็นโดยทั่วไป

3. ปลาทูน่าผู้ไม่เคยหยุดว่ายน้ำ

ปลาทูน่าหรือมะกุโร (マグロ) เป็นหนึ่งในปลาที่อร่อยบนจานซูชิซึ่งได้รับความนิยมจากคนญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก

ปลามะกุโรเป็นปลาที่ไม่มีกล้ามเนื้อ เพื่อช่วยในการเคลื่อนที่ของเหงือกสำหรับใช้เป็นที่แลกเปลี่ยนออกซิเจนเหมือนปลาทั่วไป ดังนั้นวิธีการรับออกซิเจนของปลามะกุโรคือต้องว่ายน้ำอ้าปากตลอดเวลาเพื่อให้อากาศผ่านเข้าปากและไปที่เหงือก หากหยุดว่ายน้ำปลาก็จะไม่สามารถรับออกซิเจนเข้าสู้ร่างกายได้และอาจจะทำให้ตายได้ในที่สุด

4. ลายบนตัวปลาโอจะเปลี่ยนเป็นลายตามขวางเมื่อมีสิ่งให้ตกใจ

ปลาโอหรือคัตสึโอะ (カツオ) ดิบเป็นเมนูเด่นที่ช่วยคลายความเครียดได้ดี เนื่องจากเนื้อปลาอุดมไปด้วยวิตามินบี 5 ซึ่งเป็นวิตามินที่ใช้บำบัดความผิดปกติของระบบประสาท เช่น ความเครียดและความผิดปกติเรื้อรัง วิตามินบี 12 ซึ่งเสริมสร้างการผลิตเม็ดเลือดแดง ช่วยคงระบบการทำงานที่ดีของระบบประสาท และมีธาตุเหล็กที่จำเป็นต่อระบบไหลเวียนเลือด เป็นต้น

โดยปกติเมื่อมีชีวิตอยู่ในท้องทะเลปลาโอจะมีลายสีน้ำเงินเข้มตามความยาวของลำตัว แต่เมื่อโดยไล่โดยศัตรูหรือปลาโอเพศผู้ มันจะตกใจจนทำให้ลายตามยาวเปลี่ยนเป็นลายตามขวางชั่วคราว และเมื่อหายตกใจลายปลาก็จะกลับมาเป็นลายตามยาวของลำตัวดังเดิม ทั้งนี้ปลาโอที่เราซื้อมารับประทานจะมีลายตามยาวของลำตัว แต่การเปลี่ยนแปลงของลายปลานี้ยังไม่มีการศึกษาที่ชัดเจน

ดังกล่าวเป็นเรื่องราวที่น่าสนใจของชีวิตสัตว์น้ำที่อยากให้เด็กๆ ได้รู้ไว้เป็นความรู้รอบตัว ไว้ผู้เขียนจะอ่านและมาเล่าให้ฟังอีกนะคะ

สรุปเนื้อหาจาก: หนังสือ ざんねんないきもの事典

Comment 0

    ความคิดเห็นมากที่สุด